Aðstæður og reynsla fatlaðs fólks er miðlæg í umfjöllun námskeiðsins, þar sem áhersla er á lífshlaupið og þau meginsvið sem snerta daglegt líf, svo sem fjölskyldulíf, menntun, atvinnu og búsetu. Rýnt verður í íslenskar og erlendar rannsóknir um líf og aðstæður fatlaðs fólk og þau fjölmörgu öfl sem móta sjálfsmynd og sjálfsskilning fatlaðra barna, ungmenna og fullorðins fólks. Fræðileg umfjöllun námskeiðsins er tengd við lagasetningar, stefnumótun, þjónustu, velferðarkerfi og félagslegar aðstæður fatlaðs fólks. 

Markmið námskeiðsins er að nemendur öðlist skilning á stöðu og ímynd fatlaðs fólks í menningu og listum og geti greint birtingarmyndir fötlunar í sögulegu og samtímalegu samhengi. Fjallað verður um ímyndir og hlutverk fatlaðs fólks í dægurmenningu, fjölmiðlum, bókmenntum, listum og almennri orðræðu. Sérstök áhersla verður á (list)menningu fatlaðs fólks og hvernig fötlun er staðsett sem hluti af fjölbreytileika samfélaga. Rýnt verður í ytra og innra aðgengi að menningu og listum og áhrif þess á þátttöku fatlaðs fólks.

Í námskeiðinu felast verkefni nemenda í því að starfa sem mentor fyrir þátttakendur á framhalds- og háskólastigi í verkefninu „Sprettur“. Mentorar sinna mikilvægu hlutverki við að styðja og hvetja aðra nemendur í námi og félagslífi. Hlutverk mentora er að skapa uppbyggjandi samband við þátttakendur, vera jákvæð fyrirmynd og taka þátt í sameiginlegum viðburðum sem skipulagðir eru innan Spretts. Mentor hlutverkið byggir á tengslamyndun og reglulegri samveru og felur í sér skuldbindingu gagnvart þeim nemendum sem mentor styður. 

Sprettur er stuðningsverkefni fyrir nemendur með erlendan bakgrunn sem óska eftir auknum stuðningi til að efla námsárangur og þátttöku í háskólasamfélaginu. Nemendur í námskeiðinu starfa sem mentorar og eru tengdir saman við þátttakendur með hliðsjón af sameiginlegum áhugasviðum. Mentorar vinna jafnframt saman í hópum og í samráði við kennara og umsjónaraðila verkefnisins. 

Nemendur geta valið að skrá sig í námskeiðið á haustönn, vorönn eða dreifa álaginu yfir báðar annir (allt skólaárið). Skipulag námskeiðsins tekur mið af þessu vali, en allar námskröfur eru þær sömu óháð annaskiptingu. Mentorar skipuleggja reglubundna samveru með þátttakendum í Spretti og verja að jafnaði þremur klukkustundum á mánuði í samveru með þátttakendum, þremur klukkustundum á mánuði í heimavinnuhópi og mæta í alls fimm málstofur.  

Nemendur skila dagbókarfærslum á Canvas og þurfa að hanna og framkvæma námsupplifun fyrir þátttakendur í Spretti. Dagbókarfærslur byggjast á lesefni og gagnrýnum hugleiðingum um mentorstarfið og eigin reynslu af þátttöku í verkefninu. Námskeiðið er kennt á íslensku og ensku. 

Að loknu námskeiði, og að uppfylltum öllum kröfum, fá nemendur 5 ECTS einingar auk formlegs vottorðs fyrir þátttöku og lok verkefnisins. 

Nemendur fylla út rafrænt umsóknareyðublað og umsjónarkennari hefur samband við umsækjendur.  

Frekari upplýsingar um verkefnið „Sprettur” má nálgast hér: www.hi.is/sprettur  

Markmið námskeiðsins er að nemendur öðlist djúpan skilning á þróun hugmynda og kenninga um fötlun og læri að greina áhrif þeirra á stefnumótun, þjónustu og daglegt líf fatlaðs fólks. Námskeiðið byggir á þverfræðilegum og gagnrýnum sjónarhornum og tengir fræðilega umfjöllun við réttindabaráttu og alþjóðlegar skuldbindingar, svo sem samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks (CRPD). Fjallað verður um félagsleg og menningarleg sjónarhorn, helstu kenningar og nýjustu rannsóknir í fötlunarfræðum. Áhersla verður á virka þátttöku nemenda í umræðum og verkefnavinnu sem styrkir gagnrýna hugsun og hæfni til að beita fræðunum í rannsóknum og starfsháttum.

Í þessu kynningar- og inngangsnámskeiði er farið yfir grundvallarhugtök stjórnsýslufræðanna, helstu kenningar um skipulagsheildir, valddreifingu og ákvarðanatöku, og þróun stjórnsýslufræðinnar sem fræðigreinar. Fjallað er um megineinkenni opinberrar stjórnsýslu á Íslandi, grundvöll hennar og mótunarþætti, og hún jafnframt skoðuð í samhengi við aðrar stjórnsýsluhefðir, einkum þær norrænu. Athyglinni er sérstaklega beint að tengslum stjórnsýslu og stjórnmála og áhrifum þeirra á uppbyggingu, starfshætti og stefnumótun, sem og að nýskipan í ríkisrekstri, gagnrýni á hana og því sem við hefur tekið. Greint er hvers vegna opinber stefna lítur oft öðruvísi út en ætlað var, frá dagskrársetningu til ákvarðana í framlínu þjónustunnar, og hvernig lýðræðisleg ábyrgð er tryggð og hvar hún brestur. Áhersla er lögð á hvað skilur að einkarekstur og opinberan rekstur og þjónustu, og á að nemendur geti tengt kenningar námskeiðsins við eigin starfsreynslu og dæmi úr samtímanum.

