Reiðmennska og reiðkennsla, BS



Reiðmennska og reiðkennsla
BS – 180 einingar
Í BS námi í reiðmennsku og reiðkennslu er fjallað um líffræði hesta, atferli þeirra og náttúrulegt eðli. Nemendur læra einnig um meðferð og fóðrun hesta, bæði fræðilega og með verklegri þjálfun. Farið er yfir sögu hestsins og gildi hestamennsku í samfélaginu.
Nemendum er veitt undirstöðumenntun í uppeldis- og kennslufræðum, aðferðafræði og vísindalegum vinnubrögðum sem byggt er ofan á með sérhæfðri reiðkennslu og æfingakennslu.
Skipulag náms
- Haust
- Kennslufræði og reiðkennsla I
- Verklag í námi og starfi
- Reiðmennska I
- Líffæra- og lífeðlisfræði hestsins
- Knapaþjálfun I
- Þjálfun reiðhestsins I
- Atferlisfræði hestsins
- Vor
- Knapaþjálfun II
- Fóðrun reiðhestsins
- Reiðmennska II
- Þjálfun reiðhestsins II
- Fortamningar - tamningafræði
- Heilsufræði hestsins
- Kennslufræði og reiðkennsla II
- Hestahald og hófhirða
Kennslufræði og reiðkennsla I (KOR1504190)
Kennslufræði: • Starf og starfskenning kennara. • Siðferði og fagmennska í kennarastarfi. • Algengustu kennsluaðferðir. • Undirbúningur og framkvæmd kennslu • Markmiðssetning og gerð kennsluáætlana • Framsögn og tjáning • Aðferðir til að skipuleggja eigið nám og hámarka námsárangur. Skyndihjálp: • Fjallað um grunnatriði í skyndihjálp og öryggi. • Nemendur fá þjálfun í að beita helstu aðferðum í skyndihjálp og að bregðast rétt við ef slys ber að höndum. Þroska- og námssálarfræði: • Helstu kenningar í náms- og þroskasálfræði og tengsl þessarra þátta við nám og kennslu. • Fjölgreindarkenningin og tengsl hennar við nám og þroska
Verklag í námi og starfi (VNS1006120)
Námskeiðið er inngangsnámskeið og tekur á ólíkum þáttum vinnulags í háskólanámi og rannsóknum. Markmið námskeiðsins er að kynna fyrir nemendum hlutverk og skipulag háskóla, gagnrýna hugsun og eðli vísindalegra og fræðilegra vinnubragða. Námskeiðið veitir nemendum hagnýtan undirbúning að háskólanámi.
Í námskeiðinu er fjallað um fagleg vinnubrögð í námi og starfi, s.s. tímastjórnun, skipulag vinnu, samskipti í ræðu og riti, siðareglur, gerð ferilskráa og atvinnu- og styrkumsókna. Þá er rætt um framsögn og tjáningu; undirbúning og flutning á verkefnum og hvernig á að gefa og veita uppbyggilega gagnrýni.
Nemendur fræðast um gervigreind og hvernig kunnátta í notkun hennar er lykilhæfni í nútímasamfélagi. Nemendur fá innsýn í hvernig gervigreindartól – og tækni geta nýst í námi, læra að þekkja möguleika og takmarkanir þeirra hennar og að nýta þau á ábyrgan og gagnrýninn hátt.
Skoðaðir verða ólíkir textar og markmið þeirra greind. Farið verður yfir uppbyggingu stærri ritsmíða, t.d. skýrsla og rannsóknarritgerða, s.s. efnisþætti, afmörkun efnis, efnissöfnun, heimildaleit, röðun efnisatriða, stíll og framsetningu upplýsinga í mæltu og rituðu máli og heimildanotkun. Áhersla er á rétta meðferð heimilda. Höfundarréttur kynntur og þær takmarkanir sem eru á notkun á hugverkum annarra.
Reiðmennska I (REI1104190)
Markmið:
Að dýpka skilning nemandans á reiðmennsku og auka hæfni á hestbaki.
Áhersla er lögð á ásetu og stjórnun knapans. Nemandinn er þjálfaður í mismunandi tegundum ásetu, lóðréttri, stígandi og hálfléttri. Farið verður í grunnatriði í hringteymingum og annarri vinnu við hendi. Nemandinn fær þjálfun í að ríða fet, tölt, brokk, stökk og skiptingar á milli hraða og gangtegunda. Nemandinn fær þjálfun í að ríða liðkandi og safnandi æfingar. Kennsla fer fram á skólahesti. Sögu reiðlistarinnar eru gerð góð skil og hlutverk hestsins í nútímasamfélagi tekið til umfjöllunar. Sérstök áhersla er lögð á sögu íslenska hestsins, þróun hans, einkenni og eiginleika. Félagskerfi hestamennskunnar á Íslandi er kynnt, alþjóðasamstarf, útbreiðsla hestsins erlendis og fjallað er um umfang og viðfangsefni atvinnugreinarinnar. Nemendur taka einnig þátt í fóðrun og hirðingu hestanna.
Líffæra- og lífeðlisfræði hestsins (LLE1406190)
Markmið:
Að dýpka skilning nemandans á líkamsstarfsemi hestsins og þannig búa til grundvallarþekkingu til þess að nýta við umhirðu hesta og þjálfun á þeim.
Gerð er grein fyrir helstu grunnatriðum í lífefna-, lífeðlis-og líffærafræði hestsins.
Farið verður í frumuna, helstu líffæri hennar, uppbyggingu og efnaskipti. Þættir eins og sýrustig, efnaflutningar inn og útúr frumunni (t.d. osmósa), niðurbrot og nýmyndun verða skýrð og hlutverk ATP. Fjallað verður um grunngerð og hlutverk helstu efna frumunnar, líffæra og líkama hestsins, það er kolvetni, prótein, fituefni, steinefni og vítamín. Fjallað verður um hormón, ensím og hlutverk þeirra. Gerð verður grein fyrir DNA, RNA og frumskiptingum.
