Áföll í æsku hafa neikvæð áhrif á fæðingarupplifun kvenna

Áföll í æsku (ACEs), svo sem ofbeldi, vanræksla og misnotkun, að alast upp í neikvæðu heimilisumhverfi sem og að verða vitni að ofbeldi gegn nánum ættingjum eða innan samfélagsins, getur haft skaðleg áhrif á þroska og heilsu barns. Að alast upp í slíku umhverfi getur valdið vanlíðan sem hefur seinna meir áhrif bæði á líkamlega og andlega heilsu einstaklingsins.

Það hafa verið birtar nokkrar vísindagreinar, þar sem nýtt eru gögn úr hinni viðamiklu rannsókn Áfallasaga kvenna, þar sem sýnt er fram á þetta samband milli áfalla í æsku og heilsu seinna meir á lífsleiðinni. Erlendar rannsóknir hafa einnig bent á samband áfalla í æsku og kvilla á meðgöngu, svo sem meðgöngusykursýki, háþrýsting, þyngdaraukningu á meðgöngu og svo einnig kvíða og þynglyndis á meðgöngu. Hingað til hafa ekki verið birtar neinar rannsóknir um hugsanleg tengsl á milli þess að hafa upplifað áföll í æsku og svo þess hvernig kona upplifir fæðingu seinna meir á lífsleiðinni en þetta var einmitt viðfangsefnið í grein í tímaritinu Midwifery sem rannsóknarhópur Emmu Marie Swift, dósents í ljósmóðurfræði, og Helgu Zoega, prófessors í lýðheilsuvísindum, birti fyrr á árinu. 

Rannsóknin er hluti af verkefninu BirthSAGA sem hlaut verkefnastyrk frá Rannís og að því hafa komið samstarfsaðilar frá Miðstöð í lýðheilsuvísindum (Læknadeild) og námsbraut í ljósmóðurfræði við Hjúkrunar- og ljósmóðurfræðideild HÍ.

Helstu rannsóknarniðurstöður eru þær að konur sem hafa upplifað áföll í æsku eru líklegri til að líta svo á að fæðingin þeirra hafi verið neikvæð upplifun. Þessi tilhneiging er sérstaklega áberandi hjá konum sem hafa upplifað fjögur eða fleiri áföll, en þær voru tvisvar sinnum líklegri til að líta á fæðinguna sína sem neikvæða reynslu en konur sem ekki höfðu upplifað nein áföll í æsku. 

Ekki rannsakað áður

Eins og fyrr segir voru gögn úr vísindarannsókninni Áfallasögu kvenna nýtt í rannsókninni en þar svöruðu konur spurningum um áföll í æsku með mælitæki sem heitir Adverse childhood experiences (ACE) og um upplifun af fæðingum barna þeirra. Þessi gögn voru svo tengd við fæðingarskrá og þar með var hægt að afla upplýsinga um það sem læknar og ljósmæður höfðu skráð um fæðinguna sjálfa, svo sem um inngrip í fæðingu, líðan kvenna og barna þeirra á meðgöngu, í fæðingu og skömmu eftir fæðingu. Með þessum upplýsingum var hægt að kanna hvort það væru í raun áföll í æsku sem hefðu sterk tengsl við fæðingarupplifun eða hvort aðrir þættir, sem vitað er að geti haft áhrif á neikvæða fæðingu, spiluðu þar einnig inn í. Þetta eru þættir eins og inngrip í fæðingu (bráðakeisaraskurður og áhaldafæðing), heilsufar á meðgöngu og þættir í fæðingunni sem hafa áhrif á líðan eftir fæðingu, svo sem alvarlegar spangarrifur eða blæðing. Þegar leiðrétt var fyrir þessum þáttum sást að sambandið á milli áfalla í æsku og fæðingarupplifunar breyttist aðeins lítillega og að konur sem höfðu upplifað fjögur áföll eða fleiri voru um tvisvar sinnum líklegri til að líta á fæðingu sína sem neikvæða upplifun.

Þessi tengsl áfalla í æsku og fæðingarupplifunar hafa ekki verið rannsökuð áður, svo vitað sé, og rannsóknin því mikilvæg viðbót við þekkingu á því hvað geti haft áhrif á hvernig konur upplifa fæðinguna. Niðurstöðurnar gefa tilefni til frekari rannsókna og umræðu um hvernig best sé að styðja við þennan hóp kvenna á meðgöngu, í fæðingu og eftir fæðingu. 

Hér má einnig sjá nýlega umfjöllun um rannsóknina: Áföll í æsku auka líkur á neikvæðri fæðingarupplifun

Rannsóknin er sú fyrsta sem birtist úr BirthSAGA-verkefninu en fleiri rannsóknir um upplifun af fæðingu eru í farvatninu og gert ráð fyrir að þær birtist síðar á þessu ári.