Sveitarfélögin mynda annan meginstofn íslenskrar stjórnsýslu. Markmið námskeiðsins er að nemendur geri sér grein fyrir starfsumhverfi þeirra og fái innsýn í stjórnun og vinnuferla á þessu mikilvæga stjórnsýslustigi. Í námskeiðinu verður gefið yfirlit yfir stjórnskipulega stöðu og hlutverk sveitarfélaga, lagareglur sem lúta að störfum sveitarstjórna og helstu verkefnum sveitarfélaganna. Fjallað verður um kosti þessi að skipta ríkjum í sveitarfélög, með hliðsjón af kenningum um lýðræði, hagkvæmni og valddreifingu. Farið verður yfir hvað felst í hlutverki sveitarfélaga annars vegar sem lýðræðislegra stjórnvalda og hins vegar sem þjónustuveitenda. Stuttlega verður einnig vikið að samskiptum ríkis og sveitarfélaga, þ. á m. að verkaskiptingu ríkis og sveitarfélaga og tekjustofnum sveitarfélaga.

Í námskeiðinu verða teknar fyrir eigindlegar rannsóknaraðferðir, einkenni þeirra og saga. Kynntar verða helstu rannsóknarleiðir eða nálganir innan eigindlegar aðferða. Fjallað verður um aðferðir við gagnasöfnun og mismunandi tegundir gagna, s.s. viðtöl af ýmsum gerðum, sjónræn gögn og fyrirliggjandi gögn bæði sjónræn og textar. Kynntar verða mismunandi leiðir til að túlka og greina gögnin t.d. þema-, frásagnar- og orðræðugreining og nemendur þjálfaðir í að koma niðurstöðum frá sér á skipulegan og vandaðan hátt.

Vinnulag:

Þetta námskeið byggir á vendikennslu. Myndbönd með fyrirlestrum hverrar viku verða rædd á vikulegri vinnustofu. Vinnustofur eru ekki teknar upp. Nemendur vinna virkniverkefni sem þeir skila vikulega. Staðnemar vinna þau í tímum en fjarnemar vinna þau saman í hópum. Einnig þurfa nemendur að skila einstaklingsverkefnum.

Markmið námskeiðsins er að nemendur kynnist fjölbreytileika og fræðilegum forsendum eigindlegrar rannsóknahefðar í félagsvísindum og öðlist reynslu í að beita eigindlegum aðferðum. Um hagnýtt námskeið er að ræða þar sem hver nemandi vinnur sjálfstætt rannsóknarverkefni sem felst í því að hanna og undirbúa rannsókn, afla gagna, greina þau og skrifa um helstu niðurstöður undir handleiðslu kennara. Í námskeiðinu verður farið ítarlega í undirbúning rannsókna, gerð rannsóknaráætlunar, gagnaöflun, greiningu og skrif.

Markmið

Að nemendur þekki og geti beitt algengustu tölfræðiaðferðum við úrvinnslu gagna og geti metið tölfræðilegar niðurstöður. Að nemandi hafi kunnáttu og þekkingu til þess að greina og miðla tölulegum upplýsingum samkvæmt APA-7 útgáfustaðlinum (t.d. í vísindatímaritsgrein eða lokaritgerð) og geti sýnt frumkvæði við tölfræðilega úrvinnslu gagna. Einnig að nemendur kynnist helstu rannsóknarsniðum í megindlegri aðferðafræði.

Inntak og viðfangsefni

Fjallað verður um megindlegar rannsóknaraðferðir og ólík rannsóknarsnið. Í tölfræðihlutanum verður mest áhersla lögð á uppbyggingu og túlkun almenna línulega líkansins (e. general linear model) sem nær yfir fjölda sígildra tölfræðiaðferða s.s. fylgni, aðhvarfsgreiningu og dreifigreiningu. Einnig læra nemendur að beita aðferðum leitandi og staðfestandi þáttagreiningar. Að lokum verða nemendur kynntir fyrir einliðasniðnum, grunnhugsun bayesískrar tölfræði og mati á heildarvillu (e. total survey error). Nemendur læra að vinna greiningar með tölfræðiforriti. Mikil áhersla verður á skýra túlkun og miðlun megindlegra niðurstaðna samkvæmt APA-7 útgáfustaðlinum.

Vinnulag

Námskeiðið er kennt vikulega á fjarfundum að undanskyldum tveimur staðlotum (sjá vikuáætlun) þar sem gert er ráð fyrir að nemendur og kennarar mæti í eigin persónu. Hægt er að sækja um undanþágu frá því að mæta í eigin persónu ef nemandi á um mjög langan veg að fara (t.d. búsettir erlendis). Viðkomandi nemandi tekur þá þátt í staðlotunni um fjarfund. Nemendur verða að hafa nýjustu stöðugu (e. solid) útgáfu af jamovi (sjá jamovi.org) uppsetta á fartölvum sem þeir mæta með í kennslustundir. 

Markmið málstofunnar er að skapa vettvang fyrir nemendur í meistaranámi til að fjalla um rannsóknir sínar og fá stuðning, hvatningu og aðhald við að vinna að MA rannsókn sinni og ritgerðarskrifum. Í málstofu I á haustmisseri er auk þessa fjallað um vinnulag í MA námi og nemendur fá kennslu um rafræn gagnasöfn, og um heimildaöflun og heimildanotkun. Þetta er hagnýt þekking sem mikilvægt er að MA nemar kunna skil á. Efni málstofunnar er sveigjanlegt til að mæta þörfum þess hóps sem situr hana hverju sinni og kennarar málstofu leitast við að tengja rannsóknir nemenda því sem efst er á baugi í fötlunarfræðum. Nemendur eru hvattir til að mæta í málstofu allan námstíma sinn. Nemendum er eindregið ráðlagt að hefja vinnu við MA rannsókn sína snemma á námstímanum og vinna við hana samhliða því sem námskeið eru tekin

Nemandi óskar eftir leiðsögn tiltekins kennara. Að jafnaði heldur kennari tvo til þrjá leiðsagnarfundi meðan á námskeiðinu stendur. Leiðsögn kennara beinist að undirbúningi og skipulagi vinnunnar, vali og  notkun heimilda og umræðu um gildi/þýðingu verkefnisins fyrir meistararannsókn nemanda. 