Fjallað er um gerð, hlutverk og starfsemi allra helstu líffæra og líffærakerfa hestsins svo sem hjarta og æðakerfi, meltingarfæri, öndunarfæri, taugakerfi, skynfæri, þvagfæri og æxlunarfæri. Sérstök áhersla er lögð á stoðkerfið, bein og beinagrind hestsins, vöðva, liði, sinar og liðbönd. Við umfjöllun um meltingarfæri hrossa er sérstök áhersla á hvar og hvernig upptaka og nýting helstu næringarefna fer fram.
Knapaþjálfun I (KNÞ1302190)
Fjallað er um líkamsbeitingu knapans á hestbaki og samhengið við almenna líkamsbeitingu, sem og við öldrun. Einnig er fjallað um mataræði íþróttafólks. Sérstök áhersla á sætisæfingar sem og aðrar líkamlegar æfingar og að nemandinn verði meðvitaður um eigin ásetu og líkamsbeitingu. Nemandinn setur sig inn í sína sérstöðu sem knapi með tilliti til líkamsgerðar, líkamlegt ástand og ásetu. Nemandinn gerir í samvinnu við kennara áætlun um að bæta líkamlegt ástand og sér um að fylgja því eftir. Úttekt gerð í upphaf og lok annar. Nemandinn tekur þátt í þjálfunarformi og skrifar heimildaritgerð um formið. (yoga, pílates, hlaupafimi, dans, líkamsrækt, krossfit, sundfimi). Ætlast er til að nemandinn bæti líkamlegt ástand sitt á námskeiðstímanum.
Þjálfun reiðhestsins I (ÞRH1204190)
Fjallað er um markvissa og kerfisbundna uppbyggingu reiðhests. Sérstaklega er farið í merkjareið og grunnábendingar. Nemandinn lærir að nýta sér náttúrulegt eðli, skynjun og atferli hestsins við þjálfun. Fjallað verður um siðfræði og ábyrgð mannsins við þjálfun og alla meðferð hestsins. Farið verður í líkamlegt og andlegt jafnvægi hestsins, uppbyggileg samskipti við hestinn og notkun ábendinga við stjórnun. Einnig er fjallað um skipulag á þjálfunarstund. Þá er fjallað um grundvallaratriði í líkamsbeitingu hestsins. Verkleg kennsla fer fram að mestu leyti á nemendahesti og hann þjálfaður á fjölbreyttan hátt. Nemendur taka þátt í fóðrun og hirðingu hestanna.
Atferlisfræði hestsins (ATH1604190)
Á námskeiðinu er fjallað um náttúrulegt atferli hestsins, skynjun, eðlisviðbrögð, félagshegðun og kynhegðun í ljósi uppruna og þróunarsögu hans. Þá er fjallað um hvaða áhrif nútíma hestahald getur haft á líðan, velferð og atferli hesta þar sem tekið er fyrir hvernig æskilegt er að haga umhirðu og meðferð hesta til að stuðla að velferð þeirra. Sérstök áhersla er lögð á hvernig hesturinn lærir, fjallað um helstu hugtök lærdómsatferlis, hvaða þættir hafa áhrif á námsgetu hestsins og farið yfir aðferðafræði sem beitt er við tamningar og þjálfun hestsins. Kynntar eru ýmsar rannsóknir á atferli hesta.
Knapaþjálfun II (KNÞ2302190)
Markmið:
Að dýpka skilning nemandans á eigin ásetu og líffræði knapans. Einnig að geta nýtt sér líkamsæfingar til að bæta og viðhalda eigin líkamsstyrk, mýkt og samhæfingu hreyfinga og notað mismunandi æfingar til að bæta eigin ásetu.
Fjallað er um líffræði knapans á hestbaki og samhengið við almenna líkamsbeitingu. Nemandinn fær þjálfun í sætisæfingum og öðrum líkamlegum æfingum sem miða annars vegar að því að bæta færni hans sem knapa og hins vegar að auka meðvitund um eigin ásetu og líkamsbeitingu með tilliti til líkamsgerðar og líkamlegs ástands. Nemandinn gerir í samvinnu við kennara áætlun um að bæta líkamlegt ástand og sér um að fylgja því eftir. Úttekt gerð í upphafi og lok annar.
Fóðrun reiðhestsins (FÓR2606190)
Markmið:
Að öðlast þekkingu og skilning á grunnatriðum í fóðrun reiðhesta og geta nýtt sér til að meta holdafar hesta, gæði fóðurs, fóðurþarfir og við gerð fóðuráætlanna fyrir reiðhesta.
Fjallað er um holdafar hesta og áhrif þess á líkamlega getu reiðhestsins. Skoðað er hvernig hold hesta eru metin og nemendur fá þjálfun í notkun holdastigunarkvarða fyrir reiðhesta. Samhliða er rætt um áhrif þyngdar knapa á líkamlega getu reiðhestsins. Gerð er grein fyrir fóðurmatskerfum fyrir hross og þau útbreiddustu borin saman. Fjallað er um helstu flokka næringarefni í fóðri; kolvetni, fituefni, prótein, steinefni, vítamín. Gerð er grein fyrir uppbyggingu og eiginleikum þessara næringarefna svo og líffræðilegu hlutverki hvers um sig og sem heild. Fjallað er um fóðurþarfir hrossa, einkum reiðhesta, þar sem farið er í þarfir fyrir orku, prótein, vítamín og steinefni. Gerð er grein fyrir átgetu og áttíma hrossa. Fjallað er um helstu fóðurtegundir fyrir hross, s.s. gróffóður, kjarnfóður, próteingjafa, steinefna- og vítamínfóður, kosti þeirra og galla. Einnig um áhrif mismunandi orkugjafa einkum auðleystra kolvetna, trénis og fitu í fóðri reiðhestsins/íþróttahestsins. Áhersla er lögð á fóðrun reiðhestsins (íþróttahestsins), fóðurtegundir, tímasetningu fóðrunar og áhrif á efnaskiptin. Fjallað er um stöðu þekkingar og rannsóknir á fóðrun íþróttahesta. Farið er ítarlega í fóðuráætlanagerð fyrir reiðhesta þar sem nemendur vinna verkefni og tengja það við raunverulega fóðrun á eigin reiðhestum. Lögð er áhersla á að nemendur geti nýtt sér niðurstöður heyefnagreininga við fóðrun hesta, geti lesið sér til um efnainnihaldslýsingar á fóðri og lagt mat á fóður í ljósi þeirra. Fjallað verður um helstu gras- og beitartegundir, uppskeru og næringargildi þeirra. Fjallað er um grunnþætti við heyverkun.
