- Hefur þú áhuga á sjálfbærri matvælaframleiðslu og framtíð fiskeldis?
- Langar þig að vinna að rannsóknum, þróun eða nýsköpun í fiskeldi og lagareldi?
- Finnst þér spennandi að sameina líffræði, tækni, umhverfismál og atvinnulíf í einu námi?
- Vilt þú öðlast sérhæfða þekkingu sem getur leitt til starfa hjá fiskeldisfyrirtækjum, rannsóknastofnunum eða stjórnvöldum?
- Sérðu fyrir þér að halda áfram í doktorsnám eða taka þátt í að móta sjálfbæra þróun fiskeldis í framtíðinni?
SPA námið leggur áherslu á þver- og fjölfaglega nálgun á sjálfbæra framleiðslu í lagareldi. Námið sameinar ítarlega þekkingu á líffræði og framleiðslutækni, samfélagslegum þáttum með vísindalegri nálgun og hagnýtri færni sem undirbýr nemendur fyrir störf í iðnaði, rannsóknar- og þróunarverkefnum, eða áframhaldandi doktorsnám.
Uppbygging náms
Kennsla fer fram í blönduðu námsfyrirkomulagi, með stað- og fjarnámi, sem auðveldar þátttöku samhliða starfi.
Náminu er hægt að ljúka á tveimur árum í fullu námi, eða á lengri tíma í hlutanámi.
Uppbygging fer að miklu leiti eftir bakgrunni nemenda en eftirfarandi eru námskeið sem allir nemendur þurfa að taka:
- 12 eininga inngangsnámskeið í lagareldi
- Námskeið í vísindalegum aðferðum
- Rannsóknarverkefni (30 eða 60 ECTS)
Nemendur þurfa að taka námskeið hjá að minnsta kosti tveimur samstarfsháskólum.
Markmið
SPA-námið miðar að því að:
- samtvinna styrkleika samstarfsstofnananna til að mennta næstu kynslóð sérfræðinga á sviði fjölbreyttrar sjálfbærrar framleiðslu í fiskeldi
- auka námskeiðaframboð og aðgengi að sérhæfðum námskeiðum á milli háskólastofnana.
- þróa ný tengslanet og samstarfsmöguleika milli akademískra stofnana, iðnaðarins, stjórnvalda og viðeigandi stofnana.
- SPA leggur áherslu á þver- og fjölfaglega nálgun á sjálfbæra framleiðslu í lagareldi, sem mun búa nemendur undir fjölbreytt atvinnutækifæri, störf við ýmis verkefni í greininni eða til að stunda doktorsnám.
Annað
Námið er góður undirbúningur fyrir doktorsnám.
Nemandi þarf að hafa BA/BSc-gráðu með lágmarkseinkunn 6,5 eða sambærilega menntun til að komast inn í námið. Hver nemandi þarf að senda inn greinargerð sem lýsir áhuga og hvert þeir stefna með náminu. Samstarfsnefnd námsins ákveður inntöku í námið.
Nemendur sem ekki hafa íslensku eða ensku að móðurmáli verða að sýna fram á enskukunnáttu.
Námskröfur fara að hluta til eftir bakgrunni nemandans. Allir nemendur taka skyldubundið 12 ECTS inngangsnámskeið sem kennt er af samstarfsháskólunum. Nemendur án náttúruvísindabakgrunns verða að taka 6 ECTS viðbótarnámskeið í inngangi að náttúruvísindum. Nemendur án bakgrunns í lagareldi verða að taka 6 ECTS viðbótarnámskeið í inngangi að lagareldi. Allir nemendur þurfa að taka námskeið í vísindalegum aðferðum. Hægt er að ljúka námskeiðskröfum með því að velja námskeið úr safni námskeiða sem að samstarfsháskólarnir hafa skilgreint. Takmarkanir, t.d. varðandi bakgrunnsþekkingu, geta átt við um einstök námskeið.
Hver nemandi velur á milli 30 eða 60 ECTS rannsóknarverkefnis. Nemendur án náttúruvísindabakgrunns verða að velja 30 ECTS rannsóknarverkefni. Verkefnið getur verið með hagnýtri áherslu og unnið í samvinnu við fyrirtæki eða stofnun í greininni, eða með fræðilegri áherslu. Í báðum tilvikum er krafist akademísks leiðbeinanda frá einum af þeim háskólum sem taka þátt í samstarfinu. Reglur um meistararannsóknarverkefni fylgja reglum og verklagi háskóla leiðbeinanda.
Nemendur verða að taka einingar við að minnsta kosti tvo af samstarfsháskólunum.
Uppsetning náms
Hér að neðan má sjá hvernig námsleiðin er byggð upp og hvernig hún skiptist upp eftir árum og misserum.
Á þessari námsleið eru engin kjörsvið.
- Fyrsta ár
- Haust
- Undirstaða rannsókna lífvera í fiskeldi
- Inngangsnámskeið fyrir MS nám í lagareldi
- Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði
- Þátttaka í ráðstefnu
- Heimildaritgerð í sjávar- og vatnalíffræði
- Vísindalegar aðferðir
- Vor
- Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði
- Þátttaka í ráðstefnu
- Atferlisvistfræði
- Umhverfismál fiskeldis
- Þróunarvistfræði
- Rannsóknarverkefni í sjávar- og vatnalíffræði
- Heimildaritgerð í sjávar- og vatnalíffræði
Undirstaða rannsókna lífvera í fiskeldi (URL1108200)
Meginmarkmið námskeiðsins er að nemendur öðlist grunnþekkingu og skilning á ólífrænni og lífrænni efnafræði, auk grunndvallaratriðum líffræði og stærðfræði sem tengist fiskeldi. Í námskeiðinu er farið yfir grunn ólífrænnar efnafræði, frá atómum, efnatengjum og efnahvörfum. Rætt er um lífrænnar- og lífefnafræði, m.a. um mikilvægar sameindir fyrir lífverur (t.d. sykrur, prótein og fitusýrur) og efnahvörf sem mikilvægt er að nemendur skilji í tengslum við fiskeldi. Farið yfir frumulíffræði og hvernig frumur vinna saman til að mynda vefi og lífverur. Grunnlíffræði og bygging lífvera kynnt fyrir nemendum. Flokkunarfræði þeirra lífvera sem mikilvægar eru fyrir fiskeldi verður rætt, frá veirum til dýra. Í verklegri staðarlotu námskeiðsins fá nemendur þjálfun í grunnútreikningum og notkun á töflureikni (Excel).
Námskeiðið stendur í fjórar vikur, þar sem fyrstu tvær vikurnar byggjast að mestu á fyrirlestrum og smærri nemendaverkefnum. Í þriðju vikunni er þriggja daga staðbundin lota, þar sem nemendur vinna áfram með útreikinga, flytja fyrirlestra, taka þátt í umræðum. Í lokaviku námskeiðsins vinna nemendur að mestu í að skila verkefnum og þreyta lokapróf.
Inngangsnámskeið fyrir MS nám í lagareldi (IGL5312200)
Námskeiðið er samstarf þeirra háskólastofnana sem koma að verkefninu og veitir nemendum sameiginlegan grunn fyrir meistaranám í sjálfbæru lagareldi. Námskeiðið veitir nemendum grunn í sjálfbærri nýtingu lífauðlinda í vatni, nýsköpun og samfélagslega ábyrgð, einnig er lögð áhersla á góðar námsvenjur og nýtingu gervigreindar til náms og rannsókna. Það tekur á helstu áskorunum við veiðar og ræktun lífvera í vatni, auk siðferðilegra álitaefna, dýravelferðar og stefnumótunar. Námskeiðið er að mestu kennt á netinu með tveimur skyldulotum og miðar að því að efla vísindalæsi, greiningarfærni og undirbúa nemendur fyrir rannsóknir á meistarastigi.
Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði (TAB1310120)
Efni námskeiðsins eru ný og mikilvæg viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði, sem valin eru af kennara í deildinni. Kennarinn velur sérstakt afmarkað viðfangsefni af sínu fræðasviði. Viðfangsefnið verður rætt í þaula, meðal annars í samhengi við stærri mynd mismunandi sviða innan sjávar- og vatnalíffræði. Viðfangsefnin geta byggð á atferlisfræði, vistfræði, þróunarfræði, vatnalíffræði, fiskalífeðlisfræði eða fiskeldi.
Þátttaka í ráðstefnu (RAD1602)
Þátttaka í fagráðstefnu, í samráði við leiðbeinanda.
Heimildaritgerð í sjávar- og vatnalíffræði (LAB1410120)
Nemandinn velur sér viðfangsefni, í samráði við leiðbeinanda. Saman ræða þeir efni viðeigandi ritrýndra greina/bókarkafla um efnið. Að lokum skilar nemandinn ritgerð um viðfangsefnið, og flytur um það fyrirlestur.
Vísindalegar aðferðir (MSR1310120)
Námskeiðið fjallar um heimspekilegan og siðfræðilegan grunn vísinda, helstu grundvallaratriði tengd því að stunda vísindalegar rannsóknir, s.s. skrif styrkumsókna, hönnun tilrauna, söfnun og túlkun gagna og hvernig á að koma niðurstöðum á framfæri með því að skrifa vísindagreinar og flytja fyrirlestra. Fyrirlestrar munu fjalla um heimspeki og siðfræði vísinda, vísindalegar aðferðir og tilraunauppsetningu, þar sem m.a. verður farið í muninn á tilraunum og öðrum rannsóknanálgunum, tilgátur, orsakir og afleiðingar í rannsóknum, endurtekningar, tilviljanakennda gagnasöfnun og mismunandi tilraunauppsetningar. Tilraunauppsetningar verða líka settar í samhengi við algengar tölfræðiaðferðir. Sérstök áhersla verður á rannsóknir á sviði fiskeldis, fiskalíffræði, sem og sjávar og vatnalíffræði almennt, en mun endurspegla rannsóknaáherslur nemenda í hvert sinn. Nemendur þurfa að lesa, gagnrýna og flytja fyrirlestur um aðferðafræði og/eða birtar vísindagreinar. Þá vinna nemendurnir að verkefnum sem tengjast (i) heimspeki og siðfræði vísinda, (ii) því hvernig hanna á tilraunir, setja þær upp og túlka niðurstöður sem úr þeim fæst og (iii) tölfræði. Nemendurnir þurfa líka að skila verkefnum tengdum skrifum á vísindagreinum/styrkumsóknum.
Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði (TAB1310120)
Námskeiðið Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði miðar að því að þjálfa nemendur í gagnrýnu mati á vísindalegum viðfangsefnum. Það felur í sér að afmarka og kanna tiltekið álitaefni, hugtak eða rannsóknarspurningu og greina heimildir og röksemdir sem liggja til grundvallar vísindalegum niðurstöðum.
Í námskeiðinu Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði árið 2027 munu allir nemendur vinna út frá sameiginlegu meginþema: „Velferð fiska í nútímafiskeldi: nýlegar framfarir og tækninýjungar“ (Fish welfare in modern aquaculture: recent advances and technological innovations). Í upphafi námskeiðsins fá nemendur úthlutuðum mikilvægum kafla úr fræðiriti og/eða úrval vísindagreina sem kynna helstu hugtök og núverandi áskoranir á sviði velferðar fiska. Nemendur munu fyrst leggja gagnrýnið mat á fyrirliggjandi þekkingu, með það að markmiði að greina stöðu þekkingar, takmarkanir hennar og þekkingargöt á þessu fræðasviði.
Á grundvelli þessa mats velur hver nemandi, í samráði við kennara, afmarkað viðfangsefni sem tengist velferð fiska og semur gagnrýna fræðilega samantekt (literature review) á grundvelli nýlegra ritrýndra vísindagreina. Námskeiðið sameinar fyrirlestra og sjálfstæða vinnu til að efla færni nemenda í heimildaleit, heimildaskráningu og utanumhaldi heimilda, gagnrýnum lestri, vísindalegri ritun og fræðilegri umræðu. Jafnframt gefst nemendum tækifæri til að kynna sér samtímaviðfangsefni á sviði velferðar fiska, mats á velferð, nýrrar tækni og sjálfbærs fiskeldis.
Skipulag námskeiðs:
- Inngangsfyrirlestrar: Kynning á heimildaleit, heimildaskráningu og gagnrýnum lestri vísindagreina.