Nemandi getur einungis tekið eitt lesnámskeið í meistaranámi sínu. Nemandi skráir sig ekki í námskeiðið fyrr en kennari hefur samþykkt skriflega (t.d. með tölvupósti) hlutverk sitt sem leiðbeinanda.

Nemendur í fötlunarfræði geta sótt um að taka lesnámskeið sem fellur að námsáætlun þeirra. Í námskeiðinu rýnir nemandinn í afmarkað svið, hugtak, eða gerir fræðilega samantekt á efni sem hann hefur áhuga á og tengist áherslu hans í náminu, einkum hvað varðar meistaraverkefni viðkomandi. Nemandinn setur fram námsmarkmið og tímaáætlun í samráði við leiðbeinanda, leitar eftir fræðilegum heimildum, greinir þær og gagnrýnir, og nýtir upplýsingarnar til að setja fram þekkingu á nýjan hátt.

Alla jafna er námskeiðið hugsað til undirbúnings meistararannsóknar.

Í námskeiðinu er sjónum beint að þróun rannsókna og  rannsóknaraðferða innan gagnrýnna fræða svo sem fötlunar -, hinsegin- og kynjafræði. Athyglin beinist að gagnrýni jaðarsettra hópa á hefðbundnar rannsóknir, en sú gagnrýni á meðal annars rætur sínar að rekja til femínískra fræða. Farið verður yfir með hvaða hætti nýlegar áherslur endurskilgreina valdatengsl milli rannsakanda og þátttakenda. Slíkar rannsóknir byggjast á nánu samstarfi á milli þátttakenda og fræðifólks þar sem byggt er á gagnkvæmri virðingu og þátttöku. Markmið þeirra er að vera umbreytandi og stuðla að valdeflingu þátttakenda í öllu rannsóknarferlinu. Rýnt verður í helstu einkenni, möguleika og takmarkanir slíkra rannsóknarhefða og aðferð, t.d. starfendarannsókna, þátttökurannsókna, samvinnurannsókna, dagbókaskrifa, sögulokaaðferð og spurningalista út frá algildri hönnun, auk þess sem fjölbreyttar samstarfsleiðir verða kynntar. Þá verður sjónum beint að þeim fjölmörgu siðferðilegu áskornunum sem mæta samstarfsaðilum í slíkum rannsóknum. Áhersla verður á að kynna og ræða nýjar rannsóknir og þróunarverkefni á sviðinu.

Í námskeiðinu er lögð áhersla á að rýna í viðfangsefni sem tengjast fötlun og fötluðu fólki. Viðfangsefni örnámskeiðsins geta verið breytileg en markmiðið er að varpa ljósi á stöðu fatlaðs fólks á ákveðnum sviðum samfélagsins út frá nýjustu rannsóknum og þekkingu í fötlunarfræði. Gert er ráð fyrir virkri þátttöku nemenda og eru nemendur hvattir til að tengja viðfangsefni námskeiðsins við eigið nám. Námskeiðið nýtist þeim sem vilja greina stöðu fatlaðs fólks á ákveðnu sviði og öðlast fræðilega og hagnýta þekkingu sem styður við nám og/eða starf. Að kennslu koma auk kennara í fötlunarfræði annað fræðafólk, fatlað fólk og sérfræðingar hjá ríki, sveitarfélögum, samtökum fatlaðs fólks, o.fl.

Fjallað er um helstu kenningar um skipulagsheildi (organizational theory) og atferli innan skipulagsheilda (organizational behavior). Áhersla er á skipulag og stjórnun opinberra stofnana og fyrirtækja. Markmið áfangans er að veita nemendum innsýn í fræðilega umfjöllun um viðfangsefnin ásamt hagnýtingu tiltekinna stjórnunaraðferða.

Markmið námskeiðsins er að nemendur fái innsýn í grunnþætti opinbers rekstrar og önnur úrræði sem ríkið getur beitt til að ná markmiðum sínum. Fjallað verður um ýmis stjórntæki ríkisvaldisins, þar á meðal rekstur opinberra stofnana, markaðsvæðingu, fjárhagslega hvata, regluvæðingu og tryggingar/styrki og áhersla lögð á mat og notkun stjórntækjanna við ólíkar aðstæður. Umfjöllunin um hvert stjórntæki er jafnt á fræðilegum grundvelli sem og útlistun á notkun þeirra á Íslandi. Æskilegt er að nemendur hafi tekið námskeiðið OSS101F Rekstrarhagfræði, markaðsbrestir og ríkisafskipti.  

Fjallað verður um íslensk stjórnvöld, íslenska stjórnsýslukerfið, reglur sem gilda um samskipti og yfirstjórn innan stjórnsýslukerfisins, um meðferð stjórnsýslumála og upplýsingarétt almennings. Aðalháerslan er á meðferð stjórnsýslumála og þýðingu stjórnsýslulaga nr. 37/1993 í því sambandi. 

Markmið þessa námskeiðs er að nemendur öðlist skilning á eðli hinnar vísindalegu aðferðar og undirstöðuþekkingu í að greina tölfræðileg gögn sem notuð eru við margs konar opinbera ákvarðanatöku. Farið er yfir hugtök á borð við orsök, réttmæti og áreiðanleika. Fjallað er bæði um lýsandi tölfræði og ályktunartölfræði, þar á meðal um breytur, gildi, miðlægni, staðalfrávik, úrtök, marktækni og tilgátuprófanir. Áhersla er lögð á að nemendur öðlist færni í að greina og meta megindlegar rannsóknir með tilliti til aðferðafræði og jafnframt að þeir geti sótt gögn og framkvæmt einfaldar tölfræðiaðgerðir í töflureikni. 