Reiðmennska II (REI2104190)
Verkleg kennsla fer fram á skólahestum. Áfram er haldið með verklega þjálfun nemandans í stjórnun og ásetu. Áhersla er lögð að geta riðið hestinum í réttri líkamsbeitingu með léttleikandi samband við hestinn. Nemendur fá þjálfun í að ríða safnandi fimiæfingar á feti og tölti ásamt nákvæmar gangskiptingar og reiðleiðir. Fjallað er um mismunandi beislabúnað og virkni. Kennt er á íslenskar stangir og fær nemandinn þjálfun í notkun þeirra á hestvænan hátt. Nemendur ríða knapamerkjapróf í kennslufræðinámskeiði hjá nemendum á 2. og 3.ári skólans, er þetta liður í því að undirbúa nemendur að koma fram og framkvæma ákveðin verkefni. Nemendur fá þjálfun í að ríða greitt tölt og kynningu á reiðmennsku á skeiði. Nemendur taka þátt í fóðrun og hirðingu hestanna og halda dagbók um námskeiðið.
Þjálfun reiðhestsins II (ÞRH2204200)
Fjallað er um markvissa og kerfisbundna uppbyggingu ganghests. Farið er frekar í líkamsbeitingu hestsins og ítarlega verður unnið með þjálfunarþrep Hólaskóla. Nemandinn fær þjálfun í notkun hringtaums á hestvænan hátt og farið verður í tvítaumsvinnu í hringgerði og utan þess. Áhersla er lögð á hestvænar þjálfunaraðferðir og jákvætt samspil við hestinn.
Nemendur fá þjálfun í að ríða fimiæfingar og nákvæmar reiðleiðir á velli sem síðan er fléttað saman í fimiþjálfun og þjálfun gangtegunda. Áfram er haldið með verklega þjálfun nemandans í stjórnun og ásetu. Nemendur taka þátt í keppni og/eða gæðingafimi eða annars konar sýningu.
Farið er í teymingar á hesti og notkun umhverfis og náttúrunnar við þjálfun hesta á uppbyggilegan hátt. Nemendur halda þjálfunardagbók og taka þátt í fóðrun og hirðingu hestanna.
Fortamningar - tamningafræði (FOT2702190)
Markmið:
Markmið námskeiðsins er að nemandinn öðlist skilning og hæfni í fortamningu ungra trippa.
Fjallað er um læriatferli hesta og tamningaaðferðir sem byggja á forsendum hestsins; eðlisviðbrögðum hans, skynjun og náttúrlegu atferli. Áhersla er lögð á með hvaða hætti hesturinn lærir og hvernig unnt er að vinna traust hestsins. Nemendur fá verklega þjálfun í fortamningum, aðferðum og vinnubrögðum, með það að markmiði að skapa gott samband milli manns og hests. Nemendur halda tamningadagbók og taka þátt í fóðrun og hirðingu trippanna.
Heilsufræði hestsins (HEH2404190)
Markmið:
Dýpka skilning nemandans á heilsufari hestsins og hvað sé hægt að gera til að fyrirbyggja sjúkdóma eða álagsmeiðsli. Auka þekkingu nemandans á einkennum, til að meiri líkur verði á að hægt sé að grípa fljótt inní og koma þannig oft á tíðum í veg fyrir að vandamálið verði alvarlegt.
Fjallað verður um velferð hrossa og sérstök áhersla er lögð á fyrirbyggjandi aðgerðir sem stuðla að góðri endingu þeirra og draga úr álags- og meðferðartengdum sjúkdómum.Á námskeiðinu er gerð grein fyrir algengustu sjúkdómum sem þekktir eru í íslenskum hrossum og farið yfir orsakir, einkenni, greiningaraðferðir og meðhöndlun þeirra. Á námskeiðinu verður fjallað um lög og reglugerðir er varða hestahald.
Kennslufræði og reiðkennsla II (KOR2504190)
Verður endurskoðað
• Knapamerki stig 1 og 2 . Stigskipt nám (kennsluefni) fyrir hinn almenna hestamann. • Aðferðafræði og undirbúningur bóklegrar og verklegrar reiðkennslu. • Gerð kennsluáætlana, kennsluverkefna og framkvæmd kennslu. • Æfingakennsla með jafningjum og hóp af byrjendum
Hestahald og hófhirða (HUJ2304190)
Markmið:
Að fá þekkingu á helstu reglum og viðmiðum varðandi hestahald og hvernig þær tengjast hesthúsbyggingum og aðstöðu. Að veita grunnþekkingu í hófhirðu og járningum.