- Gagnrýnið mat á fræðilegu efni: Nemendum er úthlutað kafla úr fræðiriti og/eða völdum vísindagreinum til lestrar og gagnrýnins mats. Nemendur kynna efnið og ræða það munnlega.
- Val einstaklingsbundinna viðfangsefna: Hver nemandi fær afmarkað viðfangsefni á sviði velferðar fiska og ræðir það við kennara.
- Heimildaleit og gagnrýnið mat: Nemendur leita að viðeigandi vísindalegum heimildum og leggja gagnrýnið mat á fyrirliggjandi rannsóknir og fræðilega þekkingu.
Þátttaka í ráðstefnu (RAD1602)
Þátttaka í fagráðstefnu, í samráði við leiðbeinanda.
Atferlisvistfræði (AFV3106120)
Atferlisvistfræði snýst um að nemandinn öðlist þekkingu á því hvernig atferli dýra mótast og er viðhaldið í villtum dýrastofnum. Sérstök áhersla er á dýr í sjó og ferskvatni (hryggleysingja og hryggdýr). Áfanginn inniheldur fræðilega þekkingu, aðferðafræði tengda atferli dýra, gagnrýnan lestur vísindagreina, og leit og samantekt á vísindalegum upplýsingum. Þessari þekkingu er síðan beitt til að klára lítið rannsóknaverkefni á staðnum.
Áfanginn er kenndur eins fyrir nemendur í grunnnámi og framhaldsnámi (að undanskildu einu verkefni).
Fyrstu fyrirlestrarnir fjalla um hvernig þróun mótar atferli dýra í tíma og rúmi. Við notum almenna kennslubók „Behavioural Ecology“ eftir Danchin, Giraldeau og Cézilly 2009 til undirbúnings fyrir fyrirlestrana. Við skoðum hvernig atferli tengist vistfræði, vexti og þróunarfræðilegri hæfni. Við skoðum ýmsa þætti í atferli dýra, t.d. fæðuatferli, félagsatferli, far, kynatferli, og hvernig dýr forðast afrán. Við lesum og ræðum vísindagreinar í atferlisvistfræði. Við lærum um þær aðferðir sem beitt er á vettvangi, fáum þjálfun í söfnun og greiningu atferlisgagna.
Áfanginn er hannaður til að byggja upp góðan skilning á atferlisvistfræði, leggja grunn að vísindaskrifum, og hvetja til gagnrýninnar hugsunar.
Kennsluhættir:
Áfanginn stendur yfir í 8 til 16 vikur eftir því hvaða ár hann er kenndur og fjölda nemenda. Áfanginn inniheldur u.þ.b. 30 upptekna fyrirlestra (um 40 mín hver). Allir fyrirlestrarnir eru aðgengilegir fyrir fjarnám í gegnum CANVAS.
Í áfanganum er 3ja daga staðarlota þar sem við einbeitum okkur að aðferðum sem notaðar eru við söfnun og greiningu gagna. Allt námsefni (fyrirlestrar, æfingar, og verkefni) er á ensku og aðgengilegt á Canvas á hverjum tíma. Umræðuþræðir og fundir verða skipulagðir af aðalkennara námskeiðsins, bætt við þegar við á, og verða aðgengilegir í gegnum Canvas.
Nemendur eiga að taka þátt í umræðum og fundum á Canvas og í staðarlotu. Einu sinni í mánuði ræðum við nýlegar vísindagreinar um atferlisvistfræði sem tengjast viðfangsefnum fyrirlestranna. Hver vísindagrein er kynnt af einum nemanda eða fleirum. Bæði kynningarnar og þátttaka í umræðum eru metin á meðan á námskeiðinu stendur.
Umhverfismál fiskeldis (UMF5706200)
Almennt markmið námskeiðsins er að nemendur öðlist grunnþekkingu og skilning á helstu umhverfismálum er tengjast fiskeldi á heimsvísu og á Íslandi, sem og á helstu lögum og reglum er tengjast þessum málum hérlendis. Fjallað er um helstu umhverfisvandamál í lagareldi og tengsl lagareldis við hina villtu náttúru. Fluttur er almennur inngangur um umhverfisfræði og því álagi á náttúrulegar auðlindir sem maðurinn veldur. Rætt er um mengunarefni í eldisvatni, aðferðir notaðar við hreinsun slíkra efna og áhrif mengunnar á náttúruleg vistkerfi og ólíka viðtaka. Fjallað er um röskun búsvæða í tengslum við fiskeldi, áhrif fiskeldis á nýtingu náttúrulegra stofna, samkeppni eldisfiska við villta fiska og erfðablöndun þeirra á milli. Þá er fjallað um tilraunir til fjöleldis og lífrænt fiskeldi. Kynntar eru helstu stofnanir sem koma að leyfisveitingum í tengslum við fiskeldi og gefin yfirsýn á stöðu umhverfismála í fiskeldi hérlendis. Námskeiðið stendur yfir í þrjár vikur. Fyrsti hluti námskeiðsins felst í fyrirlestrum og vinnu heimaverkefna. Í annarri viku er staðarlota, þar sem nemendur gera verklega æfingu, undirbúa og halda pallborðsumræðu byggðan á vísindagrein og taka þátt í umræðum. Í þriðju viku námskeiðsins eru verkefnaskil og lokapróf.
Þróunarvistfræði (ÞVF3106120)
Markmið námskeiðsins er að kynna þróunarvistfræði fyrir nemandanum. Að námskeiðinu loknu á nemandinn að gera sér grein fyrir tengslum vistfræði, þróunarfræði og þroskunarfræði (eco-evo-devo) í tilurð líffræðilegrar fjölbreytni og tegundamyndunar, með áherslu á fiska. Rifjuð verða upp grundvallarhugtök þróunarfræðinnar og síðan verður sérstaklega fjallað um tengsl umhverfis og breytileika, þróunarfræðilegt mikilvægi breytileika, náttúrulegt val, aðlaganir og samhliða þróun. Einnig verður umfjöllun um mikilvægi sveigjanlegs svipfars (phenotypic plasticity). Jafnframt verður rætt um samspil í myndun afbrigða, stofna og nýrra tegunda. Lögð er áhersla á að kynna nemendum kvika (dynamic) ferilhugsun um þróun fjölbreytni, með hliðsjón af eco-evo-devo samvirkni. Í umfjölluninni verða íslensk sérkenni og tilvik rædd sérstaklega.
Rannsóknarverkefni í sjávar- og vatnalíffræði (RAB1530120)
Nemandinn, í samráði við leiðbeinanda, velur sér sérstakt viðfangsefni til rannsóknar. Nemandinn hannar og framkvæmir rannsóknarverkefni. Nemandinn greinir gögnin og kynnir niðurstöður sínar, skriflega og með fyrirlestri.
Heimildaritgerð í sjávar- og vatnalíffræði (LAB1410120)
Nemandinn velur sér viðfangsefni, í samráði við leiðbeinanda. Saman ræða þeir efni viðeigandi ritrýndra greina/bókarkafla um efnið. Að lokum skilar nemandinn ritgerð um viðfangsefnið, og flytur um það fyrrilestur.
- Annað ár
- Haust
- Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði
- Heimildaritgerð í sjávar- og vatnalíffræði
- Klak og hrogn
- Fiskur og vatn
- Rannsóknarverkefni í sjávar- og vatnalíffræði
- Þátttaka í ráðstefnu
- Vor
- Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði
- Atferlisvistfræði
- Umhverfismál fiskeldis
- Þróunarvistfræði
- Rannsóknarverkefni í sjávar- og vatnalíffræði
- Heimildaritgerð í sjávar- og vatnalíffræði
- Þátttaka í ráðstefnu
Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði (TAB1310120)
Efni námskeiðsins eru ný og mikilvæg viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði, sem valin eru af kennara í deildinni. Kennarinn velur sérstakt afmarkað viðfangsefni af sínu fræðasviði. Viðfangsefnið verður rætt í þaula, meðal annars í samhengi við stærri mynd mismunandi sviða innan sjávar- og vatnalíffræði. Viðfangsefnin geta byggð á atferlisfræði, vistfræði, þróunarfræði, vatnalíffræði, fiskalífeðlisfræði eða fiskeldi.
Heimildaritgerð í sjávar- og vatnalíffræði (LAB1410120)
Nemandinn velur sér viðfangsefni, í samráði við leiðbeinanda. Saman ræða þeir efni viðeigandi ritrýndra greina/bókarkafla um efnið. Að lokum skilar nemandinn ritgerð um viðfangsefnið, og flytur um það fyrirlestur.
Klak og hrogn (KOH5306180)
Markmið námskeiðsins er að nemandinn öðlist skilning á æxlunarfræði fiska, og hvernig þekking á henni nýtist í fiskeldi, m.t.t. kynþroska, hrygningar, umhirðu hrogna og eldis fiska, hvort sem um ferskvatns- eða sjávareldi er að ræða. Áhersla er á þroskalíffræði laxfiska.
Námskeiðið stendur yfir í þrjár vikur. Í fyrstu tveimur vikunum eru fyrirlestrar, kannanir og umræður tengdar þeim. Staðbundna lotan er yfirleitt í annari viku. Í henni takast nemendur við fjölbreytt verkefni, t.d. söfnun kynfrumna fiska og skoðun á aðferðum við kynbætur fiska. Einnig skoða nemendur fyrstu stig í þroska fiska og reikna út nytsamleg dæmi.
Í þriðju og loka viku námskeiðsns er lögð sérstök áhersla á æxlunarlíffræði mikilvægra eldistegunda bæði á Íslandi og í öðrum löndum. Einnig munum við ræða um þrílitna fiska og kynbætur í fiskeldi.
Fiskur og vatn (FOV5206200)
Í námskeiðinu verður fjallað um eldisumhverfi og áhrif eldisumhverfisinins á fiska. Leitast verður við að tengja vatnsfræði og líffræði fisksins. Farið verður yfir byggingareiningar lífs, frumeindir og sameindir, frumur, flutningu um frumuhimnur, uppbyggingu fisks, útlit og líffæraskipan. Fjallað um hreyfingu fiska, flotstjórn og hegðun, öndun fiska og súrefnisupptöku. Flutningur á súrefni og koldíoxíði og útskilnað á koldíoxíði og ammóníaki. Einnig verður fjallað um vatnsbúskap fiska og seltuþol. Farið verður yfir frumeindir og sameindir, helstu eðliseiginleika vatns og áhrif þeirra á vöxt og þrif fiska. Farið verður yfir uppleyst efni í vatni, seltu, lofttegundir, sýrustig og eðlisþyngd vatns, og einfalda útreikninga þar að lútandi vatnsgæði og helstu þætti sem ráða vatnsgæðum í fiskeldi. Sérstök áhersla verður lögð á súrefni, koldíoxíð og ammóníak. Kynntar verða helstu aðferðir við að stýra vatnsgæðum í fiskeldi. Samhliða umfjöllun um vatnsgæði verður fjallað um áhrif vatnsgæða á fiska. Farið verður yfir öndun, súrefnisupptöku og útskilnað á koldíoxíði og nitursamböndum. Einnig verður fjallað um áhrif umhverfis á vatns og seltubúskap fiska. Í tengslum við vatnsþörf í fiskeldi verður fjallað um vatnstöku, hönnun einfaldra vatnslagna, val á dælum og stjórnun hita og seltu í eldisvatni. Námskeiðið verður kennt á þremur vikum. Fyrsta vikan verður kennd í fjarnámi. Þá verða lagðir fram á vefsvæði námskeiðsins flestir fyrirlestrar auk þess sem nemendur leysa heimaverkefni. Önnur vikan verður staðbundin lota á Hólum með verklegum æfingum, umræðutímum og verkefnavinnu. Síðasta vikan verður kennd í fjarnámi þar sem seinust fyrirlestrarnir verða lagðir fyrir og nemendur skila heimaverkefnum.
Rannsóknarverkefni í sjávar- og vatnalíffræði (RAB1530120)
Nemandinn, í samráði við leiðbeinanda, velur sér sérstakt viðfangsefni til rannsóknar. Nemandinn hannar og framkvæmir rannsóknarverkefni. Nemandinn greinir gögnin og kynnir niðurstöður sínar, skriflega og með fyrirlestri.