Markmið málstofunnar er að skapa vettvang fyrir nemendur í meistaranámi til að fjalla um rannsóknir sínar og fá stuðning, hvatningu og aðhald við að vinna að MA rannsókn sinni og ritgerðarskrifum. Í málstofu II á vormisseri fá nemendur einnig kennslu og þjálfun í fræðiskrifum og að kynna rannsóknir sínar í fyrirlestrum. Efni málstofunnar er sveigjanlegt til að mæta þörfum þess hóps sem situr hana hverju sinni og kennarar málstofu leitast við að tengja rannsóknir nemenda því sem efst er á baugi í fötlunarfræðum. Nemendur eru hvattir til að mæta í málstofu allan námstíma sinn. Nemendum er eindregið ráðlagt að hefja vinnu við MA rannsókn sína snemma á námstímanum og vinna við hana samhliða því sem námskeið eru tekin.

Í námskeiðinu er lögð áhersla á að rýna í viðfangsefni sem tengjast fötlun og fötluðu fólki. Viðfangsefni örnámskeiðsins geta verið breytileg en markmiðið er að varpa ljósi á stöðu fatlaðs fólks á ákveðnum sviðum samfélagsins út frá nýjustu rannsóknum og þekkingu í fötlunarfræði. Gert er ráð fyrir virkri þátttöku nemenda og eru nemendur hvattir til að tengja viðfangsefni námskeiðsins við eigið nám. Námskeiðið nýtist þeim sem vilja greina stöðu fatlaðs fólks á ákveðnu sviði og öðlast fræðilega og hagnýta þekkingu sem styður við nám og/eða starf. Að kennslu koma auk kennara í fötlunarfræði annað fræðafólk, fatlað fólk og sérfræðingar hjá ríki, sveitarfélögum, samtökum fatlaðs fólks, o.fl.

Nemandi óskar eftir leiðsögn tiltekins kennara. Að jafnaði heldur kennari tvo til þrjá leiðsagnarfundi meðan á námskeiðinu stendur. Leiðsögn kennara beinist að undirbúningi og skipulagi vinnunnar, vali og  notkun heimilda og umræðu um gildi/þýðingu verkefnisins fyrir meistararannsókn nemanda. 

Nemandi getur einungis tekið eitt lesnámskeið í meistaranámi sínu. Nemandi skráir sig ekki í námskeiðið fyrr en kennari hefur samþykkt skriflega (t.d. með tölvupósti) hlutverk sitt sem leiðbeinanda.

Nemendur í fötlunarfræði geta sótt um að taka lesnámskeið sem fellur að námsáætlun þeirra. Í námskeiðinu rýnir nemandinn í afmarkað svið, hugtak, eða gerir fræðilega samantekt á efni sem hann hefur áhuga á og tengist áherslu hans í náminu, einkum hvað varðar meistaraverkefni viðkomandi. Nemandinn setur fram námsmarkmið og tímaáætlun í samráði við leiðbeinanda, leitar eftir fræðilegum heimildum, greinir þær og gagnrýnir, og nýtir upplýsingarnar til að setja fram þekkingu á nýjan hátt.

Alla jafna er námskeiðið hugsað til undirbúnings meistararannsóknar.

Lokaverkefni til MA-prófs er einstaklingsbundið rannsóknarverkefni sem nemandi vinnur sjálfstætt undir leiðsögn leiðbeinanda/leiðbeinenda.

Nemendur skulu hafa samráð við formann námsbrautar um val á leiðbeinanda. Leiðbeinandi er að jafnaði valinn úr hópi fastra kennara Menntavísindasviðs.

Val viðfangsefnis er fyrst og fremst á ábyrgð nemandans en í samráði við leiðbeinanda. Þess skal gætt að verkefnið tengist sérsviði því sem nemandi hefur valið, það er að segja, að verkefnið tengist viðfangsefnum viðkomandi námsleiðar og einnig kjörsviði/sérsviði/námssviði þar sem það á við.

Að öllu jöfnu tekur undirbúningur og vinna lokaverkefnis a.m.k. tvö misseri. Nemendur skulu fylgja nánari leiðbeiningum og reglum um verklag við MA-verkefni sem birtar eru á innri vef Menntavísindasviðs, Uglu: Fræðasvið >> Menntavísindasvið >> Meistaraverkefni.

Lokaverkefni til MA-prófs er einstaklingsbundið rannsóknarverkefni sem nemandi vinnur sjálfstætt undir leiðsögn leiðbeinanda/leiðbeinenda.

Nemendur skulu hafa samráð við formann námsbrautar um val á leiðbeinanda. Leiðbeinandi er að jafnaði valinn úr hópi fastra kennara Menntavísindasviðs.

Val viðfangsefnis er fyrst og fremst á ábyrgð nemandans en í samráði við leiðbeinanda. Þess skal gætt að verkefnið tengist sérsviði því sem nemandi hefur valið, það er að segja, að verkefnið tengist viðfangsefnum viðkomandi námsleiðar og einnig kjörsviði/sérsviði/námssviði þar sem það á við.

Að öllu jöfnu tekur undirbúningur og vinna lokaverkefnis a.m.k. tvö misseri. Nemendur skulu fylgja nánari leiðbeiningum og reglum um verklag við MA-verkefni sem birtar eru á innri vef Menntavísindasviðs, Uglu: Fræðasvið >> Menntavísindasvið >> Meistaraverkefni.

Lokaverkefni til MA-prófs er einstaklingsbundið rannsóknarverkefni sem nemandi vinnur sjálfstætt undir leiðsögn leiðbeinanda/leiðbeinenda.

Nemendur skulu hafa samráð við formann námsbrautar um val á leiðbeinanda. Leiðbeinandi er að jafnaði valinn úr hópi fastra kennara Menntavísindasviðs.

Val viðfangsefnis er fyrst og fremst á ábyrgð nemandans en í samráði við leiðbeinanda. Þess skal gætt að verkefnið tengist sérsviði því sem nemandi hefur valið, það er að segja, að verkefnið tengist viðfangsefnum viðkomandi námsleiðar og einnig kjörsviði/sérsviði/námssviði þar sem það á við.

Að öllu jöfnu tekur undirbúningur og vinna lokaverkefnis a.m.k. tvö misseri. Nemendur skulu fylgja nánari leiðbeiningum og reglum um verklag við MA-verkefni sem birtar eru á innri vef Menntavísindasviðs, Uglu: Fræðasvið >> Menntavísindasvið >> Meistaraverkefni.