Fjallað er um húsvist hesta og kröfur tengdar umhirðu. Gerð er sérstök grein fyrir mismunandi loftræstingum og lýsingu í hesthúsum, undirburð í safnstíum og eiginleikum hans. Kynntar eru rannsóknir á húsvist og hestahaldi og fjallað um innra skipulag hesthúsa. Í námskeiðinu er einnig fjallað um staðarval hesthúsa/reiðhalla gerði og reiðgötur auk beitarfræði og landnýtingu tengd hestahaldi. Í járningahluta námskeiðsins er lögð áhersla á mikilvægi fótstöðu hesta. Farið verður í uppbyggingu hófsins og líffræði hans. Fjallað verður um járningar almennt en sérstök áhersla á jafnvægisjárningar. Hófhirðu stóðhrossa verður gerðsérstök skil. Námskeiðið skiptist til helminga milli hestahalds og heshúshúsbygginga og járningahluta
- Haust
- Reiðmennska III/knapaþjálfun
- Þjálfun I
- Íþróttasálfræði
- Tamningar I
- Rekstur fyrirtækja í hestamennsku
- Hreyfingafræði hestsins
- Vor
- Kennslufræði III
- Reiðmennska IV/knapaþjálfun
- Þjálfunarlífeðlisfræði
- Tamningar II
- Verknám - þjálfun III
- Þjálfun II
Reiðmennska III/knapaþjálfun (REI3104190)
Verkleg kennsla fer fram á skólahestum. Áfram er haldið með verklega þjálfun nemandans í stjórnun og ásetu. Fjallað er ítarlega um ásetugalla og áhrif á hreyfingar og líkamsbeitingu hestsins. Nemandinn fær þjálfun í sætisæfingum og öðrum knapaæfingum. Nemandinn gerir í samvinnu við kennara áætlun um að bæta líkamlegt ástand sitt og sér um að fylgja því eftir. Úttekt gerð í upphafi og lok annar. Áhersla er lögð að geta riðið hesti í réttri líkamsbeitingu með léttleikandi samband við hestinn. Nemendur fá kynningu á hindrunarstökki. Nemendur fá þjálfun í að ríða safnandi fimiæfingar ásamt nákvæmar gangskiptingar og reiðleiðir. Nemendur taka þátt í fóðrun og hirðingu hestanna og halda dagbók um námskeiðið.
Þjálfun I (ÞJÁ3302190)
Fjallað er um almenna framhaldsþjálfun reiðhesta s.s. bætta svörun ábendinga, meiri stjórnun og kröfur á líkamsbeitingu og form hestsins, betra jafnvægi, hreyfingu, jafnvægi, jákvæðni og vilja. Áhersla er lögð á gott jafnvægi knapans og nákvæmar ábendingar. Nemendur þjálfa hross, sem eru a.m.k. grunnþjálfuð. Hrossin eru tekin út í upphafi og lok þjálfunartímabilsins, og mat er lagt á framfarir og árangur. Nemendur fá þjálfun í að meta líkamlegt og andlegt ástand hestsins og þjálfunarstig hans. Ítarlega er fjallað um líkamsbeitingu og afleiðingar réttrar og rangrar líkamsbeitingar. Haldin er þjálfunardagbók í samræmi við þjálfunarskipulag. Nemendur taka þátt í allri umhirðu þjálfunarhrossanna.
Íþróttasálfræði (ÍÞS3406190)
Íþróttasálfræði, helstu kenningar og hugtök: • Hugþjálfun og skynmyndir. • Markmiðssetning í íþróttum. • Hestamennska sem íþrótt. • Kvíðastjórnun og sjálfstraust. • Samstarf og hópavinna. • Að hámarka árangur á jákvæðan hátt.
Tamningar I (TAM3208190)
Fjallað er um læriatferli hesta og tamningaaðferðir sem byggja á forsendum hestsins; eðlisviðbrögðum hans, skynjun og náttúrlegu atferli. Áhersla er lögð á með hvaða hætti hesturinn lærir, leiðtogahlutverk tamningamannsins og hvernig unnt er að vinna traust hestsins. Farið er í líkamsbeitingu og uppbyggingu á líkamlegum styrk. Nemendur fá verklega þjálfun í frumtamningum og grunnþjálfun, með það að markmiði að skapa gott samband milli manns og hests. Nemendur frumtemja fortamin trippi þar sem lögð er áhersla á andlegt og líkamlegt jafnvægi þeirra, samstarfsvilja og traust. Fjallað er um grunnþjálfun, s.s. bætta svörun og aukið samspil hvetjandi og hamlandi ábendinga, mikilvægi framhugsunar, andlegs jafnvægis og að hreyfingar séu frjálsar og óþvingaðar. Unnið er að betra jafnvægi hestsins á gangtegundum. Ítarlega er fjallað um líkamsbeitingu, sveiganleika, jafnvægi til hliðanna og stjórn yfirlínu á grunnþjálfunarstigi. Farið er í teymingar á hesti, reið á víðavangi, vinnu við hendi og langan taum. Nemendur halda tamningadagbók og taka þátt í fóðrun og hirðingu trippanna.
Rekstur fyrirtækja í hestamennsku (RFH3604190)
Fjallað er um starfsumhverfi og rekstur hrossaræktarbúa, tamningastöðva og annarra hestatengdra fyrirtækja. Fjallað er um stofnun fyrirtækja, rekstrarform, lög og reglugerðir, bókhald og réttindi og skyldur rekstraraðila. Kynnt eru undirstöðuatriði í launaútreikningi, reikningagerð og virðisaukaskatti og gerð grein fyrir muninum á verktökum og launþegum. Einnig er fjallað um framboð og eftirspurn, markaðssetningu, markmiðasetningu og áætlanagerð. Rýnt er í eðli og sérkenni hestatengdrar þjónustu, mótun ímyndar og samskipti við viðskiptavini. Áhersla er lögð á að undirbúa nemendur til að starfa á eigin vegum og fyrir aðra í hestatengdri starfsemi.
Hreyfingafræði hestsins (HRH3506190)
Markmið:
Að nemandinn geti hagnýtt sér aðferðir hreyfingafræðinnar við mat á gangtegundum og hreyfingum hestsins.
