Djúpum bringubeinssýkingum eftir hjartaskurðaðerðir hefur fækkað marktækt á Íslandi
Djúpum bringubeinssýkingum (e. deep sternal wound infection) eftir opnar hjartaaðgerðir hefur fækkað marktækt hér á landi á síðastliðnum tveimur áratugum og er tíðni þessara alvarlegu sýkinga á Landspítala ein sú lægsta í heiminum. Þetta sýna niðurstöður rannsóknar vísindamanna við Háskóla Íslands og Landspítala, en þær birtust í tímaritinu Journal of Cardiothoracic Surgery.
Sýkingar eru á meðal algengustu fylgikvilla opinna hjartaaðgerða og er oftast um að ræða grunnar húðsýkingar, lungnabólgu eða þvagfærasýkingar. Í einstaka tilfellum getur sýking í bringubeinsskurði teygt sig dýpra og valdið lífshættulegri beinsýkingu. Þá er sjúklingunum gefin breiðvirk sýklalyf í æð, sárið opnað og stálvírar sem notaðir eru til að halda beininu saman fjarlægðir, en þeir eru iðulega sýktir. Í upphafi rannsóknartímabilsins lágu þessir sjúklingar svo dögum skipti á gjörgæslu með bringubeinsskurðinn opinn, þ.e. uns sýkingin gaf sig. Frá 2005 hefur hins vegar verið notast við svokallaða sárasogsmeðferð (e. negative pressure wound therapy) og síðan þá hefur einungis einn sjúklingur látist úr bringubeinssýkingu á Íslandi, sem er frábær árangur. Mikilvægast er þó að fyrirbyggja þessar sýkingar enda lífshættulegar og lengja sjúkrahússdvöl sjúklinganna svo vikum skiptir.
Rannsóknin, sem ber heitið „Nationwide trends in incidence of deep sternal wound infection after cardiac surgery and its association with long-term mortality“ náði til 4.596 sjúklinga sem gengust undir opna hjartaaðgerð á Landspítala í gegnum bringubeinsskurð á tímabilinu 2001-2024, flestar kransæðahjáveitu- og/eða ósæðarlokuaðgerðir. Samtals greindust 53 sjúklingar, eða 1,2% þýðisins, með djúpa bringubeinssýkingu og voru þeir bornir saman við sjúklinga sem ekki fengu slíka sýkingu eftir sambærilega hjartaaðgerð.
Í ljós kom að nýgengi þessara sýkinga lækkaði úr 2,5% á tímabilinu 2001-2004 í 0% 2021-2024 og greindust engin tilfelli eftir 2017. Sjúklingarnir sem sýktust voru eldri og sjúkdómsbyrði þeirra reyndist marktækt aukin borið saman við þá sjúklinga sem ekki fengu sýkingu. Þá kom í ljós við tölfræðiúrvinnslu að langtímalifun sjúklinga sem fengu bringubeinssýkingu, þ.e. 5 og 10 árum frá aðgerð, reyndist helmingi síðri en samanburðarhópsins. Því er ljóst að miklu skiptir að fyrirbyggja þessar sýkingar og má segja að það hafi tekist afar vel hér á landi.
Fyrsti höfundur greinarinnar er Luis Gísli Rabelo, doktorsnemi við Háskóla Íslands og sérnámsgrunnslæknir á hjarta- og lungnaskurðdeild Landspítala. Hann hefur unnið rannsóknina meðfram námi og starfi síðastliðin tvö ár og var Tómas Guðbjartsson, hjarta- og lungnaskurðlæknir og prófessor við Læknadeild HÍ, aðalleiðbeinandi hans.