Aðstæður og reynsla fatlaðs fólks er miðlæg í umfjöllun námskeiðsins, þar sem áhersla er á lífshlaupið og þau meginsvið sem snerta daglegt líf, svo sem fjölskyldulíf, menntun, atvinnu og búsetu. Rýnt verður í íslenskar og erlendar rannsóknir um líf og aðstæður fatlaðs fólk og þau fjölmörgu öfl sem móta sjálfsmynd og sjálfsskilning fatlaðra barna, ungmenna og fullorðins fólks. Fræðileg umfjöllun námskeiðsins er tengd við lagasetningar, stefnumótun, þjónustu, velferðarkerfi og félagslegar aðstæður fatlaðs fólks. 

Markmið námskeiðsins er að nemendur öðlist skilning á stöðu og ímynd fatlaðs fólks í menningu og listum og geti greint birtingarmyndir fötlunar í sögulegu og samtímalegu samhengi. Fjallað verður um ímyndir og hlutverk fatlaðs fólks í dægurmenningu, fjölmiðlum, bókmenntum, listum og almennri orðræðu. Sérstök áhersla verður á (list)menningu fatlaðs fólks og hvernig fötlun er staðsett sem hluti af fjölbreytileika samfélaga. Rýnt verður í ytra og innra aðgengi að menningu og listum og áhrif þess á þátttöku fatlaðs fólks.

Í námskeiðinu felast verkefni nemenda í því að starfa sem mentor fyrir þátttakendur á framhalds- og háskólastigi í verkefninu „Sprettur“. Mentorar sinna mikilvægu hlutverki við að styðja og hvetja aðra nemendur í námi og félagslífi. Hlutverk mentora er að skapa uppbyggjandi samband við þátttakendur, vera jákvæð fyrirmynd og taka þátt í sameiginlegum viðburðum sem skipulagðir eru innan Spretts. Mentor hlutverkið byggir á tengslamyndun og reglulegri samveru og felur í sér skuldbindingu gagnvart þeim nemendum sem mentor styður. 

Sprettur er stuðningsverkefni fyrir nemendur með erlendan bakgrunn sem óska eftir auknum stuðningi til að efla námsárangur og þátttöku í háskólasamfélaginu. Nemendur í námskeiðinu starfa sem mentorar og eru tengdir saman við þátttakendur með hliðsjón af sameiginlegum áhugasviðum. Mentorar vinna jafnframt saman í hópum og í samráði við kennara og umsjónaraðila verkefnisins. 

Nemendur geta valið að skrá sig í námskeiðið á haustönn, vorönn eða dreifa álaginu yfir báðar annir (allt skólaárið). Skipulag námskeiðsins tekur mið af þessu vali, en allar námskröfur eru þær sömu óháð annaskiptingu. Mentorar skipuleggja reglubundna samveru með þátttakendum í Spretti og verja að jafnaði þremur klukkustundum á mánuði í samveru með þátttakendum, þremur klukkustundum á mánuði í heimavinnuhópi og mæta í alls fimm málstofur.  

Nemendur skila dagbókarfærslum á Canvas og þurfa að hanna og framkvæma námsupplifun fyrir þátttakendur í Spretti. Dagbókarfærslur byggjast á lesefni og gagnrýnum hugleiðingum um mentorstarfið og eigin reynslu af þátttöku í verkefninu. Námskeiðið er kennt á íslensku og ensku. 

Að loknu námskeiði, og að uppfylltum öllum kröfum, fá nemendur 5 ECTS einingar auk formlegs vottorðs fyrir þátttöku og lok verkefnisins. 

Nemendur fylla út rafrænt umsóknareyðublað og umsjónarkennari hefur samband við umsækjendur.  

Frekari upplýsingar um verkefnið „Sprettur” má nálgast hér: www.hi.is/sprettur  

Markmið námskeiðsins er að nemendur öðlist djúpan skilning á þróun hugmynda og kenninga um fötlun og læri að greina áhrif þeirra á stefnumótun, þjónustu og daglegt líf fatlaðs fólks. Námskeiðið byggir á þverfræðilegum og gagnrýnum sjónarhornum og tengir fræðilega umfjöllun við réttindabaráttu og alþjóðlegar skuldbindingar, svo sem samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks (CRPD). Fjallað verður um félagsleg og menningarleg sjónarhorn, helstu kenningar og nýjustu rannsóknir í fötlunarfræðum. Áhersla verður á virka þátttöku nemenda í umræðum og verkefnavinnu sem styrkir gagnrýna hugsun og hæfni til að beita fræðunum í rannsóknum og starfsháttum.

Í þessu kynningar- og inngangsnámskeiði er farið yfir grundvallarhugtök stjórnsýslufræðanna, helstu kenningar um skipulagsheildir, valddreifingu og ákvarðanatöku, og þróun stjórnsýslufræðinnar sem fræðigreinar. Fjallað er um megineinkenni opinberrar stjórnsýslu á Íslandi, grundvöll hennar og mótunarþætti, og hún jafnframt skoðuð í samhengi við aðrar stjórnsýsluhefðir, einkum þær norrænu. Athyglinni er sérstaklega beint að tengslum stjórnsýslu og stjórnmála og áhrifum þeirra á uppbyggingu, starfshætti og stefnumótun, sem og að nýskipan í ríkisrekstri, gagnrýni á hana og því sem við hefur tekið. Greint er hvers vegna opinber stefna lítur oft öðruvísi út en ætlað var, frá dagskrársetningu til ákvarðana í framlínu þjónustunnar, og hvernig lýðræðisleg ábyrgð er tryggð og hvar hún brestur. Áhersla er lögð á hvað skilur að einkarekstur og opinberan rekstur og þjónustu, og á að nemendur geti tengt kenningar námskeiðsins við eigin starfsreynslu og dæmi úr samtímanum.