Fjallað er um hvernig gerð og virkni stoðkerfis hestsins hefur áhrif á hreyfingar hans. Kynntar verða aðferðir, hugtök og kenningar sem notaðar eru í hreyfifræði og hreyfiaflfræði. Sérstaklega er fjallað um hreyfingar, jafnvægi og líkamsbeitingu hestsins við þjálfun og einnig samspil þessara þátta við álag og endingu hestsins. Ítarlega er fjallað um gangtegundir og mat á gæðum þeirra bæði með huglægum og hlutlægum aðferðum. Kynntur verður sá tækjabúnaður og mælitæki sem hægt er að nota við að mæla hreyfingar og gangtegundir hestsins og einnig ásetu og stjórnun knapans. Kynntar eru ýmsar rannsóknir í hreyfingafræði hesta.
Kennslufræði III (KOR4504190)
Markmið:
Markmið námskeiðsins er að nemendur geti kennt og þekki vel alla þætti Knapamerkja 1 - 3.
Nemendur fá þjálfun í að setja fram kennsluáætlanir, undirbúa og framkvæma kennslu fyrir nokkuð vana knapa. Nemendur fá þjálfun í að skipuleggja og byggja upp reiðnámskeið, búa til kynningarefni og vinna sjálfstætt með námskeiðahald.
Reiðmennska IV/knapaþjálfun (REI4104190)
Verkleg kennsla fer fram á skólahestum og skeiðhestum skólans. Áfram er haldið með verklega þjálfun nemandans í stjórnun og ásetu. Áhersla er lögð á að geta riðið hestinum í réttri líkamsbeitingu með léttleikandi samband við hestinn. Nemendur
- fá þjálfun í að ríða skeið
- fá þjálfun í að greina misstyrk og finna fjölbreyttar leiðir til að jafna misstyrk
- taka þátt í fóðrun og hirðingu hestanna og halda dagbók um námskeiðið
- velja sér aðferð til líkamsræktar, leggja stund á hana á meðan á námskeiðinu stendur, og skila heimildaritgerð um hana (t.d. jóga, pílates, hlaupafimi, dans, leikfimi, krossfit)
- fá þjálfun í að meta ásetu hjá öðrum knöpum, skipuleggja og kenna ásetuæfingar á skólahestum
Þjálfunarlífeðlisfræði (ÞLE4406190)
Fjallað er um grunnatriði þjálfunarlífeðlisfræðinnar og sérstöðu hestins. Ítarlega er fjallað um áhrif þjálfunar á vöðva, bein og beinagrind, liði, sinar og liðbönd, öndunarfæri, hjarta og æðakerfi hestsins. Greint er frá áhrifum þjálfunar á efnaskipti, blóð og hitastjórnun í líkama hestsins. Gerð er grein fyrir hvaða þættir hafa takmarkandi áhrif á afköst og frammistöðu hesta. Fjallað er um mikilvægi líkamlegrar þjálfunar fyrir hestinn og hvernig má bæta líkamlegt þjálfunarástand hesta (þjálfunaraðferðir). Kynntur verður sá tækjabúnaður og mælitæki sem hægt er að nota á hagnýtan hátt við þjálfun hrossa, mat á þjálfunarálagi og þjálfunarástandi. Kynnt verður hvernig mælingar s.s. á hjartslætti, líkamshita, öndunartíðni og mjólkursýru í blóði eru notaðar til að meta þjálfunarálag á hesta. Sérstök áhersla er á að kynna rannsóknarniðurstöður um þjálfunarlífeðlisfræði íslenska hestsins.
Tamningar II (TAM4204190)
Markmið:
Nemandinn öðlist reynslu og aukið sjálfstæði í að gera bandvanan hest reiðfæran og taminn til að verða reiðhestur.
Fjallað er um einstaklingsmiðað tamningaferli í gegnum frumtamningar og grunnþjálfun. Ítarlega er fjallað um mat og flokkun hesta í samræmi við skapgerð þeirra og mismunandi áherslur við tamninguna skv. því. Þá er einnig fjallað um áhrif byggingarlags, ganglags og líkamlegs atgervis á vinnulag.
Nemendur
- vinna með fortamin trippi í gegnum frumtamningar- og grunnþjálfunarferli
- fá þjálfun í skipulögðum og sjálfstæðum vinnubrögðum með áherslu á hestvænar aðferðir og einstaklingsmiðaða tamningu
- halda tamningadagbók og taka þátt í fóðrun og hirðingu trippanna.
Verknám - þjálfun III (ÞJV4610190)
Námskeiðið fer fram á viðurkenndum verknámsstað þar sem fagleg og skipuleg vinnubrögð ásamt eflingu á frumkvæði nemandans eru höfð að leiðarljósi. Megináhersla er á að auka þekkingu og færni nemendans í þjálfun reiðhrossa með því að hann þjálfi mismunandi hestgerðir og á mismunandi þjálfunarstigi. Áhersla er lögð á markvissa þjálfun ásetu og stjórnunar knapans.
Nemendur
- halda þjálfunarskýrslur og taka þátt í umhirðu hestanna
- vinna kerfisbundnar úttektir á ólíkum hestgerðum og gera einstaklingsmiðaðar þjálfunaráætlanir
- fá þjálfun í að sýna hestana og gera grein fyrir þjálfun þeirra auk þess að taka þátt í keppni og/eða sýningum
- þjálfa einnig eigin hest í verknáminu.
Þjálfun II (ÞJÁ4302190)
Kennt er á nemendahesti ekki yngri en á sjötta vetur. Hesturinn á að vera væntanlegur nemendahestur nemandans á 3. ári. Fjallað er ítarlega um framhaldsþjálfun. Áhersla er lögð á kerfisbundið mat reiðhesta, mismunandi hestgerðir, tamninga- og þjálfunarstig þeirra og gerð einstaklingsmiðaðra þjálfunaráætlana. Nemendur fá þjálfun í að sýna hestana og gera grein fyrir þjálfun þeirra. Áhersla er lögð á hestvænar aðferðir, frumkvæði og skipulögð vinnubrögð. Námskeiðið er undanfari að verknámi á viðurkenndum verknámsstað og á hesturinn að fylgja nemandanum í verknámið. Nemendur halda þjálfunarskýrslur og taka þátt í allri umhirðu hestanna.