Þátttaka í ráðstefnu (RAD1602)
Þátttaka í fagráðstefnu, í samráði við leiðbeinanda.
Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði (TAB1310120)
Námskeiðið Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði miðar að því að þjálfa nemendur í gagnrýnu mati á vísindalegum viðfangsefnum. Það felur í sér að afmarka og kanna tiltekið álitaefni, hugtak eða rannsóknarspurningu og greina heimildir og röksemdir sem liggja til grundvallar vísindalegum niðurstöðum.
Í námskeiðinu Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði árið 2027 munu allir nemendur vinna út frá sameiginlegu meginþema: „Velferð fiska í nútímafiskeldi: nýlegar framfarir og tækninýjungar“ (Fish welfare in modern aquaculture: recent advances and technological innovations). Í upphafi námskeiðsins fá nemendur úthlutuðum mikilvægum kafla úr fræðiriti og/eða úrval vísindagreina sem kynna helstu hugtök og núverandi áskoranir á sviði velferðar fiska. Nemendur munu fyrst leggja gagnrýnið mat á fyrirliggjandi þekkingu, með það að markmiði að greina stöðu þekkingar, takmarkanir hennar og þekkingargöt á þessu fræðasviði.
Á grundvelli þessa mats velur hver nemandi, í samráði við kennara, afmarkað viðfangsefni sem tengist velferð fiska og semur gagnrýna fræðilega samantekt (literature review) á grundvelli nýlegra ritrýndra vísindagreina. Námskeiðið sameinar fyrirlestra og sjálfstæða vinnu til að efla færni nemenda í heimildaleit, heimildaskráningu og utanumhaldi heimilda, gagnrýnum lestri, vísindalegri ritun og fræðilegri umræðu. Jafnframt gefst nemendum tækifæri til að kynna sér samtímaviðfangsefni á sviði velferðar fiska, mats á velferð, nýrrar tækni og sjálfbærs fiskeldis.
Skipulag námskeiðs:
- Inngangsfyrirlestrar: Kynning á heimildaleit, heimildaskráningu og gagnrýnum lestri vísindagreina.
- Gagnrýnið mat á fræðilegu efni: Nemendum er úthlutað kafla úr fræðiriti og/eða völdum vísindagreinum til lestrar og gagnrýnins mats. Nemendur kynna efnið og ræða það munnlega.
- Val einstaklingsbundinna viðfangsefna: Hver nemandi fær afmarkað viðfangsefni á sviði velferðar fiska og ræðir það við kennara.
- Heimildaleit og gagnrýnið mat: Nemendur leita að viðeigandi vísindalegum heimildum og leggja gagnrýnið mat á fyrirliggjandi rannsóknir og fræðilega þekkingu.
Atferlisvistfræði (AFV3106120)
Atferlisvistfræði snýst um að nemandinn öðlist þekkingu á því hvernig atferli dýra mótast og er viðhaldið í villtum dýrastofnum. Sérstök áhersla er á dýr í sjó og ferskvatni (hryggleysingja og hryggdýr). Áfanginn inniheldur fræðilega þekkingu, aðferðafræði tengda atferli dýra, gagnrýnan lestur vísindagreina, og leit og samantekt á vísindalegum upplýsingum. Þessari þekkingu er síðan beitt til að klára lítið rannsóknaverkefni á staðnum.
Áfanginn er kenndur eins fyrir nemendur í grunnnámi og framhaldsnámi (að undanskildu einu verkefni).
Fyrstu fyrirlestrarnir fjalla um hvernig þróun mótar atferli dýra í tíma og rúmi. Við notum almenna kennslubók „Behavioural Ecology“ eftir Danchin, Giraldeau og Cézilly 2009 til undirbúnings fyrir fyrirlestrana. Við skoðum hvernig atferli tengist vistfræði, vexti og þróunarfræðilegri hæfni. Við skoðum ýmsa þætti í atferli dýra, t.d. fæðuatferli, félagsatferli, far, kynatferli, og hvernig dýr forðast afrán. Við lesum og ræðum vísindagreinar í atferlisvistfræði. Við lærum um þær aðferðir sem beitt er á vettvangi, fáum þjálfun í söfnun og greiningu atferlisgagna.
Áfanginn er hannaður til að byggja upp góðan skilning á atferlisvistfræði, leggja grunn að vísindaskrifum, og hvetja til gagnrýninnar hugsunar.
Kennsluhættir:
Áfanginn stendur yfir í 8 til 16 vikur eftir því hvaða ár hann er kenndur og fjölda nemenda. Áfanginn inniheldur u.þ.b. 30 upptekna fyrirlestra (um 40 mín hver). Allir fyrirlestrarnir eru aðgengilegir fyrir fjarnám í gegnum CANVAS.
Í áfanganum er 3ja daga staðarlota þar sem við einbeitum okkur að aðferðum sem notaðar eru við söfnun og greiningu gagna. Allt námsefni (fyrirlestrar, æfingar, og verkefni) er á ensku og aðgengilegt á Canvas á hverjum tíma. Umræðuþræðir og fundir verða skipulagðir af aðalkennara námskeiðsins, bætt við þegar við á, og verða aðgengilegir í gegnum Canvas.
Nemendur eiga að taka þátt í umræðum og fundum á Canvas og í staðarlotu. Einu sinni í mánuði ræðum við nýlegar vísindagreinar um atferlisvistfræði sem tengjast viðfangsefnum fyrirlestranna. Hver vísindagrein er kynnt af einum nemanda eða fleirum. Bæði kynningarnar og þátttaka í umræðum eru metin á meðan á námskeiðinu stendur.
Umhverfismál fiskeldis (UMF5706200)
Almennt markmið námskeiðsins er að nemendur öðlist grunnþekkingu og skilning á helstu umhverfismálum er tengjast fiskeldi á heimsvísu og á Íslandi, sem og á helstu lögum og reglum er tengjast þessum málum hérlendis. Fjallað er um helstu umhverfisvandamál í lagareldi og tengsl lagareldis við hina villtu náttúru. Fluttur er almennur inngangur um umhverfisfræði og því álagi á náttúrulegar auðlindir sem maðurinn veldur. Rætt er um mengunarefni í eldisvatni, aðferðir notaðar við hreinsun slíkra efna og áhrif mengunnar á náttúruleg vistkerfi og ólíka viðtaka. Fjallað er um röskun búsvæða í tengslum við fiskeldi, áhrif fiskeldis á nýtingu náttúrulegra stofna, samkeppni eldisfiska við villta fiska og erfðablöndun þeirra á milli. Þá er fjallað um tilraunir til fjöleldis og lífrænt fiskeldi. Kynntar eru helstu stofnanir sem koma að leyfisveitingum í tengslum við fiskeldi og gefin yfirsýn á stöðu umhverfismála í fiskeldi hérlendis. Námskeiðið stendur yfir í þrjár vikur. Fyrsti hluti námskeiðsins felst í fyrirlestrum og vinnu heimaverkefna. Í annarri viku er staðarlota, þar sem nemendur gera verklega æfingu, undirbúa og halda pallborðsumræðu byggðan á vísindagrein og taka þátt í umræðum. Í þriðju viku námskeiðsins eru verkefnaskil og lokapróf.
Þróunarvistfræði (ÞVF3106120)
Markmið námskeiðsins er að kynna þróunarvistfræði fyrir nemandanum. Að námskeiðinu loknu á nemandinn að gera sér grein fyrir tengslum vistfræði, þróunarfræði og þroskunarfræði (eco-evo-devo) í tilurð líffræðilegrar fjölbreytni og tegundamyndunar, með áherslu á fiska. Rifjuð verða upp grundvallarhugtök þróunarfræðinnar og síðan verður sérstaklega fjallað um tengsl umhverfis og breytileika, þróunarfræðilegt mikilvægi breytileika, náttúrulegt val, aðlaganir og samhliða þróun. Einnig verður umfjöllun um mikilvægi sveigjanlegs svipfars (phenotypic plasticity). Jafnframt verður rætt um samspil í myndun afbrigða, stofna og nýrra tegunda. Lögð er áhersla á að kynna nemendum kvika (dynamic) ferilhugsun um þróun fjölbreytni, með hliðsjón af eco-evo-devo samvirkni. Í umfjölluninni verða íslensk sérkenni og tilvik rædd sérstaklega.
Rannsóknarverkefni í sjávar- og vatnalíffræði (RAB1530120)
Nemandinn, í samráði við leiðbeinanda, velur sér sérstakt viðfangsefni til rannsóknar. Nemandinn hannar og framkvæmir rannsóknarverkefni. Nemandinn greinir gögnin og kynnir niðurstöður sínar, skriflega og með fyrirlestri.
Heimildaritgerð í sjávar- og vatnalíffræði (LAB1410120)
Nemandinn velur sér viðfangsefni, í samráði við leiðbeinanda. Saman ræða þeir efni viðeigandi ritrýndra greina/bókarkafla um efnið. Að lokum skilar nemandinn ritgerð um viðfangsefnið, og flytur um það fyrrilestur.
Þátttaka í ráðstefnu (RAD1602)
Þátttaka í fagráðstefnu, í samráði við leiðbeinanda.
- Óháð námsári
- Óháð misseri
- Lokaverkefni
- Lokaverkefni
Lokaverkefni (KMSL, KMSL)
Nemandinn velur viðfangsefni lokaverkefnis, í samráði við leiðbeinanda. Nemandinn skipuleggur rannsóknina, safnar og greinir gögn og skrifar lokaritgerð.
Lokaverkefni (KMSL, KMSL)
Nemandinn velur viðfangsefni lokaverkefnis, í samráði við leiðbeinanda. Nemandinn skipuleggur rannsóknina, safnar og greinir gögn og skrifar lokaritgerð.
- Haust
- URL1108200Undirstaða rannsókna lífvera í fiskeldiSkyldunámskeið8Skyldunámskeið á námsleiðinni8 einingar, ETCSNámskeiðslýsing
Meginmarkmið námskeiðsins er að nemendur öðlist grunnþekkingu og skilning á ólífrænni og lífrænni efnafræði, auk grunndvallaratriðum líffræði og stærðfræði sem tengist fiskeldi. Í námskeiðinu er farið yfir grunn ólífrænnar efnafræði, frá atómum, efnatengjum og efnahvörfum. Rætt er um lífrænnar- og lífefnafræði, m.a. um mikilvægar sameindir fyrir lífverur (t.d. sykrur, prótein og fitusýrur) og efnahvörf sem mikilvægt er að nemendur skilji í tengslum við fiskeldi. Farið yfir frumulíffræði og hvernig frumur vinna saman til að mynda vefi og lífverur. Grunnlíffræði og bygging lífvera kynnt fyrir nemendum. Flokkunarfræði þeirra lífvera sem mikilvægar eru fyrir fiskeldi verður rætt, frá veirum til dýra. Í verklegri staðarlotu námskeiðsins fá nemendur þjálfun í grunnútreikningum og notkun á töflureikni (Excel).
Námskeiðið stendur í fjórar vikur, þar sem fyrstu tvær vikurnar byggjast að mestu á fyrirlestrum og smærri nemendaverkefnum. Í þriðju vikunni er þriggja daga staðbundin lota, þar sem nemendur vinna áfram með útreikinga, flytja fyrirlestra, taka þátt í umræðum. Í lokaviku námskeiðsins vinna nemendur að mestu í að skila verkefnum og þreyta lokapróf.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðIGL5312200Inngangsnámskeið fyrir MS nám í lagareldiSkyldunámskeið12Skyldunámskeið á námsleiðinni12 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNámskeiðið er samstarf þeirra háskólastofnana sem koma að verkefninu og veitir nemendum sameiginlegan grunn fyrir meistaranám í sjálfbæru lagareldi. Námskeiðið veitir nemendum grunn í sjálfbærri nýtingu lífauðlinda í vatni, nýsköpun og samfélagslega ábyrgð, einnig er lögð áhersla á góðar námsvenjur og nýtingu gervigreindar til náms og rannsókna. Það tekur á helstu áskorunum við veiðar og ræktun lífvera í vatni, auk siðferðilegra álitaefna, dýravelferðar og stefnumótunar. Námskeiðið er að mestu kennt á netinu með tveimur skyldulotum og miðar að því að efla vísindalæsi, greiningarfærni og undirbúa nemendur fyrir rannsóknir á meistarastigi.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðTAB1310120Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið10Valnámskeið á námsleiðinni10 einingar, ETCSNámskeiðslýsingEfni námskeiðsins eru ný og mikilvæg viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði, sem valin eru af kennara í deildinni. Kennarinn velur sérstakt afmarkað viðfangsefni af sínu fræðasviði. Viðfangsefnið verður rætt í þaula, meðal annars í samhengi við stærri mynd mismunandi sviða innan sjávar- og vatnalíffræði. Viðfangsefnin geta byggð á atferlisfræði, vistfræði, þróunarfræði, vatnalíffræði, fiskalífeðlisfræði eða fiskeldi.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingÞátttaka í fagráðstefnu, í samráði við leiðbeinanda.
Forkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðLAB1410120Heimildaritgerð í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið10Valnámskeið á námsleiðinni10 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNemandinn velur sér viðfangsefni, í samráði við leiðbeinanda. Saman ræða þeir efni viðeigandi ritrýndra greina/bókarkafla um efnið. Að lokum skilar nemandinn ritgerð um viðfangsefnið, og flytur um það fyrirlestur.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingNámskeiðið fjallar um heimspekilegan og siðfræðilegan grunn vísinda, helstu grundvallaratriði tengd því að stunda vísindalegar rannsóknir, s.s. skrif styrkumsókna, hönnun tilrauna, söfnun og túlkun gagna og hvernig á að koma niðurstöðum á framfæri með því að skrifa vísindagreinar og flytja fyrirlestra. Fyrirlestrar munu fjalla um heimspeki og siðfræði vísinda, vísindalegar aðferðir og tilraunauppsetningu, þar sem m.a. verður farið í muninn á tilraunum og öðrum rannsóknanálgunum, tilgátur, orsakir og afleiðingar í rannsóknum, endurtekningar, tilviljanakennda gagnasöfnun og mismunandi tilraunauppsetningar. Tilraunauppsetningar verða líka settar í samhengi við algengar tölfræðiaðferðir. Sérstök áhersla verður á rannsóknir á sviði fiskeldis, fiskalíffræði, sem og sjávar og vatnalíffræði almennt, en mun endurspegla rannsóknaáherslur nemenda í hvert sinn. Nemendur þurfa að lesa, gagnrýna og flytja fyrirlestur um aðferðafræði og/eða birtar vísindagreinar. Þá vinna nemendurnir að verkefnum sem tengjast (i) heimspeki og siðfræði vísinda, (ii) því hvernig hanna á tilraunir, setja þær upp og túlka niðurstöður sem úr þeim fæst og (iii) tölfræði. Nemendurnir þurfa líka að skila verkefnum tengdum skrifum á vísindagreinum/styrkumsóknum.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeið- Vor
TAB1310120Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið10Valnámskeið á námsleiðinni10 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNámskeiðið Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði miðar að því að þjálfa nemendur í gagnrýnu mati á vísindalegum viðfangsefnum. Það felur í sér að afmarka og kanna tiltekið álitaefni, hugtak eða rannsóknarspurningu og greina heimildir og röksemdir sem liggja til grundvallar vísindalegum niðurstöðum.
Í námskeiðinu Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði árið 2027 munu allir nemendur vinna út frá sameiginlegu meginþema: „Velferð fiska í nútímafiskeldi: nýlegar framfarir og tækninýjungar“ (Fish welfare in modern aquaculture: recent advances and technological innovations). Í upphafi námskeiðsins fá nemendur úthlutuðum mikilvægum kafla úr fræðiriti og/eða úrval vísindagreina sem kynna helstu hugtök og núverandi áskoranir á sviði velferðar fiska. Nemendur munu fyrst leggja gagnrýnið mat á fyrirliggjandi þekkingu, með það að markmiði að greina stöðu þekkingar, takmarkanir hennar og þekkingargöt á þessu fræðasviði.
Á grundvelli þessa mats velur hver nemandi, í samráði við kennara, afmarkað viðfangsefni sem tengist velferð fiska og semur gagnrýna fræðilega samantekt (literature review) á grundvelli nýlegra ritrýndra vísindagreina. Námskeiðið sameinar fyrirlestra og sjálfstæða vinnu til að efla færni nemenda í heimildaleit, heimildaskráningu og utanumhaldi heimilda, gagnrýnum lestri, vísindalegri ritun og fræðilegri umræðu. Jafnframt gefst nemendum tækifæri til að kynna sér samtímaviðfangsefni á sviði velferðar fiska, mats á velferð, nýrrar tækni og sjálfbærs fiskeldis.
Skipulag námskeiðs:
- Inngangsfyrirlestrar: Kynning á heimildaleit, heimildaskráningu og gagnrýnum lestri vísindagreina.
- Gagnrýnið mat á fræðilegu efni: Nemendum er úthlutað kafla úr fræðiriti og/eða völdum vísindagreinum til lestrar og gagnrýnins mats. Nemendur kynna efnið og ræða það munnlega.
- Val einstaklingsbundinna viðfangsefna: Hver nemandi fær afmarkað viðfangsefni á sviði velferðar fiska og ræðir það við kennara.
- Heimildaleit og gagnrýnið mat: Nemendur leita að viðeigandi vísindalegum heimildum og leggja gagnrýnið mat á fyrirliggjandi rannsóknir og fræðilega þekkingu.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingÞátttaka í fagráðstefnu, í samráði við leiðbeinanda.
Forkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingAtferlisvistfræði snýst um að nemandinn öðlist þekkingu á því hvernig atferli dýra mótast og er viðhaldið í villtum dýrastofnum. Sérstök áhersla er á dýr í sjó og ferskvatni (hryggleysingja og hryggdýr). Áfanginn inniheldur fræðilega þekkingu, aðferðafræði tengda atferli dýra, gagnrýnan lestur vísindagreina, og leit og samantekt á vísindalegum upplýsingum. Þessari þekkingu er síðan beitt til að klára lítið rannsóknaverkefni á staðnum.
Áfanginn er kenndur eins fyrir nemendur í grunnnámi og framhaldsnámi (að undanskildu einu verkefni).
Fyrstu fyrirlestrarnir fjalla um hvernig þróun mótar atferli dýra í tíma og rúmi. Við notum almenna kennslubók „Behavioural Ecology“ eftir Danchin, Giraldeau og Cézilly 2009 til undirbúnings fyrir fyrirlestrana. Við skoðum hvernig atferli tengist vistfræði, vexti og þróunarfræðilegri hæfni. Við skoðum ýmsa þætti í atferli dýra, t.d. fæðuatferli, félagsatferli, far, kynatferli, og hvernig dýr forðast afrán. Við lesum og ræðum vísindagreinar í atferlisvistfræði. Við lærum um þær aðferðir sem beitt er á vettvangi, fáum þjálfun í söfnun og greiningu atferlisgagna.
Áfanginn er hannaður til að byggja upp góðan skilning á atferlisvistfræði, leggja grunn að vísindaskrifum, og hvetja til gagnrýninnar hugsunar.
Kennsluhættir:
Áfanginn stendur yfir í 8 til 16 vikur eftir því hvaða ár hann er kenndur og fjölda nemenda. Áfanginn inniheldur u.þ.b. 30 upptekna fyrirlestra (um 40 mín hver). Allir fyrirlestrarnir eru aðgengilegir fyrir fjarnám í gegnum CANVAS.
Í áfanganum er 3ja daga staðarlota þar sem við einbeitum okkur að aðferðum sem notaðar eru við söfnun og greiningu gagna. Allt námsefni (fyrirlestrar, æfingar, og verkefni) er á ensku og aðgengilegt á Canvas á hverjum tíma. Umræðuþræðir og fundir verða skipulagðir af aðalkennara námskeiðsins, bætt við þegar við á, og verða aðgengilegir í gegnum Canvas.
Nemendur eiga að taka þátt í umræðum og fundum á Canvas og í staðarlotu. Einu sinni í mánuði ræðum við nýlegar vísindagreinar um atferlisvistfræði sem tengjast viðfangsefnum fyrirlestranna. Hver vísindagrein er kynnt af einum nemanda eða fleirum. Bæði kynningarnar og þátttaka í umræðum eru metin á meðan á námskeiðinu stendur.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingAlmennt markmið námskeiðsins er að nemendur öðlist grunnþekkingu og skilning á helstu umhverfismálum er tengjast fiskeldi á heimsvísu og á Íslandi, sem og á helstu lögum og reglum er tengjast þessum málum hérlendis. Fjallað er um helstu umhverfisvandamál í lagareldi og tengsl lagareldis við hina villtu náttúru. Fluttur er almennur inngangur um umhverfisfræði og því álagi á náttúrulegar auðlindir sem maðurinn veldur. Rætt er um mengunarefni í eldisvatni, aðferðir notaðar við hreinsun slíkra efna og áhrif mengunnar á náttúruleg vistkerfi og ólíka viðtaka. Fjallað er um röskun búsvæða í tengslum við fiskeldi, áhrif fiskeldis á nýtingu náttúrulegra stofna, samkeppni eldisfiska við villta fiska og erfðablöndun þeirra á milli. Þá er fjallað um tilraunir til fjöleldis og lífrænt fiskeldi. Kynntar eru helstu stofnanir sem koma að leyfisveitingum í tengslum við fiskeldi og gefin yfirsýn á stöðu umhverfismála í fiskeldi hérlendis. Námskeiðið stendur yfir í þrjár vikur. Fyrsti hluti námskeiðsins felst í fyrirlestrum og vinnu heimaverkefna. Í annarri viku er staðarlota, þar sem nemendur gera verklega æfingu, undirbúa og halda pallborðsumræðu byggðan á vísindagrein og taka þátt í umræðum. Í þriðju viku námskeiðsins eru verkefnaskil og lokapróf.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingMarkmið námskeiðsins er að kynna þróunarvistfræði fyrir nemandanum. Að námskeiðinu loknu á nemandinn að gera sér grein fyrir tengslum vistfræði, þróunarfræði og þroskunarfræði (eco-evo-devo) í tilurð líffræðilegrar fjölbreytni og tegundamyndunar, með áherslu á fiska. Rifjuð verða upp grundvallarhugtök þróunarfræðinnar og síðan verður sérstaklega fjallað um tengsl umhverfis og breytileika, þróunarfræðilegt mikilvægi breytileika, náttúrulegt val, aðlaganir og samhliða þróun. Einnig verður umfjöllun um mikilvægi sveigjanlegs svipfars (phenotypic plasticity). Jafnframt verður rætt um samspil í myndun afbrigða, stofna og nýrra tegunda. Lögð er áhersla á að kynna nemendum kvika (dynamic) ferilhugsun um þróun fjölbreytni, með hliðsjón af eco-evo-devo samvirkni. Í umfjölluninni verða íslensk sérkenni og tilvik rædd sérstaklega.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðRAB1530120Rannsóknarverkefni í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið30Valnámskeið á námsleiðinni30 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNemandinn, í samráði við leiðbeinanda, velur sér sérstakt viðfangsefni til rannsóknar. Nemandinn hannar og framkvæmir rannsóknarverkefni. Nemandinn greinir gögnin og kynnir niðurstöður sínar, skriflega og með fyrirlestri.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðLAB1410120Heimildaritgerð í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið10Valnámskeið á námsleiðinni10 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNemandinn velur sér viðfangsefni, í samráði við leiðbeinanda. Saman ræða þeir efni viðeigandi ritrýndra greina/bókarkafla um efnið. Að lokum skilar nemandinn ritgerð um viðfangsefnið, og flytur um það fyrrilestur.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeið- Haust
- TAB1310120Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið10Valnámskeið á námsleiðinni10 einingar, ETCSNámskeiðslýsing
Efni námskeiðsins eru ný og mikilvæg viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði, sem valin eru af kennara í deildinni. Kennarinn velur sérstakt afmarkað viðfangsefni af sínu fræðasviði. Viðfangsefnið verður rætt í þaula, meðal annars í samhengi við stærri mynd mismunandi sviða innan sjávar- og vatnalíffræði. Viðfangsefnin geta byggð á atferlisfræði, vistfræði, þróunarfræði, vatnalíffræði, fiskalífeðlisfræði eða fiskeldi.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðLAB1410120Heimildaritgerð í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið10Valnámskeið á námsleiðinni10 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNemandinn velur sér viðfangsefni, í samráði við leiðbeinanda. Saman ræða þeir efni viðeigandi ritrýndra greina/bókarkafla um efnið. Að lokum skilar nemandinn ritgerð um viðfangsefnið, og flytur um það fyrirlestur.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingMarkmið námskeiðsins er að nemandinn öðlist skilning á æxlunarfræði fiska, og hvernig þekking á henni nýtist í fiskeldi, m.t.t. kynþroska, hrygningar, umhirðu hrogna og eldis fiska, hvort sem um ferskvatns- eða sjávareldi er að ræða. Áhersla er á þroskalíffræði laxfiska.