Sveitarfélögin mynda annan meginstofn íslenskrar stjórnsýslu. Markmið námskeiðsins er að nemendur geri sér grein fyrir starfsumhverfi þeirra og fái innsýn í stjórnun og vinnuferla á þessu mikilvæga stjórnsýslustigi. Í námskeiðinu verður gefið yfirlit yfir stjórnskipulega stöðu og hlutverk sveitarfélaga, lagareglur sem lúta að störfum sveitarstjórna og helstu verkefnum sveitarfélaganna. Fjallað verður um kosti þessi að skipta ríkjum í sveitarfélög, með hliðsjón af kenningum um lýðræði, hagkvæmni og valddreifingu. Farið verður yfir hvað felst í hlutverki sveitarfélaga annars vegar sem lýðræðislegra stjórnvalda og hins vegar sem þjónustuveitenda. Stuttlega verður einnig vikið að samskiptum ríkis og sveitarfélaga, þ. á m. að verkaskiptingu ríkis og sveitarfélaga og tekjustofnum sveitarfélaga.

Í námskeiðinu verða teknar fyrir eigindlegar rannsóknaraðferðir, einkenni þeirra og saga. Kynntar verða helstu rannsóknarleiðir eða nálganir innan eigindlegar aðferða. Fjallað verður um aðferðir við gagnasöfnun og mismunandi tegundir gagna, s.s. viðtöl af ýmsum gerðum, sjónræn gögn og fyrirliggjandi gögn bæði sjónræn og textar. Kynntar verða mismunandi leiðir til að túlka og greina gögnin t.d. þema-, frásagnar- og orðræðugreining og nemendur þjálfaðir í að koma niðurstöðum frá sér á skipulegan og vandaðan hátt.

Vinnulag:

Þetta námskeið byggir á vendikennslu. Myndbönd með fyrirlestrum hverrar viku verða rædd á vikulegri vinnustofu. Vinnustofur eru ekki teknar upp. Nemendur vinna virkniverkefni sem þeir skila vikulega. Staðnemar vinna þau í tímum en fjarnemar vinna þau saman í hópum. Einnig þurfa nemendur að skila einstaklingsverkefnum.

Markmið námskeiðsins er að nemendur kynnist fjölbreytileika og fræðilegum forsendum eigindlegrar rannsóknahefðar í félagsvísindum og öðlist reynslu í að beita eigindlegum aðferðum. Um hagnýtt námskeið er að ræða þar sem hver nemandi vinnur sjálfstætt rannsóknarverkefni sem felst í því að hanna og undirbúa rannsókn, afla gagna, greina þau og skrifa um helstu niðurstöður undir handleiðslu kennara. Í námskeiðinu verður farið ítarlega í undirbúning rannsókna, gerð rannsóknaráætlunar, gagnaöflun, greiningu og skrif.

Markmið

Að nemendur þekki og geti beitt algengustu tölfræðiaðferðum við úrvinnslu gagna og geti metið tölfræðilegar niðurstöður. Að nemandi hafi kunnáttu og þekkingu til þess að greina og miðla tölulegum upplýsingum samkvæmt APA-7 útgáfustaðlinum (t.d. í vísindatímaritsgrein eða lokaritgerð) og geti sýnt frumkvæði við tölfræðilega úrvinnslu gagna. Einnig að nemendur kynnist helstu rannsóknarsniðum í megindlegri aðferðafræði.

Inntak og viðfangsefni

Fjallað verður um megindlegar rannsóknaraðferðir og ólík rannsóknarsnið. Í tölfræðihlutanum verður mest áhersla lögð á uppbyggingu og túlkun almenna línulega líkansins (e. general linear model) sem nær yfir fjölda sígildra tölfræðiaðferða s.s. fylgni, aðhvarfsgreiningu og dreifigreiningu. Einnig læra nemendur að beita aðferðum leitandi og staðfestandi þáttagreiningar. Að lokum verða nemendur kynntir fyrir einliðasniðnum, grunnhugsun bayesískrar tölfræði og mati á heildarvillu (e. total survey error). Nemendur læra að vinna greiningar með tölfræðiforriti. Mikil áhersla verður á skýra túlkun og miðlun megindlegra niðurstaðna samkvæmt APA-7 útgáfustaðlinum.

Vinnulag

Námskeiðið er kennt vikulega á fjarfundum að undanskyldum tveimur staðlotum (sjá vikuáætlun) þar sem gert er ráð fyrir að nemendur og kennarar mæti í eigin persónu. Hægt er að sækja um undanþágu frá því að mæta í eigin persónu ef nemandi á um mjög langan veg að fara (t.d. búsettir erlendis). Viðkomandi nemandi tekur þá þátt í staðlotunni um fjarfund. Nemendur verða að hafa nýjustu stöðugu (e. solid) útgáfu af jamovi (sjá jamovi.org) uppsetta á fartölvum sem þeir mæta með í kennslustundir. 

Markmið málstofunnar er að skapa vettvang fyrir nemendur í meistaranámi til að fjalla um rannsóknir sínar og fá stuðning, hvatningu og aðhald við að vinna að MA rannsókn sinni og ritgerðarskrifum. Í málstofu I á haustmisseri er auk þessa fjallað um vinnulag í MA námi og nemendur fá kennslu um rafræn gagnasöfn, og um heimildaöflun og heimildanotkun. Þetta er hagnýt þekking sem mikilvægt er að MA nemar kunna skil á. Efni málstofunnar er sveigjanlegt til að mæta þörfum þess hóps sem situr hana hverju sinni og kennarar málstofu leitast við að tengja rannsóknir nemenda því sem efst er á baugi í fötlunarfræðum. Nemendur eru hvattir til að mæta í málstofu allan námstíma sinn. Nemendum er eindregið ráðlagt að hefja vinnu við MA rannsókn sína snemma á námstímanum og vinna við hana samhliða því sem námskeið eru tekin

Nemandi óskar eftir leiðsögn tiltekins kennara. Að jafnaði heldur kennari tvo til þrjá leiðsagnarfundi meðan á námskeiðinu stendur. Leiðsögn kennara beinist að undirbúningi og skipulagi vinnunnar, vali og  notkun heimilda og umræðu um gildi/þýðingu verkefnisins fyrir meistararannsókn nemanda. 

