Methafi í 50 ár

Þórdís Lilja Gísladóttir, prófessor við Deild heilsueflingar, íþrótta og tómstunda, fagnaði merkum áfanga þann 13. júní síðastliðinn. Þá hafði hún átt Íslandsmetið í hástökki kvenna í hálfa öld en núgildandi Íslandsmet hennar er 1,88 metrar.

Þórdís á langan feril að baki en hún keppti á Ólympíuleikunum 1976 og keppti allt til ársins 1999. Íslandsmetið í hástökki utanhúss setti hún árið 1990 er hún stökk 1,88 metra og stendur enn. Að eiga Íslandsmet í 50 ár er alþjóðlega sögufrægur áfangi þar sem það er frekar einstakt að met standi svo lengi. „Í íþróttaheiminum eru framfarir í aðstöðu, búnaði og tækni sem hafa mikil áhrif á framþróun árangurs. Það að hafa verið Íslandsmethafi í 50 ár og að jafna eða bæta metið 13 sinnum á ferlinum ber vott um að metið sé gott og sýnir líka mikinn stöðugleika í keppni. Síðasta metið, 1,88 m, er sett 1990 og er það árangur sem myndi nægja inn á mörg stórmót í dag. Persónulega eru þetta bara skemmtileg tímamót og leyfir manni að staldra við og rifja upp afrek og góðar minningar frá íþróttaferlinum,“ segir Þórdís er hún er spurð hvaða þýðingu þessi áfangi hafi fyrir hana.  

Keppti samfleytt í 25 ár

Þórdís átti langan og farsælan íþróttaferil og keppti samfleytt í 25 ár og einkenni hennar sem íþróttakonu voru vinnusemi, þrautsegja og mikið keppnisskap. Hún var fyrst kvenna valin í Norðurlandaúrval í frjálsíþróttum og keppti á mörgum heimsmeistaramótum, Evrópumeistaramótum og tvennum Ólympíuleikum og hvatti án efa með því stelpur til að setja markið hátt.

„Ég tók einungis frí þegar ég gekk með dætur mínar Helgu (fædd 1989) og Hönnu (fædd 1997) og var fyrirliði íslenska kvennalandsliðsins í frjálsíþróttum í 15 ár. Ég var mikill liðsmaður, elskaði að keppa í stigakeppnum og leggja mitt að mörkum fyrir liðið og þá oft í fleiri greinum en hástökki. Ég tel að einkenni mín hafi smitast inn í þau lið sem ég keppti fyrir,“ segir Þórdís.

Afrek Þórdísar hafa án efa haft mikil áhrif á þróun kvennaíþrótta þar sem hún var til dæmis fyrsta íslenska konan sem fékk fullan íþrótta- og skólastyrk í Bandaríkjunum þegar hún hóf nám við Alabama-háskólann í Bandaríkjunum. „Ég var fyrst íslenskra íþróttakvenna til að verða bandarískur háskólameistari í íþróttum þegar ég sigraði á þessu sögufræga móti vorið 1982 og um leið fyrsta konan í 150 ára sögu Alabama-háskólans til að vinna bandarískan háskólameistaratitill í íþróttum,“ segir Þórdís.

Alltaf verið baráttukona, talskona kvennaíþrótta og barist fyrir jafnrétti

Að sögn Þórdísar náði hún að sýna mikinn stöðuleika og varð þrisvar sinnum NCAA-háskólameistari á námsáranum í Bandaríkjunum. Með fram ferlinum og eftir ferlinn tók hún að sér þjálfun í yngri flokkum en þá voru ekki margar konur starfandi sem þjálfarar. Auk þess tók hún að sér stjórnarsetu, t.d. hjá ÍR og Íþróttabandalagi Reykjavíkur, og var fyrst íslenskra kvenna til að taka sæti í alþjóða nefndum fyrir Frjálsíþróttasamband Íslands. 

„Ég hef alltaf verið baráttukona, talskona kvennaíþrótta og barist fyrir jafnrétti. Árið 2009 hlaut ég kvenleiðtogaverðlaun Frjálsíþróttasambands Evrópu fyrir fjölbreytt störf við þjálfun, leiðtoga-og rannsóknarstörf á sviði íþrótta. Ég hef því sem íþróttakona farið ótroðnar slóðir og vonandi verið ungum stúlkum fyrirmynd sem hafa dreymt að ná langt í íþróttum.“  

Með bók um þróun íslenskrar íþróttahreyfingar í bígerð

Þórdís hefur ekki setið auðum höndum eftir að hún hætti að keppa en hún starfar sem prófessor í íþrótta- og heilsufræði við Menntavísindasvið og lætur nú af störfum sem forseti Deildar heilsueflingar, íþrótta og tómstunda eftir fjögur ár í því embætti.

„Það var aldrei stefnan hjá mér að verða deildarforseti en eins og á íþróttaferlinum þá neitaði ég aldrei beiðni um að fara í nefnd eða leiða landsliðið. Því átti ég erfitt með að skorast utan þegar ég var beðin um að taka að mér að vera deildarforseti HÍT.  Það starf var lærdómsríkt og gaman að vinna með því góða fólki sem ég var með í stjórn að rekstri og framförum á Menntavísindasviði. Nú mun ég snúa mér frá stjórnun og fer aftur á fullt í kennslu og rannsóknir. Ég er með á teikniborðinu að skrifa bók um þróun íslenskrar íþróttahreyfingar sem verður stórt og verðugt verkefni. Ég er einnig að rannsaka og mæla íþróttagetu hjá íslensku afreksíþróttafólki og að fylgjast með skólaíþróttum og heilsu og líðan barna og unglinga. Þannig að á vissan hátt sem prófessor held ég áfram að helga líf mitt íþróttum,“ segir Þórdís að lokum.  

Þess ber að geta að RÚV fjallaði um þetta afrek Þórdísar að eiga Íslandsmet í hálfa öld en þar kom fram í máli hennar að henni fyndist staðan í raun hálf ótrúleg en fyrst og fremst skemmtileg. Hún hafi aldrei búist við að metið myndi standa svona lengi og undirliggjandi er að hún gerir ráð fyrir að það falli einhvern tímann í framtíðinni. 

Í tengslum við undirritun samstarfssamnings milli Háskóla Íslands og Íþrótta- og Ólympíusambands Íslands á dögunum um aukið svigrúm í námi fyrir afreksíþróttafólk færði Silja Bára R. Ómarsdóttir, rektor Háskóla Íslands, Þórdísi blómvönd í tilefni afmæli þessa mikla afreks hennar.