Námskeiðið stendur yfir í þrjár vikur. Í fyrstu tveimur vikunum eru fyrirlestrar, kannanir og umræður tengdar þeim. Staðbundna lotan er yfirleitt í annari viku. Í henni takast nemendur við fjölbreytt verkefni, t.d. söfnun kynfrumna fiska og skoðun á aðferðum við kynbætur fiska. Einnig skoða nemendur fyrstu stig í þroska fiska og reikna út nytsamleg dæmi.
Í þriðju og loka viku námskeiðsns er lögð sérstök áhersla á æxlunarlíffræði mikilvægra eldistegunda bæði á Íslandi og í öðrum löndum. Einnig munum við ræða um þrílitna fiska og kynbætur í fiskeldi.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingÍ námskeiðinu verður fjallað um eldisumhverfi og áhrif eldisumhverfisinins á fiska. Leitast verður við að tengja vatnsfræði og líffræði fisksins. Farið verður yfir byggingareiningar lífs, frumeindir og sameindir, frumur, flutningu um frumuhimnur, uppbyggingu fisks, útlit og líffæraskipan. Fjallað um hreyfingu fiska, flotstjórn og hegðun, öndun fiska og súrefnisupptöku. Flutningur á súrefni og koldíoxíði og útskilnað á koldíoxíði og ammóníaki. Einnig verður fjallað um vatnsbúskap fiska og seltuþol. Farið verður yfir frumeindir og sameindir, helstu eðliseiginleika vatns og áhrif þeirra á vöxt og þrif fiska. Farið verður yfir uppleyst efni í vatni, seltu, lofttegundir, sýrustig og eðlisþyngd vatns, og einfalda útreikninga þar að lútandi vatnsgæði og helstu þætti sem ráða vatnsgæðum í fiskeldi. Sérstök áhersla verður lögð á súrefni, koldíoxíð og ammóníak. Kynntar verða helstu aðferðir við að stýra vatnsgæðum í fiskeldi. Samhliða umfjöllun um vatnsgæði verður fjallað um áhrif vatnsgæða á fiska. Farið verður yfir öndun, súrefnisupptöku og útskilnað á koldíoxíði og nitursamböndum. Einnig verður fjallað um áhrif umhverfis á vatns og seltubúskap fiska. Í tengslum við vatnsþörf í fiskeldi verður fjallað um vatnstöku, hönnun einfaldra vatnslagna, val á dælum og stjórnun hita og seltu í eldisvatni. Námskeiðið verður kennt á þremur vikum. Fyrsta vikan verður kennd í fjarnámi. Þá verða lagðir fram á vefsvæði námskeiðsins flestir fyrirlestrar auk þess sem nemendur leysa heimaverkefni. Önnur vikan verður staðbundin lota á Hólum með verklegum æfingum, umræðutímum og verkefnavinnu. Síðasta vikan verður kennd í fjarnámi þar sem seinust fyrirlestrarnir verða lagðir fyrir og nemendur skila heimaverkefnum.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðRAB1530120Rannsóknarverkefni í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið30Valnámskeið á námsleiðinni30 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNemandinn, í samráði við leiðbeinanda, velur sér sérstakt viðfangsefni til rannsóknar. Nemandinn hannar og framkvæmir rannsóknarverkefni. Nemandinn greinir gögnin og kynnir niðurstöður sínar, skriflega og með fyrirlestri.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingÞátttaka í fagráðstefnu, í samráði við leiðbeinanda.
Forkröfur eru settar fyrir þetta námskeið- Vor
TAB1310120Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið10Valnámskeið á námsleiðinni10 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNámskeiðið Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði miðar að því að þjálfa nemendur í gagnrýnu mati á vísindalegum viðfangsefnum. Það felur í sér að afmarka og kanna tiltekið álitaefni, hugtak eða rannsóknarspurningu og greina heimildir og röksemdir sem liggja til grundvallar vísindalegum niðurstöðum.
Í námskeiðinu Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði árið 2027 munu allir nemendur vinna út frá sameiginlegu meginþema: „Velferð fiska í nútímafiskeldi: nýlegar framfarir og tækninýjungar“ (Fish welfare in modern aquaculture: recent advances and technological innovations). Í upphafi námskeiðsins fá nemendur úthlutuðum mikilvægum kafla úr fræðiriti og/eða úrval vísindagreina sem kynna helstu hugtök og núverandi áskoranir á sviði velferðar fiska. Nemendur munu fyrst leggja gagnrýnið mat á fyrirliggjandi þekkingu, með það að markmiði að greina stöðu þekkingar, takmarkanir hennar og þekkingargöt á þessu fræðasviði.
Á grundvelli þessa mats velur hver nemandi, í samráði við kennara, afmarkað viðfangsefni sem tengist velferð fiska og semur gagnrýna fræðilega samantekt (literature review) á grundvelli nýlegra ritrýndra vísindagreina. Námskeiðið sameinar fyrirlestra og sjálfstæða vinnu til að efla færni nemenda í heimildaleit, heimildaskráningu og utanumhaldi heimilda, gagnrýnum lestri, vísindalegri ritun og fræðilegri umræðu. Jafnframt gefst nemendum tækifæri til að kynna sér samtímaviðfangsefni á sviði velferðar fiska, mats á velferð, nýrrar tækni og sjálfbærs fiskeldis.
Skipulag námskeiðs:
- Inngangsfyrirlestrar: Kynning á heimildaleit, heimildaskráningu og gagnrýnum lestri vísindagreina.
- Gagnrýnið mat á fræðilegu efni: Nemendum er úthlutað kafla úr fræðiriti og/eða völdum vísindagreinum til lestrar og gagnrýnins mats. Nemendur kynna efnið og ræða það munnlega.
- Val einstaklingsbundinna viðfangsefna: Hver nemandi fær afmarkað viðfangsefni á sviði velferðar fiska og ræðir það við kennara.
- Heimildaleit og gagnrýnið mat: Nemendur leita að viðeigandi vísindalegum heimildum og leggja gagnrýnið mat á fyrirliggjandi rannsóknir og fræðilega þekkingu.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingAtferlisvistfræði snýst um að nemandinn öðlist þekkingu á því hvernig atferli dýra mótast og er viðhaldið í villtum dýrastofnum. Sérstök áhersla er á dýr í sjó og ferskvatni (hryggleysingja og hryggdýr). Áfanginn inniheldur fræðilega þekkingu, aðferðafræði tengda atferli dýra, gagnrýnan lestur vísindagreina, og leit og samantekt á vísindalegum upplýsingum. Þessari þekkingu er síðan beitt til að klára lítið rannsóknaverkefni á staðnum.
Áfanginn er kenndur eins fyrir nemendur í grunnnámi og framhaldsnámi (að undanskildu einu verkefni).
Fyrstu fyrirlestrarnir fjalla um hvernig þróun mótar atferli dýra í tíma og rúmi. Við notum almenna kennslubók „Behavioural Ecology“ eftir Danchin, Giraldeau og Cézilly 2009 til undirbúnings fyrir fyrirlestrana. Við skoðum hvernig atferli tengist vistfræði, vexti og þróunarfræðilegri hæfni. Við skoðum ýmsa þætti í atferli dýra, t.d. fæðuatferli, félagsatferli, far, kynatferli, og hvernig dýr forðast afrán. Við lesum og ræðum vísindagreinar í atferlisvistfræði. Við lærum um þær aðferðir sem beitt er á vettvangi, fáum þjálfun í söfnun og greiningu atferlisgagna.
Áfanginn er hannaður til að byggja upp góðan skilning á atferlisvistfræði, leggja grunn að vísindaskrifum, og hvetja til gagnrýninnar hugsunar.
Kennsluhættir:
Áfanginn stendur yfir í 8 til 16 vikur eftir því hvaða ár hann er kenndur og fjölda nemenda. Áfanginn inniheldur u.þ.b. 30 upptekna fyrirlestra (um 40 mín hver). Allir fyrirlestrarnir eru aðgengilegir fyrir fjarnám í gegnum CANVAS.
Í áfanganum er 3ja daga staðarlota þar sem við einbeitum okkur að aðferðum sem notaðar eru við söfnun og greiningu gagna. Allt námsefni (fyrirlestrar, æfingar, og verkefni) er á ensku og aðgengilegt á Canvas á hverjum tíma. Umræðuþræðir og fundir verða skipulagðir af aðalkennara námskeiðsins, bætt við þegar við á, og verða aðgengilegir í gegnum Canvas.
Nemendur eiga að taka þátt í umræðum og fundum á Canvas og í staðarlotu. Einu sinni í mánuði ræðum við nýlegar vísindagreinar um atferlisvistfræði sem tengjast viðfangsefnum fyrirlestranna. Hver vísindagrein er kynnt af einum nemanda eða fleirum. Bæði kynningarnar og þátttaka í umræðum eru metin á meðan á námskeiðinu stendur.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingAlmennt markmið námskeiðsins er að nemendur öðlist grunnþekkingu og skilning á helstu umhverfismálum er tengjast fiskeldi á heimsvísu og á Íslandi, sem og á helstu lögum og reglum er tengjast þessum málum hérlendis. Fjallað er um helstu umhverfisvandamál í lagareldi og tengsl lagareldis við hina villtu náttúru. Fluttur er almennur inngangur um umhverfisfræði og því álagi á náttúrulegar auðlindir sem maðurinn veldur. Rætt er um mengunarefni í eldisvatni, aðferðir notaðar við hreinsun slíkra efna og áhrif mengunnar á náttúruleg vistkerfi og ólíka viðtaka. Fjallað er um röskun búsvæða í tengslum við fiskeldi, áhrif fiskeldis á nýtingu náttúrulegra stofna, samkeppni eldisfiska við villta fiska og erfðablöndun þeirra á milli. Þá er fjallað um tilraunir til fjöleldis og lífrænt fiskeldi. Kynntar eru helstu stofnanir sem koma að leyfisveitingum í tengslum við fiskeldi og gefin yfirsýn á stöðu umhverfismála í fiskeldi hérlendis. Námskeiðið stendur yfir í þrjár vikur. Fyrsti hluti námskeiðsins felst í fyrirlestrum og vinnu heimaverkefna. Í annarri viku er staðarlota, þar sem nemendur gera verklega æfingu, undirbúa og halda pallborðsumræðu byggðan á vísindagrein og taka þátt í umræðum. Í þriðju viku námskeiðsins eru verkefnaskil og lokapróf.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingMarkmið námskeiðsins er að kynna þróunarvistfræði fyrir nemandanum. Að námskeiðinu loknu á nemandinn að gera sér grein fyrir tengslum vistfræði, þróunarfræði og þroskunarfræði (eco-evo-devo) í tilurð líffræðilegrar fjölbreytni og tegundamyndunar, með áherslu á fiska. Rifjuð verða upp grundvallarhugtök þróunarfræðinnar og síðan verður sérstaklega fjallað um tengsl umhverfis og breytileika, þróunarfræðilegt mikilvægi breytileika, náttúrulegt val, aðlaganir og samhliða þróun. Einnig verður umfjöllun um mikilvægi sveigjanlegs svipfars (phenotypic plasticity). Jafnframt verður rætt um samspil í myndun afbrigða, stofna og nýrra tegunda. Lögð er áhersla á að kynna nemendum kvika (dynamic) ferilhugsun um þróun fjölbreytni, með hliðsjón af eco-evo-devo samvirkni. Í umfjölluninni verða íslensk sérkenni og tilvik rædd sérstaklega.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðRAB1530120Rannsóknarverkefni í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið30Valnámskeið á námsleiðinni30 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNemandinn, í samráði við leiðbeinanda, velur sér sérstakt viðfangsefni til rannsóknar. Nemandinn hannar og framkvæmir rannsóknarverkefni. Nemandinn greinir gögnin og kynnir niðurstöður sínar, skriflega og með fyrirlestri.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðLAB1410120Heimildaritgerð í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið10Valnámskeið á námsleiðinni10 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNemandinn velur sér viðfangsefni, í samráði við leiðbeinanda. Saman ræða þeir efni viðeigandi ritrýndra greina/bókarkafla um efnið. Að lokum skilar nemandinn ritgerð um viðfangsefnið, og flytur um það fyrrilestur.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingÞátttaka í fagráðstefnu, í samráði við leiðbeinanda.