- Haust
- Kennslufræði IV
- Skeið og þjálfun I
- Þjálfun keppnishesta I
- Þjálfun IV
- Rannsóknaaðferðir-tölfræði
- Þroskasálfræði
- Erfðir og kynbætur hesta
- Vor
- Skeið og þjálfun II
- Kynbótahross - Þjálfun og dómar
- Þjálfun keppnishesta II
- Kennslufræði V
- BS verkefniB
- BS-námskeiðB
- TölfræðiB
- EinstaklingsverkefniV
- JárningarV
- HestadómarV
- Hestatengd þjálfun fólksV
Kennslufræði IV (KOR5504190)
Markmið
Markmið námskeiðsins er að nemandinn geti beitt fjölbreyttum þáttum kennslufræðinnar í bóklegri og verklegri reiðkennslu auk þess að hafa öðlast sjálfsöryggi og frumkvæði til að takast á við fagleg og krefjandi verkefni á sviði hestamennskunnar.
Námskeiðslýsing
Nemendur fá þjálfun í að setja fram kennsluáæltanir, undirbúa og framkvæma kennslu fyrir nokkuð vana knapa á hinum ýmsu sviðum.
Námskeiðið skiptist upp í eftirfarandi þætti:
Fyrirlestur "Power of coaching"
Nemendur halda fyrirlestur um bókina Power of coaching.
Sýnikennsla
Fjallað um sýnikennslu sem kennsluaðferð í reiðkennslu. Nemendur fá yfirgripsmikla þjálfun í að vinna með fjölbreytt sýnikennsluatriði valin af kennurum. Farið ítarlega í skipulag sýnikennslu og verklegar útfærslur.
Vettvangsnám FNV
Farið er á vettvang, þar sem nemendur halda fræðslu. Nemendur fá yfirgripsmikla þjálfun í bóklegri og verklegri kennslu, þ.m.t. sýnikennslu.
Jafningjakennsla
Nemendur fá æfingu í að kenna knöpum á svipuðu getustigi og hann er sjálfur.
Sætisæfingakennsla
Nemendur fá æfingu í að meta ásetu, finna æfingar við hæfi og framfylgja sætisæfingar.
Skeið og þjálfun I (SKÞ5202190)
Fjallað er um skeið, þjálfun þess, ábendingar og stjórnun knapans. Fjallað er um mat á þjálfunarstigi og þreki og gerð þjálfunaráætlana keppnishesta með sérstöku tilliti til skeiðhesta. Nemendur fá þjálfun í að fylgjast með og meta lífeðlisfræðilega þætti hestsins. Áhersla er lögð á uppbyggingu skeiðkeppnishests, nákvæmni í stjórnun og að laða fram rétt viðbrögð hestsins, traust hans, jákvæðan samstarfsvilja, líkamsbeitingu og hreyfingar. Nemendur gera áætlun og leggja grunn að keppnisþátttöku á vorönn. Kennt er á skeiðhesta skólans. Nemendur sjá um umhirðu hestanna.
Þjálfun keppnishesta I (ÞJK5106190)
Ítarlega er fjallað um hugtök reiðmennskunar og líkamsbeitingu reiðhestsins og vinna nemendur verkefni um stöðu þekkingar á þeim. Verkleg kennsla fer fram á skólahestum og nemendahestum. Fjallað er um mat á gæðum keppnishesta, markmiðssetningu við þjálfun þeirra og gerð þjálfunaráætlunar. Áfram er haldið með verklega þjálfun nemandans í stjórnun og ásetu. Áhersla er lögð að geta riðið hestinum í réttri líkamsbeitingu með léttleikandi samband við hestinn. Nemendur fá þjálfun í að meta eigin frammistöðu, sem og hestsins. Sérstök áhersla er lögð á andlegan og líkamlegan undirbúning knapans fyrir keppni og sýningar. Nemendur taka þátt í fóðrun og hirðingu hestanna.
Þjálfun IV (ÞJÁ5304190)
Fjallað er ítarlega um þjálfun unghrossa í framhaldi af frumtamningastigi. Áhersla er lögð á kerfisbundið mat og þjálfunaráætlun byggða á mismunandi hestgerðum og þjálfunarstigi, m.a. ganglagi, geðslagi, líkamlegum styrk og fóðurástandi. Áhersla er lögð á hestvænar aðferðir, frumkvæði og skipulögð vinnubrögð. Nemendur fá þjálfun í að sýna og gera grein fyrir þjálfun hrossanna. Námskeiðið er tvískipt, á fyrri hluta þess vinna nemendur með hross sem nýlega hefur lokið frumtamningastigi. Hér er áhersla lögð á gangsetningu og auknar kröfur um samspil ábendinga, taumsamband, hvelfdara líkamsform og þjálfun gangtegunda. Á seinni hluta námskeiðsins vinna nemendur með ungt kynbótahross sem miðað er við að þeir sýni á kynbótasýningu síðar á námsárinu (sjá námskeiðið KYD6304 - Kynbótahross – þjálfun og dómar). Heildstæð úttekt á sköpulagi, reiðhestskostum, þjálfunarstigi og útliti er lögð til grundvallar fyrir einstaklingsmiðaða þjálfunaráætlun hrossanna. Áhersla er lögð á markvissa uppbyggingu hrossanna, s.s. varðandi svörun ábendinga, líkamlegan styrk og jafnvægi í hreyfingum.