Nemandi getur einungis tekið eitt lesnámskeið í meistaranámi sínu. Nemandi skráir sig ekki í námskeiðið fyrr en kennari hefur samþykkt skriflega (t.d. með tölvupósti) hlutverk sitt sem leiðbeinanda.

Nemendur í fötlunarfræði geta sótt um að taka lesnámskeið sem fellur að námsáætlun þeirra. Í námskeiðinu rýnir nemandinn í afmarkað svið, hugtak, eða gerir fræðilega samantekt á efni sem hann hefur áhuga á og tengist áherslu hans í náminu, einkum hvað varðar meistaraverkefni viðkomandi. Nemandinn setur fram námsmarkmið og tímaáætlun í samráði við leiðbeinanda, leitar eftir fræðilegum heimildum, greinir þær og gagnrýnir, og nýtir upplýsingarnar til að setja fram þekkingu á nýjan hátt.

Alla jafna er námskeiðið hugsað til undirbúnings meistararannsóknar.

Í námskeiðinu er sjónum beint að þróun rannsókna og  rannsóknaraðferða innan gagnrýnna fræða svo sem fötlunar -, hinsegin- og kynjafræði. Athyglin beinist að gagnrýni jaðarsettra hópa á hefðbundnar rannsóknir, en sú gagnrýni á meðal annars rætur sínar að rekja til femínískra fræða. Farið verður yfir með hvaða hætti nýlegar áherslur endurskilgreina valdatengsl milli rannsakanda og þátttakenda. Slíkar rannsóknir byggjast á nánu samstarfi á milli þátttakenda og fræðifólks þar sem byggt er á gagnkvæmri virðingu og þátttöku. Markmið þeirra er að vera umbreytandi og stuðla að valdeflingu þátttakenda í öllu rannsóknarferlinu. Rýnt verður í helstu einkenni, möguleika og takmarkanir slíkra rannsóknarhefða og aðferð, t.d. starfendarannsókna, þátttökurannsókna, samvinnurannsókna, dagbókaskrifa, sögulokaaðferð og spurningalista út frá algildri hönnun, auk þess sem fjölbreyttar samstarfsleiðir verða kynntar. Þá verður sjónum beint að þeim fjölmörgu siðferðilegu áskornunum sem mæta samstarfsaðilum í slíkum rannsóknum. Áhersla verður á að kynna og ræða nýjar rannsóknir og þróunarverkefni á sviðinu.

Í námskeiðinu er lögð áhersla á að rýna í viðfangsefni sem tengjast fötlun og fötluðu fólki. Viðfangsefni örnámskeiðsins geta verið breytileg en markmiðið er að varpa ljósi á stöðu fatlaðs fólks á ákveðnum sviðum samfélagsins út frá nýjustu rannsóknum og þekkingu í fötlunarfræði. Gert er ráð fyrir virkri þátttöku nemenda og eru nemendur hvattir til að tengja viðfangsefni námskeiðsins við eigið nám. Námskeiðið nýtist þeim sem vilja greina stöðu fatlaðs fólks á ákveðnu sviði og öðlast fræðilega og hagnýta þekkingu sem styður við nám og/eða starf. Að kennslu koma auk kennara í fötlunarfræði annað fræðafólk, fatlað fólk og sérfræðingar hjá ríki, sveitarfélögum, samtökum fatlaðs fólks, o.fl.

Fjallað er um helstu kenningar um skipulagsheildi (organizational theory) og atferli innan skipulagsheilda (organizational behavior). Áhersla er á skipulag og stjórnun opinberra stofnana og fyrirtækja. Markmið áfangans er að veita nemendum innsýn í fræðilega umfjöllun um viðfangsefnin ásamt hagnýtingu tiltekinna stjórnunaraðferða.

Markmið námskeiðsins er að nemendur fái innsýn í grunnþætti opinbers rekstrar og önnur úrræði sem ríkið getur beitt til að ná markmiðum sínum. Fjallað verður um ýmis stjórntæki ríkisvaldisins, þar á meðal rekstur opinberra stofnana, markaðsvæðingu, fjárhagslega hvata, regluvæðingu og tryggingar/styrki og áhersla lögð á mat og notkun stjórntækjanna við ólíkar aðstæður. Umfjöllunin um hvert stjórntæki er jafnt á fræðilegum grundvelli sem og útlistun á notkun þeirra á Íslandi. Æskilegt er að nemendur hafi tekið námskeiðið OSS101F Rekstrarhagfræði, markaðsbrestir og ríkisafskipti.  

Fjallað verður um íslensk stjórnvöld, íslenska stjórnsýslukerfið, reglur sem gilda um samskipti og yfirstjórn innan stjórnsýslukerfisins, um meðferð stjórnsýslumála og upplýsingarétt almennings. Aðalháerslan er á meðferð stjórnsýslumála og þýðingu stjórnsýslulaga nr. 37/1993 í því sambandi. 

Markmið þessa námskeiðs er að nemendur öðlist skilning á eðli hinnar vísindalegu aðferðar og undirstöðuþekkingu í að greina tölfræðileg gögn sem notuð eru við margs konar opinbera ákvarðanatöku. Farið er yfir hugtök á borð við orsök, réttmæti og áreiðanleika. Fjallað er bæði um lýsandi tölfræði og ályktunartölfræði, þar á meðal um breytur, gildi, miðlægni, staðalfrávik, úrtök, marktækni og tilgátuprófanir. Áhersla er lögð á að nemendur öðlist færni í að greina og meta megindlegar rannsóknir með tilliti til aðferðafræði og jafnframt að þeir geti sótt gögn og framkvæmt einfaldar tölfræðiaðgerðir í töflureikni. 