Forkröfur eru settar fyrir þetta námskeið- Óháð misseri
- Námskeiðslýsing
Nemandinn velur viðfangsefni lokaverkefnis, í samráði við leiðbeinanda. Nemandinn skipuleggur rannsóknina, safnar og greinir gögn og skrifar lokaritgerð.
Forkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðHluti af heildarstærð verkefnis/ritgerðarNámskeiðslýsingNemandinn velur viðfangsefni lokaverkefnis, í samráði við leiðbeinanda. Nemandinn skipuleggur rannsóknina, safnar og greinir gögn og skrifar lokaritgerð.
Forkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðHluti af heildarstærð verkefnis/ritgerðar
Annað ár- Haust
- URL1108200Undirstaða rannsókna lífvera í fiskeldiSkyldunámskeið8Skyldunámskeið á námsleiðinni8 einingar, ETCSNámskeiðslýsing
Meginmarkmið námskeiðsins er að nemendur öðlist grunnþekkingu og skilning á ólífrænni og lífrænni efnafræði, auk grunndvallaratriðum líffræði og stærðfræði sem tengist fiskeldi. Í námskeiðinu er farið yfir grunn ólífrænnar efnafræði, frá atómum, efnatengjum og efnahvörfum. Rætt er um lífrænnar- og lífefnafræði, m.a. um mikilvægar sameindir fyrir lífverur (t.d. sykrur, prótein og fitusýrur) og efnahvörf sem mikilvægt er að nemendur skilji í tengslum við fiskeldi. Farið yfir frumulíffræði og hvernig frumur vinna saman til að mynda vefi og lífverur. Grunnlíffræði og bygging lífvera kynnt fyrir nemendum. Flokkunarfræði þeirra lífvera sem mikilvægar eru fyrir fiskeldi verður rætt, frá veirum til dýra. Í verklegri staðarlotu námskeiðsins fá nemendur þjálfun í grunnútreikningum og notkun á töflureikni (Excel).
Námskeiðið stendur í fjórar vikur, þar sem fyrstu tvær vikurnar byggjast að mestu á fyrirlestrum og smærri nemendaverkefnum. Í þriðju vikunni er þriggja daga staðbundin lota, þar sem nemendur vinna áfram með útreikinga, flytja fyrirlestra, taka þátt í umræðum. Í lokaviku námskeiðsins vinna nemendur að mestu í að skila verkefnum og þreyta lokapróf.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðIGL5312200Inngangsnámskeið fyrir MS nám í lagareldiSkyldunámskeið12Skyldunámskeið á námsleiðinni12 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNámskeiðið er samstarf þeirra háskólastofnana sem koma að verkefninu og veitir nemendum sameiginlegan grunn fyrir meistaranám í sjálfbæru lagareldi. Námskeiðið veitir nemendum grunn í sjálfbærri nýtingu lífauðlinda í vatni, nýsköpun og samfélagslega ábyrgð, einnig er lögð áhersla á góðar námsvenjur og nýtingu gervigreindar til náms og rannsókna. Það tekur á helstu áskorunum við veiðar og ræktun lífvera í vatni, auk siðferðilegra álitaefna, dýravelferðar og stefnumótunar. Námskeiðið er að mestu kennt á netinu með tveimur skyldulotum og miðar að því að efla vísindalæsi, greiningarfærni og undirbúa nemendur fyrir rannsóknir á meistarastigi.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðTAB1310120Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið10Valnámskeið á námsleiðinni10 einingar, ETCSNámskeiðslýsingEfni námskeiðsins eru ný og mikilvæg viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði, sem valin eru af kennara í deildinni. Kennarinn velur sérstakt afmarkað viðfangsefni af sínu fræðasviði. Viðfangsefnið verður rætt í þaula, meðal annars í samhengi við stærri mynd mismunandi sviða innan sjávar- og vatnalíffræði. Viðfangsefnin geta byggð á atferlisfræði, vistfræði, þróunarfræði, vatnalíffræði, fiskalífeðlisfræði eða fiskeldi.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingÞátttaka í fagráðstefnu, í samráði við leiðbeinanda.
Forkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðLAB1410120Heimildaritgerð í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið10Valnámskeið á námsleiðinni10 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNemandinn velur sér viðfangsefni, í samráði við leiðbeinanda. Saman ræða þeir efni viðeigandi ritrýndra greina/bókarkafla um efnið. Að lokum skilar nemandinn ritgerð um viðfangsefnið, og flytur um það fyrirlestur.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingNámskeiðið fjallar um heimspekilegan og siðfræðilegan grunn vísinda, helstu grundvallaratriði tengd því að stunda vísindalegar rannsóknir, s.s. skrif styrkumsókna, hönnun tilrauna, söfnun og túlkun gagna og hvernig á að koma niðurstöðum á framfæri með því að skrifa vísindagreinar og flytja fyrirlestra. Fyrirlestrar munu fjalla um heimspeki og siðfræði vísinda, vísindalegar aðferðir og tilraunauppsetningu, þar sem m.a. verður farið í muninn á tilraunum og öðrum rannsóknanálgunum, tilgátur, orsakir og afleiðingar í rannsóknum, endurtekningar, tilviljanakennda gagnasöfnun og mismunandi tilraunauppsetningar. Tilraunauppsetningar verða líka settar í samhengi við algengar tölfræðiaðferðir. Sérstök áhersla verður á rannsóknir á sviði fiskeldis, fiskalíffræði, sem og sjávar og vatnalíffræði almennt, en mun endurspegla rannsóknaáherslur nemenda í hvert sinn. Nemendur þurfa að lesa, gagnrýna og flytja fyrirlestur um aðferðafræði og/eða birtar vísindagreinar. Þá vinna nemendurnir að verkefnum sem tengjast (i) heimspeki og siðfræði vísinda, (ii) því hvernig hanna á tilraunir, setja þær upp og túlka niðurstöður sem úr þeim fæst og (iii) tölfræði. Nemendurnir þurfa líka að skila verkefnum tengdum skrifum á vísindagreinum/styrkumsóknum.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeið- Vor
TAB1310120Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið10Valnámskeið á námsleiðinni10 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNámskeiðið Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði miðar að því að þjálfa nemendur í gagnrýnu mati á vísindalegum viðfangsefnum. Það felur í sér að afmarka og kanna tiltekið álitaefni, hugtak eða rannsóknarspurningu og greina heimildir og röksemdir sem liggja til grundvallar vísindalegum niðurstöðum.
Í námskeiðinu Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði árið 2027 munu allir nemendur vinna út frá sameiginlegu meginþema: „Velferð fiska í nútímafiskeldi: nýlegar framfarir og tækninýjungar“ (Fish welfare in modern aquaculture: recent advances and technological innovations). Í upphafi námskeiðsins fá nemendur úthlutuðum mikilvægum kafla úr fræðiriti og/eða úrval vísindagreina sem kynna helstu hugtök og núverandi áskoranir á sviði velferðar fiska. Nemendur munu fyrst leggja gagnrýnið mat á fyrirliggjandi þekkingu, með það að markmiði að greina stöðu þekkingar, takmarkanir hennar og þekkingargöt á þessu fræðasviði.
Á grundvelli þessa mats velur hver nemandi, í samráði við kennara, afmarkað viðfangsefni sem tengist velferð fiska og semur gagnrýna fræðilega samantekt (literature review) á grundvelli nýlegra ritrýndra vísindagreina. Námskeiðið sameinar fyrirlestra og sjálfstæða vinnu til að efla færni nemenda í heimildaleit, heimildaskráningu og utanumhaldi heimilda, gagnrýnum lestri, vísindalegri ritun og fræðilegri umræðu. Jafnframt gefst nemendum tækifæri til að kynna sér samtímaviðfangsefni á sviði velferðar fiska, mats á velferð, nýrrar tækni og sjálfbærs fiskeldis.
Skipulag námskeiðs:
- Inngangsfyrirlestrar: Kynning á heimildaleit, heimildaskráningu og gagnrýnum lestri vísindagreina.
- Gagnrýnið mat á fræðilegu efni: Nemendum er úthlutað kafla úr fræðiriti og/eða völdum vísindagreinum til lestrar og gagnrýnins mats. Nemendur kynna efnið og ræða það munnlega.
- Val einstaklingsbundinna viðfangsefna: Hver nemandi fær afmarkað viðfangsefni á sviði velferðar fiska og ræðir það við kennara.
- Heimildaleit og gagnrýnið mat: Nemendur leita að viðeigandi vísindalegum heimildum og leggja gagnrýnið mat á fyrirliggjandi rannsóknir og fræðilega þekkingu.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingÞátttaka í fagráðstefnu, í samráði við leiðbeinanda.
Forkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingAtferlisvistfræði snýst um að nemandinn öðlist þekkingu á því hvernig atferli dýra mótast og er viðhaldið í villtum dýrastofnum. Sérstök áhersla er á dýr í sjó og ferskvatni (hryggleysingja og hryggdýr). Áfanginn inniheldur fræðilega þekkingu, aðferðafræði tengda atferli dýra, gagnrýnan lestur vísindagreina, og leit og samantekt á vísindalegum upplýsingum. Þessari þekkingu er síðan beitt til að klára lítið rannsóknaverkefni á staðnum.
Áfanginn er kenndur eins fyrir nemendur í grunnnámi og framhaldsnámi (að undanskildu einu verkefni).
Fyrstu fyrirlestrarnir fjalla um hvernig þróun mótar atferli dýra í tíma og rúmi. Við notum almenna kennslubók „Behavioural Ecology“ eftir Danchin, Giraldeau og Cézilly 2009 til undirbúnings fyrir fyrirlestrana. Við skoðum hvernig atferli tengist vistfræði, vexti og þróunarfræðilegri hæfni. Við skoðum ýmsa þætti í atferli dýra, t.d. fæðuatferli, félagsatferli, far, kynatferli, og hvernig dýr forðast afrán. Við lesum og ræðum vísindagreinar í atferlisvistfræði. Við lærum um þær aðferðir sem beitt er á vettvangi, fáum þjálfun í söfnun og greiningu atferlisgagna.
Áfanginn er hannaður til að byggja upp góðan skilning á atferlisvistfræði, leggja grunn að vísindaskrifum, og hvetja til gagnrýninnar hugsunar.
Kennsluhættir:
Áfanginn stendur yfir í 8 til 16 vikur eftir því hvaða ár hann er kenndur og fjölda nemenda. Áfanginn inniheldur u.þ.b. 30 upptekna fyrirlestra (um 40 mín hver). Allir fyrirlestrarnir eru aðgengilegir fyrir fjarnám í gegnum CANVAS.
Í áfanganum er 3ja daga staðarlota þar sem við einbeitum okkur að aðferðum sem notaðar eru við söfnun og greiningu gagna. Allt námsefni (fyrirlestrar, æfingar, og verkefni) er á ensku og aðgengilegt á Canvas á hverjum tíma. Umræðuþræðir og fundir verða skipulagðir af aðalkennara námskeiðsins, bætt við þegar við á, og verða aðgengilegir í gegnum Canvas.