Rannsóknaaðferðir-tölfræði (ROT5706190)
Fjallað er um
- aðferðafræði rannsókna, s.s. hönnun tilrauna, gerð skoðanakannana og viðtöl
- vísindalegar aðferðir, tilgátur, tengsl tilgáta og tölfræði
- gagnaöflun
- framsetningu tölfræðilegra niðurstaðna, t.d. myndræna
Helstu grundvallarhugtök tölfræðinnar og lýsandi tölfræði eru kynnt, sem og úrvinnsla lýsandi tölfræði.. Áhersla er lögð á verkefnavinnu með tölfræðigögn, þar sem skráning á gögnum í töflureikni er æfð
Nemendur eru æfðir í
- gagnrýninni hugsun
- öflun og meðferð heimilda
- framsetningu rannsóknarspurninga
- hönnun og skipulagningu eigin rannsókna, meðal annars með verkefnavinnu
Fjallað er ítarlega um vísindaskrif, á formi námsritgerða, veggspjalda og vísindagreina, og vísindaskrif æfð í verkefnavinnu. Nemendur leggja grunn að eigin rannsóknarverkefni og skila lýsingu og verkáætlun fyrir einstaklingsverkefni sem þeir vinna á lokaönn BS-námsins.
Þroskasálfræði (ÞRS5404190)
Fjallað verður um helstu kenningar og aðferðir þroskasálfræðinnar sem tengjast námi og kennslu ásamt því hvað einkennir góð vísindaleg vinnubrögð. Sérstök áhersla verður lögð á vinnu með nýlegar rannsóknarniðurstöður á sviði þroskasálfræði sem tengjast vinnu með hestum. Fjallað verður um orsakir og eðli einstaklingsmunar, samfellu í þroska og sveigjanleika þroskaferlisins. Fjallað verður sérstaklega um kenningar sem hafa bein áhrif á störf kennara s.s. kenningar um vitrænan þroska, tilfinningaþroska, þróun tilfinningatengsla, kenningar um félagsþroska, þróun sjálfsmyndar og siðferðisvitundar. Jafnframt verður fjallað um áhrif uppeldis, menningar og félagslegra aðstæðna á þroska. Umfjöllun námskeiðsins verður afmörkuð við börn, unglinga og ungt fólk. Fjallað verður um helstu þroskabreytingar á þessu tímabili og sú umfjöllun tengd starfsvettvangi námsleiðarinnar.
Erfðir og kynbætur hesta (EKH5604190)
Markmið:
Að fá grunnþekkingu íerfða- og kynbótarfræði til að geta hagnýttþekkinguna við ræktun hrossa og öðlast grunnskilning á kynbótastarfi í íslenskri hrossarækt.
Fjallað er um grundvallarhugtök í erfðafræðinni, erfðavísa og litninga, flutning erfðaefnis milli kynslóða, DNA, RNA, virkni erfðavísa, áhrif erfða og umhverfis. Áhersla er lögð á erfðir séðra eiginleika í hrossum s.s. hrossalita og ýmissa erfðagalla. Farið er yfir helstu hugtök og grunnatriði kynbótafræðinnar s.s. breytileika, svipfar, umhverfisáhrif, arfgengi, öryggi, ættliðabil, úrval og erfðaframfarir. Fjallað um áhrif stórtækra erfðavísa s.s. DMRT3 erfðavísinn. Helstu ganghesta- og keppnishestakyn heimsins eru kynnt. Farið yfir kynbótaskipulag í íslenskri hrossarækt með áherslu á kynbótamatskerfið (BLUP) og hagnýtingu þess í ræktunarstarfinu. Einnig er fjallað um skýrsluhald hrossaræktarinnar og gagnavörsluforritið WorldFeng.
Skeið og þjálfun II (SKÞ6202190)
Fjallað er um þjálfun skeiðs og taka nemendur þátt í sýningum og keppni. Áhersla er lögð á líkamsbeitingu, orkustig, skreflengd og rými hestsins. Jafnframt er lögð áhersla á andlegt jafnvægi hestsins, samstarfsvilja og einbeitingu við mikið þjálfunarálag. Sérstök áhersla er lögð á skeið, þjálfun þess og uppbyggingu, en einnig að bæta gangtegundir hestsins almennt. Nemendur fá ítarlega þjálfun á mismunandi skeiðhestum. Fjallað er um andlegan undirbúning og þátttöku knapa og hests í keppni og hvernig má hámarka árangur.
Kynbótahross - Þjálfun og dómar (KYD6304190)
Nemandinn þjálfar kynbótahross og fer með í dóm á sýningu sem er uppsett eins og opinber kynbótasýning. Hann ber jafnframt ábyrgð á fóðrun og allri umhirðu hrossins. Kennsla er einstaklingsmiðuð og fer fram í einkakennslu og skipulögðum úttektum með kennara. Áhersla er lögð á að byggja upp sjálfstæð vinnubrögð nemendans við þjálfun. Reglur og dómstigi kynbótasýninga er kynntur og fá nemendur þjálfun í mati á sköpulagi og reiðhestshæfileikum hrossa. Sérstaklega verður tekin fyrir sýningartækni fyrir byggingar- og hæfileikadóma sem og annar sérhæfður undirbúningur fyrir kynbótasýningar.
Þjálfun keppnishesta II (ÞJK6106190)
Fjallað er um þjálfun keppnishrossa og taka nemendur þátt í sýningum og keppni. Áhersla er lögð á líkamsbeitingu, orkustig, söfnun, fjaðurmagn og rými hestsins. Jafnframt á andlegt jafnvægi hestsins, samstarfsvilja og einbeitingu við mikið þjálfunarálag. Fjallað er um þá þætti sem mat er lagt á í keppni og öðrum sýningum á hestum, og á hverju matið byggist. Nemendur fá ítarlega þjálfun í reiðmennsku með áherslu á uppbyggingu keppnishests. Fjallað er um yfirferð, þjálfun, ábendingar og stjórnun knapans. Nemandinn kemur sjálfur með hest, sem verður að uppfylla lágmarkskröfur alhliða keppnishests, með það að markmiði að bæta allar gangtegundir. Fjallað er um andlegan undirbúning og þátttöku knapa og hests á sýningum og keppni og hvernig má hámarka árangur. Nemendur taka þátt í fóðrun og hirðingu hestanna.
Kennslufræði V (KOR6506190)
Námskeiðið skiptist upp í eftirfarandi þætti:
Fyrirlestur 5%
Knapamerki 20%
Farið yfir alla þætti Knapamerkjanna með sérstakri áherslu á faglega þætti og hugtakanotkun á stigum 4 og 5. Nemendur fá þjálfun í að meta og dæma Knapamerkjapróf.