Markmið málstofunnar er að skapa vettvang fyrir nemendur í meistaranámi til að fjalla um rannsóknir sínar og fá stuðning, hvatningu og aðhald við að vinna að MA rannsókn sinni og ritgerðarskrifum. Í málstofu II á vormisseri fá nemendur einnig kennslu og þjálfun í fræðiskrifum og að kynna rannsóknir sínar í fyrirlestrum. Efni málstofunnar er sveigjanlegt til að mæta þörfum þess hóps sem situr hana hverju sinni og kennarar málstofu leitast við að tengja rannsóknir nemenda því sem efst er á baugi í fötlunarfræðum. Nemendur eru hvattir til að mæta í málstofu allan námstíma sinn. Nemendum er eindregið ráðlagt að hefja vinnu við MA rannsókn sína snemma á námstímanum og vinna við hana samhliða því sem námskeið eru tekin.

Í námskeiðinu er lögð áhersla á að rýna í viðfangsefni sem tengjast fötlun og fötluðu fólki. Viðfangsefni örnámskeiðsins geta verið breytileg en markmiðið er að varpa ljósi á stöðu fatlaðs fólks á ákveðnum sviðum samfélagsins út frá nýjustu rannsóknum og þekkingu í fötlunarfræði. Gert er ráð fyrir virkri þátttöku nemenda og eru nemendur hvattir til að tengja viðfangsefni námskeiðsins við eigið nám. Námskeiðið nýtist þeim sem vilja greina stöðu fatlaðs fólks á ákveðnu sviði og öðlast fræðilega og hagnýta þekkingu sem styður við nám og/eða starf. Að kennslu koma auk kennara í fötlunarfræði annað fræðafólk, fatlað fólk og sérfræðingar hjá ríki, sveitarfélögum, samtökum fatlaðs fólks, o.fl.

Nemandi óskar eftir leiðsögn tiltekins kennara. Að jafnaði heldur kennari tvo til þrjá leiðsagnarfundi meðan á námskeiðinu stendur. Leiðsögn kennara beinist að undirbúningi og skipulagi vinnunnar, vali og  notkun heimilda og umræðu um gildi/þýðingu verkefnisins fyrir meistararannsókn nemanda. 

Nemandi getur einungis tekið eitt lesnámskeið í meistaranámi sínu. Nemandi skráir sig ekki í námskeiðið fyrr en kennari hefur samþykkt skriflega (t.d. með tölvupósti) hlutverk sitt sem leiðbeinanda.

Nemendur í fötlunarfræði geta sótt um að taka lesnámskeið sem fellur að námsáætlun þeirra. Í námskeiðinu rýnir nemandinn í afmarkað svið, hugtak, eða gerir fræðilega samantekt á efni sem hann hefur áhuga á og tengist áherslu hans í náminu, einkum hvað varðar meistaraverkefni viðkomandi. Nemandinn setur fram námsmarkmið og tímaáætlun í samráði við leiðbeinanda, leitar eftir fræðilegum heimildum, greinir þær og gagnrýnir, og nýtir upplýsingarnar til að setja fram þekkingu á nýjan hátt.

Alla jafna er námskeiðið hugsað til undirbúnings meistararannsóknar.

Lokaverkefni til MA-prófs er einstaklingsbundið rannsóknarverkefni sem nemandi vinnur sjálfstætt undir leiðsögn leiðbeinanda/leiðbeinenda.

Nemendur skulu hafa samráð við formann námsbrautar um val á leiðbeinanda. Leiðbeinandi er að jafnaði valinn úr hópi fastra kennara Menntavísindasviðs.

Val viðfangsefnis er fyrst og fremst á ábyrgð nemandans en í samráði við leiðbeinanda. Þess skal gætt að verkefnið tengist sérsviði því sem nemandi hefur valið, það er að segja, að verkefnið tengist viðfangsefnum viðkomandi námsleiðar og einnig kjörsviði/sérsviði/námssviði þar sem það á við.

Að öllu jöfnu tekur undirbúningur og vinna lokaverkefnis a.m.k. tvö misseri. Nemendur skulu fylgja nánari leiðbeiningum og reglum um verklag við MA-verkefni sem birtar eru á innri vef Menntavísindasviðs, Uglu: Fræðasvið >> Menntavísindasvið >> Meistaraverkefni.

Lokaverkefni til MA-prófs er einstaklingsbundið rannsóknarverkefni sem nemandi vinnur sjálfstætt undir leiðsögn leiðbeinanda/leiðbeinenda.

Nemendur skulu hafa samráð við formann námsbrautar um val á leiðbeinanda. Leiðbeinandi er að jafnaði valinn úr hópi fastra kennara Menntavísindasviðs.

Val viðfangsefnis er fyrst og fremst á ábyrgð nemandans en í samráði við leiðbeinanda. Þess skal gætt að verkefnið tengist sérsviði því sem nemandi hefur valið, það er að segja, að verkefnið tengist viðfangsefnum viðkomandi námsleiðar og einnig kjörsviði/sérsviði/námssviði þar sem það á við.

Að öllu jöfnu tekur undirbúningur og vinna lokaverkefnis a.m.k. tvö misseri. Nemendur skulu fylgja nánari leiðbeiningum og reglum um verklag við MA-verkefni sem birtar eru á innri vef Menntavísindasviðs, Uglu: Fræðasvið >> Menntavísindasvið >> Meistaraverkefni.

Lokaverkefni til MA-prófs er einstaklingsbundið rannsóknarverkefni sem nemandi vinnur sjálfstætt undir leiðsögn leiðbeinanda/leiðbeinenda.

Nemendur skulu hafa samráð við formann námsbrautar um val á leiðbeinanda. Leiðbeinandi er að jafnaði valinn úr hópi fastra kennara Menntavísindasviðs.

Val viðfangsefnis er fyrst og fremst á ábyrgð nemandans en í samráði við leiðbeinanda. Þess skal gætt að verkefnið tengist sérsviði því sem nemandi hefur valið, það er að segja, að verkefnið tengist viðfangsefnum viðkomandi námsleiðar og einnig kjörsviði/sérsviði/námssviði þar sem það á við.

Að öllu jöfnu tekur undirbúningur og vinna lokaverkefnis a.m.k. tvö misseri. Nemendur skulu fylgja nánari leiðbeiningum og reglum um verklag við MA-verkefni sem birtar eru á innri vef Menntavísindasviðs, Uglu: Fræðasvið >> Menntavísindasvið >> Meistaraverkefni.