Nemendur eiga að taka þátt í umræðum og fundum á Canvas og í staðarlotu. Einu sinni í mánuði ræðum við nýlegar vísindagreinar um atferlisvistfræði sem tengjast viðfangsefnum fyrirlestranna. Hver vísindagrein er kynnt af einum nemanda eða fleirum. Bæði kynningarnar og þátttaka í umræðum eru metin á meðan á námskeiðinu stendur.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingAlmennt markmið námskeiðsins er að nemendur öðlist grunnþekkingu og skilning á helstu umhverfismálum er tengjast fiskeldi á heimsvísu og á Íslandi, sem og á helstu lögum og reglum er tengjast þessum málum hérlendis. Fjallað er um helstu umhverfisvandamál í lagareldi og tengsl lagareldis við hina villtu náttúru. Fluttur er almennur inngangur um umhverfisfræði og því álagi á náttúrulegar auðlindir sem maðurinn veldur. Rætt er um mengunarefni í eldisvatni, aðferðir notaðar við hreinsun slíkra efna og áhrif mengunnar á náttúruleg vistkerfi og ólíka viðtaka. Fjallað er um röskun búsvæða í tengslum við fiskeldi, áhrif fiskeldis á nýtingu náttúrulegra stofna, samkeppni eldisfiska við villta fiska og erfðablöndun þeirra á milli. Þá er fjallað um tilraunir til fjöleldis og lífrænt fiskeldi. Kynntar eru helstu stofnanir sem koma að leyfisveitingum í tengslum við fiskeldi og gefin yfirsýn á stöðu umhverfismála í fiskeldi hérlendis. Námskeiðið stendur yfir í þrjár vikur. Fyrsti hluti námskeiðsins felst í fyrirlestrum og vinnu heimaverkefna. Í annarri viku er staðarlota, þar sem nemendur gera verklega æfingu, undirbúa og halda pallborðsumræðu byggðan á vísindagrein og taka þátt í umræðum. Í þriðju viku námskeiðsins eru verkefnaskil og lokapróf.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingMarkmið námskeiðsins er að kynna þróunarvistfræði fyrir nemandanum. Að námskeiðinu loknu á nemandinn að gera sér grein fyrir tengslum vistfræði, þróunarfræði og þroskunarfræði (eco-evo-devo) í tilurð líffræðilegrar fjölbreytni og tegundamyndunar, með áherslu á fiska. Rifjuð verða upp grundvallarhugtök þróunarfræðinnar og síðan verður sérstaklega fjallað um tengsl umhverfis og breytileika, þróunarfræðilegt mikilvægi breytileika, náttúrulegt val, aðlaganir og samhliða þróun. Einnig verður umfjöllun um mikilvægi sveigjanlegs svipfars (phenotypic plasticity). Jafnframt verður rætt um samspil í myndun afbrigða, stofna og nýrra tegunda. Lögð er áhersla á að kynna nemendum kvika (dynamic) ferilhugsun um þróun fjölbreytni, með hliðsjón af eco-evo-devo samvirkni. Í umfjölluninni verða íslensk sérkenni og tilvik rædd sérstaklega.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðRAB1530120Rannsóknarverkefni í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið30Valnámskeið á námsleiðinni30 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNemandinn, í samráði við leiðbeinanda, velur sér sérstakt viðfangsefni til rannsóknar. Nemandinn hannar og framkvæmir rannsóknarverkefni. Nemandinn greinir gögnin og kynnir niðurstöður sínar, skriflega og með fyrirlestri.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðLAB1410120Heimildaritgerð í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið10Valnámskeið á námsleiðinni10 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNemandinn velur sér viðfangsefni, í samráði við leiðbeinanda. Saman ræða þeir efni viðeigandi ritrýndra greina/bókarkafla um efnið. Að lokum skilar nemandinn ritgerð um viðfangsefnið, og flytur um það fyrrilestur.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeið- Haust
- TAB1310120Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið10Valnámskeið á námsleiðinni10 einingar, ETCSNámskeiðslýsing
Efni námskeiðsins eru ný og mikilvæg viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði, sem valin eru af kennara í deildinni. Kennarinn velur sérstakt afmarkað viðfangsefni af sínu fræðasviði. Viðfangsefnið verður rætt í þaula, meðal annars í samhengi við stærri mynd mismunandi sviða innan sjávar- og vatnalíffræði. Viðfangsefnin geta byggð á atferlisfræði, vistfræði, þróunarfræði, vatnalíffræði, fiskalífeðlisfræði eða fiskeldi.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðLAB1410120Heimildaritgerð í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið10Valnámskeið á námsleiðinni10 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNemandinn velur sér viðfangsefni, í samráði við leiðbeinanda. Saman ræða þeir efni viðeigandi ritrýndra greina/bókarkafla um efnið. Að lokum skilar nemandinn ritgerð um viðfangsefnið, og flytur um það fyrirlestur.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingMarkmið námskeiðsins er að nemandinn öðlist skilning á æxlunarfræði fiska, og hvernig þekking á henni nýtist í fiskeldi, m.t.t. kynþroska, hrygningar, umhirðu hrogna og eldis fiska, hvort sem um ferskvatns- eða sjávareldi er að ræða. Áhersla er á þroskalíffræði laxfiska.
Námskeiðið stendur yfir í þrjár vikur. Í fyrstu tveimur vikunum eru fyrirlestrar, kannanir og umræður tengdar þeim. Staðbundna lotan er yfirleitt í annari viku. Í henni takast nemendur við fjölbreytt verkefni, t.d. söfnun kynfrumna fiska og skoðun á aðferðum við kynbætur fiska. Einnig skoða nemendur fyrstu stig í þroska fiska og reikna út nytsamleg dæmi.
Í þriðju og loka viku námskeiðsns er lögð sérstök áhersla á æxlunarlíffræði mikilvægra eldistegunda bæði á Íslandi og í öðrum löndum. Einnig munum við ræða um þrílitna fiska og kynbætur í fiskeldi.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingÍ námskeiðinu verður fjallað um eldisumhverfi og áhrif eldisumhverfisinins á fiska. Leitast verður við að tengja vatnsfræði og líffræði fisksins. Farið verður yfir byggingareiningar lífs, frumeindir og sameindir, frumur, flutningu um frumuhimnur, uppbyggingu fisks, útlit og líffæraskipan. Fjallað um hreyfingu fiska, flotstjórn og hegðun, öndun fiska og súrefnisupptöku. Flutningur á súrefni og koldíoxíði og útskilnað á koldíoxíði og ammóníaki. Einnig verður fjallað um vatnsbúskap fiska og seltuþol. Farið verður yfir frumeindir og sameindir, helstu eðliseiginleika vatns og áhrif þeirra á vöxt og þrif fiska. Farið verður yfir uppleyst efni í vatni, seltu, lofttegundir, sýrustig og eðlisþyngd vatns, og einfalda útreikninga þar að lútandi vatnsgæði og helstu þætti sem ráða vatnsgæðum í fiskeldi. Sérstök áhersla verður lögð á súrefni, koldíoxíð og ammóníak. Kynntar verða helstu aðferðir við að stýra vatnsgæðum í fiskeldi. Samhliða umfjöllun um vatnsgæði verður fjallað um áhrif vatnsgæða á fiska. Farið verður yfir öndun, súrefnisupptöku og útskilnað á koldíoxíði og nitursamböndum. Einnig verður fjallað um áhrif umhverfis á vatns og seltubúskap fiska. Í tengslum við vatnsþörf í fiskeldi verður fjallað um vatnstöku, hönnun einfaldra vatnslagna, val á dælum og stjórnun hita og seltu í eldisvatni. Námskeiðið verður kennt á þremur vikum. Fyrsta vikan verður kennd í fjarnámi. Þá verða lagðir fram á vefsvæði námskeiðsins flestir fyrirlestrar auk þess sem nemendur leysa heimaverkefni. Önnur vikan verður staðbundin lota á Hólum með verklegum æfingum, umræðutímum og verkefnavinnu. Síðasta vikan verður kennd í fjarnámi þar sem seinust fyrirlestrarnir verða lagðir fyrir og nemendur skila heimaverkefnum.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðRAB1530120Rannsóknarverkefni í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið30Valnámskeið á námsleiðinni30 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNemandinn, í samráði við leiðbeinanda, velur sér sérstakt viðfangsefni til rannsóknar. Nemandinn hannar og framkvæmir rannsóknarverkefni. Nemandinn greinir gögnin og kynnir niðurstöður sínar, skriflega og með fyrirlestri.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingÞátttaka í fagráðstefnu, í samráði við leiðbeinanda.
Forkröfur eru settar fyrir þetta námskeið- Vor
TAB1310120Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið10Valnámskeið á námsleiðinni10 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNámskeiðið Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði miðar að því að þjálfa nemendur í gagnrýnu mati á vísindalegum viðfangsefnum. Það felur í sér að afmarka og kanna tiltekið álitaefni, hugtak eða rannsóknarspurningu og greina heimildir og röksemdir sem liggja til grundvallar vísindalegum niðurstöðum.
Í námskeiðinu Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði árið 2027 munu allir nemendur vinna út frá sameiginlegu meginþema: „Velferð fiska í nútímafiskeldi: nýlegar framfarir og tækninýjungar“ (Fish welfare in modern aquaculture: recent advances and technological innovations). Í upphafi námskeiðsins fá nemendur úthlutuðum mikilvægum kafla úr fræðiriti og/eða úrval vísindagreina sem kynna helstu hugtök og núverandi áskoranir á sviði velferðar fiska. Nemendur munu fyrst leggja gagnrýnið mat á fyrirliggjandi þekkingu, með það að markmiði að greina stöðu þekkingar, takmarkanir hennar og þekkingargöt á þessu fræðasviði.
Á grundvelli þessa mats velur hver nemandi, í samráði við kennara, afmarkað viðfangsefni sem tengist velferð fiska og semur gagnrýna fræðilega samantekt (literature review) á grundvelli nýlegra ritrýndra vísindagreina. Námskeiðið sameinar fyrirlestra og sjálfstæða vinnu til að efla færni nemenda í heimildaleit, heimildaskráningu og utanumhaldi heimilda, gagnrýnum lestri, vísindalegri ritun og fræðilegri umræðu. Jafnframt gefst nemendum tækifæri til að kynna sér samtímaviðfangsefni á sviði velferðar fiska, mats á velferð, nýrrar tækni og sjálfbærs fiskeldis.
Skipulag námskeiðs:
- Inngangsfyrirlestrar: Kynning á heimildaleit, heimildaskráningu og gagnrýnum lestri vísindagreina.
- Gagnrýnið mat á fræðilegu efni: Nemendum er úthlutað kafla úr fræðiriti og/eða völdum vísindagreinum til lestrar og gagnrýnins mats. Nemendur kynna efnið og ræða það munnlega.
- Val einstaklingsbundinna viðfangsefna: Hver nemandi fær afmarkað viðfangsefni á sviði velferðar fiska og ræðir það við kennara.
- Heimildaleit og gagnrýnið mat: Nemendur leita að viðeigandi vísindalegum heimildum og leggja gagnrýnið mat á fyrirliggjandi rannsóknir og fræðilega þekkingu.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingAtferlisvistfræði snýst um að nemandinn öðlist þekkingu á því hvernig atferli dýra mótast og er viðhaldið í villtum dýrastofnum. Sérstök áhersla er á dýr í sjó og ferskvatni (hryggleysingja og hryggdýr). Áfanginn inniheldur fræðilega þekkingu, aðferðafræði tengda atferli dýra, gagnrýnan lestur vísindagreina, og leit og samantekt á vísindalegum upplýsingum. Þessari þekkingu er síðan beitt til að klára lítið rannsóknaverkefni á staðnum.
Áfanginn er kenndur eins fyrir nemendur í grunnnámi og framhaldsnámi (að undanskildu einu verkefni).
Fyrstu fyrirlestrarnir fjalla um hvernig þróun mótar atferli dýra í tíma og rúmi. Við notum almenna kennslubók „Behavioural Ecology“ eftir Danchin, Giraldeau og Cézilly 2009 til undirbúnings fyrir fyrirlestrana. Við skoðum hvernig atferli tengist vistfræði, vexti og þróunarfræðilegri hæfni. Við skoðum ýmsa þætti í atferli dýra, t.d. fæðuatferli, félagsatferli, far, kynatferli, og hvernig dýr forðast afrán. Við lesum og ræðum vísindagreinar í atferlisvistfræði. Við lærum um þær aðferðir sem beitt er á vettvangi, fáum þjálfun í söfnun og greiningu atferlisgagna.
Áfanginn er hannaður til að byggja upp góðan skilning á atferlisvistfræði, leggja grunn að vísindaskrifum, og hvetja til gagnrýninnar hugsunar.