Einkakennsla 30%
Fjallað um einkakennslu sem kennsluaðferð í reiðkennslu. Nemendur fá yfirgripsmikla þjálfun í að undirbúa, framkvæma og fylgja eftir sérhæfðri einkakennslu með vönum knöpum.
Kennslusýning 40%
Skipulag kennslusýningar, fræðsla og sýnikennslur fyrir hinn almenna hestamann. Nemendur fá yfirgripsmikla þjálfun í að skipuleggja og framkvæma í verki fjölbreytta fræðslumöguleika.
Lokapróf 5%
Nemandinn heldur sýnikennslu, þar sem hann sýnir fram á færni á hestbaki, fræðilega þekkingu og hæfni til að sýna fræði í verki.
BS verkefni (BSV6610190)
Markmið:
Nemandinn fær þjálfun í að hanna rannsókn, setja fram rannsóknarspurningu/ar, safna gögnum, vinna úr þeim, setja þau fram, túlka og kynna í skriflegum texta.
Nemandi velur sér verkefni í samráði við sérfræðing við Háskólann á Hólum. Nemandi afmarkar viðfangsefnið, setur fram rannsóknarspurningu/ar, velur rannsóknaraðferð í samráði við leiðbeinanda, safnar gögnum, vinnur tölfræðilega úr þeim, og skrifar ritgerð. Nemandi setur fram rannsóknarniðurstöður, túlkar þær í umræðum og dregur ályktun/anir. Ritgerðin er unnin samkvæmt reglum skólans um BS verkefni og um það er gerður sérstakur samningur skóla, nemanda og leiðbeinanda.
BS-námskeið (BSN6606190, TÖL6404190)
Markmið:
Nemandinn fær þjálfun í að hanna rannsókn, setja fram rannsóknarspurningu/ar, safna gögnum, vinna úr þeim, setja þau fram, túlka og kynna í skriflegum texta og fyrirlestri.
Nemandi skipuleggur og hannar eigin rannsókn, safnar gögnum, setur fram rannsóknarspurningu/ar og tilgátu/r. Hann vinnur tölfræðilega úr gögnunum, setur fram rannsóknarniðurstöður, túlkar þær og dregur ályktun/anir. Nemandi kynnir verkefni sitt í málstofu, fyrir samnemendum og kennurum deildarinnar.
Tölfræði (BSN6606190, TÖL6404190)
Áhersla er lögð á að efla talnalæsi nemenda með verkefnavinnu og þjálfun í vinnu með tölfræðigögn. Kynnt eru helstu grundvallarhugtök tölfræðinnar, tilgátur, prófun tilgátna og túlkun niðurstaðna.
Nemendur
- fá þjálfun í notkun tölfræðiprófa við samanburð á meðaltölum og hlutföllum
- vinna með eigin gögn, æfa gagnaskráningu í töflureikni (Excel) og hvernig má færa gögn í tölfræðiforritið Minitab
- æfa notkun á tölfræðigreiningum (t.d. fylgni) og tölfræðiprófum (t.d. t-próf, anova) í töflureikni og Minitab
- æfa sig í að setja tölfræðilegar upplýsingar fram á skýran hátt og að draga (réttar) ályktanir af niðurstöðum tölfræðinnar
Einstaklingsverkefni (EIV6902190)
Nemandinn velur sér einstaklingsverkefni í samráði við umsjónarmann námskeiðsins. Áhersla er lögð á að verkefnið standist kröfur um vísindalega vinnubrögð varðandi efnistök, heimildanotkun, gagnaöflun og úrvinnslu.
Járningar (JÁR6802190)
Í námskeiðinu er fjallað um almennar járningar auk jafnvægisjárninga og samspil við ganglag, hreyfingar og jafnvægi hestsins. Þá er fjallað um notkun helstu hóffylli- og hófviðgerðarefna. Áhersla er lögð á verklega þjálfun nemenda við járningar, breytingar á skeifum og notkun botna, hóffylli- og viðgerðarefna.
Hestadómar (HDÓ6702190)
Á námskeiðinu er fjallað um skipulag og reglur Landsambands hestamannafélaga fyrir gæðingakeppni og keppnisgreinar hestaíþrótta. Ítarlega er farið yfir dómkvarða allra keppnisgreinanna og nemendur fá þjálfun í dómstörfum (myndbönd). Nemendur þreyta verklegt dómarapróf á myndböndum ásamt bóklegt próf í reglugerð Gæðingadómarafélagsins og Hestaíþróttafélagsins.
Hestatengd þjálfun fólks (HÞF6002190)
Í námskeiðinu er fjallað um lífeðlisfræðilegan og sálfræðilegan bakgrunn þess að styðjast við dýr í starfi með fólki. Sérstaklega er fjallað um hvernig dýr geta aðstoðað meðferðaraðila við að ná markmiðum sínum í starfi s.s. iðjuþjálfa, sálfræðinga og kennara. Fjallað verður um hverjum slík aðstoð gæti hentað og á hvaða formi. Í námskeiðinu verða nemendum kynntar helstu stefnur og straumar á þessu sviði, hver er bakgrunnurinn og hverjar eru helstu aðferðir við að nýta hross í starfi með fólki. Sérstaklega verður kynnt form samvinnu og íhlutunar þar sem hestar eru nýttir í starfi með fólki tengt lærdómi/skólasókn, félagsfærni og sálrænum þáttum. Áhersla verður lögð á vinnu með nýlegar rannsóknarniðurstöður á slíkum íhlutunum.
Hafðu samband
Hægt er að hafa samband við þjónustuborð Háskólans á Hólum og senda fyrirspurnir varðandi nám og umsóknir á netfangið holar@hi.is.
Fylgdu HÍ á Hólum á:
Facebook, Youtube, Instagram, TikTok