Kennsluhættir:
Áfanginn stendur yfir í 8 til 16 vikur eftir því hvaða ár hann er kenndur og fjölda nemenda. Áfanginn inniheldur u.þ.b. 30 upptekna fyrirlestra (um 40 mín hver). Allir fyrirlestrarnir eru aðgengilegir fyrir fjarnám í gegnum CANVAS.
Í áfanganum er 3ja daga staðarlota þar sem við einbeitum okkur að aðferðum sem notaðar eru við söfnun og greiningu gagna. Allt námsefni (fyrirlestrar, æfingar, og verkefni) er á ensku og aðgengilegt á Canvas á hverjum tíma. Umræðuþræðir og fundir verða skipulagðir af aðalkennara námskeiðsins, bætt við þegar við á, og verða aðgengilegir í gegnum Canvas.
Nemendur eiga að taka þátt í umræðum og fundum á Canvas og í staðarlotu. Einu sinni í mánuði ræðum við nýlegar vísindagreinar um atferlisvistfræði sem tengjast viðfangsefnum fyrirlestranna. Hver vísindagrein er kynnt af einum nemanda eða fleirum. Bæði kynningarnar og þátttaka í umræðum eru metin á meðan á námskeiðinu stendur.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingAlmennt markmið námskeiðsins er að nemendur öðlist grunnþekkingu og skilning á helstu umhverfismálum er tengjast fiskeldi á heimsvísu og á Íslandi, sem og á helstu lögum og reglum er tengjast þessum málum hérlendis. Fjallað er um helstu umhverfisvandamál í lagareldi og tengsl lagareldis við hina villtu náttúru. Fluttur er almennur inngangur um umhverfisfræði og því álagi á náttúrulegar auðlindir sem maðurinn veldur. Rætt er um mengunarefni í eldisvatni, aðferðir notaðar við hreinsun slíkra efna og áhrif mengunnar á náttúruleg vistkerfi og ólíka viðtaka. Fjallað er um röskun búsvæða í tengslum við fiskeldi, áhrif fiskeldis á nýtingu náttúrulegra stofna, samkeppni eldisfiska við villta fiska og erfðablöndun þeirra á milli. Þá er fjallað um tilraunir til fjöleldis og lífrænt fiskeldi. Kynntar eru helstu stofnanir sem koma að leyfisveitingum í tengslum við fiskeldi og gefin yfirsýn á stöðu umhverfismála í fiskeldi hérlendis. Námskeiðið stendur yfir í þrjár vikur. Fyrsti hluti námskeiðsins felst í fyrirlestrum og vinnu heimaverkefna. Í annarri viku er staðarlota, þar sem nemendur gera verklega æfingu, undirbúa og halda pallborðsumræðu byggðan á vísindagrein og taka þátt í umræðum. Í þriðju viku námskeiðsins eru verkefnaskil og lokapróf.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingMarkmið námskeiðsins er að kynna þróunarvistfræði fyrir nemandanum. Að námskeiðinu loknu á nemandinn að gera sér grein fyrir tengslum vistfræði, þróunarfræði og þroskunarfræði (eco-evo-devo) í tilurð líffræðilegrar fjölbreytni og tegundamyndunar, með áherslu á fiska. Rifjuð verða upp grundvallarhugtök þróunarfræðinnar og síðan verður sérstaklega fjallað um tengsl umhverfis og breytileika, þróunarfræðilegt mikilvægi breytileika, náttúrulegt val, aðlaganir og samhliða þróun. Einnig verður umfjöllun um mikilvægi sveigjanlegs svipfars (phenotypic plasticity). Jafnframt verður rætt um samspil í myndun afbrigða, stofna og nýrra tegunda. Lögð er áhersla á að kynna nemendum kvika (dynamic) ferilhugsun um þróun fjölbreytni, með hliðsjón af eco-evo-devo samvirkni. Í umfjölluninni verða íslensk sérkenni og tilvik rædd sérstaklega.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðRAB1530120Rannsóknarverkefni í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið30Valnámskeið á námsleiðinni30 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNemandinn, í samráði við leiðbeinanda, velur sér sérstakt viðfangsefni til rannsóknar. Nemandinn hannar og framkvæmir rannsóknarverkefni. Nemandinn greinir gögnin og kynnir niðurstöður sínar, skriflega og með fyrirlestri.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðLAB1410120Heimildaritgerð í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið10Valnámskeið á námsleiðinni10 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNemandinn velur sér viðfangsefni, í samráði við leiðbeinanda. Saman ræða þeir efni viðeigandi ritrýndra greina/bókarkafla um efnið. Að lokum skilar nemandinn ritgerð um viðfangsefnið, og flytur um það fyrrilestur.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingÞátttaka í fagráðstefnu, í samráði við leiðbeinanda.
Forkröfur eru settar fyrir þetta námskeið- Óháð misseri
- Námskeiðslýsing
Nemandinn velur viðfangsefni lokaverkefnis, í samráði við leiðbeinanda. Nemandinn skipuleggur rannsóknina, safnar og greinir gögn og skrifar lokaritgerð.
Forkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðHluti af heildarstærð verkefnis/ritgerðarNámskeiðslýsingNemandinn velur viðfangsefni lokaverkefnis, í samráði við leiðbeinanda. Nemandinn skipuleggur rannsóknina, safnar og greinir gögn og skrifar lokaritgerð.
Forkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðHluti af heildarstærð verkefnis/ritgerðar
Óháð námsári- Haust
- URL1108200Undirstaða rannsókna lífvera í fiskeldiSkyldunámskeið8Skyldunámskeið á námsleiðinni8 einingar, ETCSNámskeiðslýsing
Meginmarkmið námskeiðsins er að nemendur öðlist grunnþekkingu og skilning á ólífrænni og lífrænni efnafræði, auk grunndvallaratriðum líffræði og stærðfræði sem tengist fiskeldi. Í námskeiðinu er farið yfir grunn ólífrænnar efnafræði, frá atómum, efnatengjum og efnahvörfum. Rætt er um lífrænnar- og lífefnafræði, m.a. um mikilvægar sameindir fyrir lífverur (t.d. sykrur, prótein og fitusýrur) og efnahvörf sem mikilvægt er að nemendur skilji í tengslum við fiskeldi. Farið yfir frumulíffræði og hvernig frumur vinna saman til að mynda vefi og lífverur. Grunnlíffræði og bygging lífvera kynnt fyrir nemendum. Flokkunarfræði þeirra lífvera sem mikilvægar eru fyrir fiskeldi verður rætt, frá veirum til dýra. Í verklegri staðarlotu námskeiðsins fá nemendur þjálfun í grunnútreikningum og notkun á töflureikni (Excel).
Námskeiðið stendur í fjórar vikur, þar sem fyrstu tvær vikurnar byggjast að mestu á fyrirlestrum og smærri nemendaverkefnum. Í þriðju vikunni er þriggja daga staðbundin lota, þar sem nemendur vinna áfram með útreikinga, flytja fyrirlestra, taka þátt í umræðum. Í lokaviku námskeiðsins vinna nemendur að mestu í að skila verkefnum og þreyta lokapróf.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðIGL5312200Inngangsnámskeið fyrir MS nám í lagareldiSkyldunámskeið12Skyldunámskeið á námsleiðinni12 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNámskeiðið er samstarf þeirra háskólastofnana sem koma að verkefninu og veitir nemendum sameiginlegan grunn fyrir meistaranám í sjálfbæru lagareldi. Námskeiðið veitir nemendum grunn í sjálfbærri nýtingu lífauðlinda í vatni, nýsköpun og samfélagslega ábyrgð, einnig er lögð áhersla á góðar námsvenjur og nýtingu gervigreindar til náms og rannsókna. Það tekur á helstu áskorunum við veiðar og ræktun lífvera í vatni, auk siðferðilegra álitaefna, dýravelferðar og stefnumótunar. Námskeiðið er að mestu kennt á netinu með tveimur skyldulotum og miðar að því að efla vísindalæsi, greiningarfærni og undirbúa nemendur fyrir rannsóknir á meistarastigi.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðTAB1310120Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið10Valnámskeið á námsleiðinni10 einingar, ETCSNámskeiðslýsingEfni námskeiðsins eru ný og mikilvæg viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði, sem valin eru af kennara í deildinni. Kennarinn velur sérstakt afmarkað viðfangsefni af sínu fræðasviði. Viðfangsefnið verður rætt í þaula, meðal annars í samhengi við stærri mynd mismunandi sviða innan sjávar- og vatnalíffræði. Viðfangsefnin geta byggð á atferlisfræði, vistfræði, þróunarfræði, vatnalíffræði, fiskalífeðlisfræði eða fiskeldi.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingÞátttaka í fagráðstefnu, í samráði við leiðbeinanda.
Forkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðLAB1410120Heimildaritgerð í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið10Valnámskeið á námsleiðinni10 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNemandinn velur sér viðfangsefni, í samráði við leiðbeinanda. Saman ræða þeir efni viðeigandi ritrýndra greina/bókarkafla um efnið. Að lokum skilar nemandinn ritgerð um viðfangsefnið, og flytur um það fyrirlestur.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingNámskeiðið fjallar um heimspekilegan og siðfræðilegan grunn vísinda, helstu grundvallaratriði tengd því að stunda vísindalegar rannsóknir, s.s. skrif styrkumsókna, hönnun tilrauna, söfnun og túlkun gagna og hvernig á að koma niðurstöðum á framfæri með því að skrifa vísindagreinar og flytja fyrirlestra. Fyrirlestrar munu fjalla um heimspeki og siðfræði vísinda, vísindalegar aðferðir og tilraunauppsetningu, þar sem m.a. verður farið í muninn á tilraunum og öðrum rannsóknanálgunum, tilgátur, orsakir og afleiðingar í rannsóknum, endurtekningar, tilviljanakennda gagnasöfnun og mismunandi tilraunauppsetningar. Tilraunauppsetningar verða líka settar í samhengi við algengar tölfræðiaðferðir. Sérstök áhersla verður á rannsóknir á sviði fiskeldis, fiskalíffræði, sem og sjávar og vatnalíffræði almennt, en mun endurspegla rannsóknaáherslur nemenda í hvert sinn. Nemendur þurfa að lesa, gagnrýna og flytja fyrirlestur um aðferðafræði og/eða birtar vísindagreinar. Þá vinna nemendurnir að verkefnum sem tengjast (i) heimspeki og siðfræði vísinda, (ii) því hvernig hanna á tilraunir, setja þær upp og túlka niðurstöður sem úr þeim fæst og (iii) tölfræði. Nemendurnir þurfa líka að skila verkefnum tengdum skrifum á vísindagreinum/styrkumsóknum.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeið- Vor
TAB1310120Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið10Valnámskeið á námsleiðinni10 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNámskeiðið Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði miðar að því að þjálfa nemendur í gagnrýnu mati á vísindalegum viðfangsefnum. Það felur í sér að afmarka og kanna tiltekið álitaefni, hugtak eða rannsóknarspurningu og greina heimildir og röksemdir sem liggja til grundvallar vísindalegum niðurstöðum.
Í námskeiðinu Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði árið 2027 munu allir nemendur vinna út frá sameiginlegu meginþema: „Velferð fiska í nútímafiskeldi: nýlegar framfarir og tækninýjungar“ (Fish welfare in modern aquaculture: recent advances and technological innovations). Í upphafi námskeiðsins fá nemendur úthlutuðum mikilvægum kafla úr fræðiriti og/eða úrval vísindagreina sem kynna helstu hugtök og núverandi áskoranir á sviði velferðar fiska. Nemendur munu fyrst leggja gagnrýnið mat á fyrirliggjandi þekkingu, með það að markmiði að greina stöðu þekkingar, takmarkanir hennar og þekkingargöt á þessu fræðasviði.
Á grundvelli þessa mats velur hver nemandi, í samráði við kennara, afmarkað viðfangsefni sem tengist velferð fiska og semur gagnrýna fræðilega samantekt (literature review) á grundvelli nýlegra ritrýndra vísindagreina. Námskeiðið sameinar fyrirlestra og sjálfstæða vinnu til að efla færni nemenda í heimildaleit, heimildaskráningu og utanumhaldi heimilda, gagnrýnum lestri, vísindalegri ritun og fræðilegri umræðu. Jafnframt gefst nemendum tækifæri til að kynna sér samtímaviðfangsefni á sviði velferðar fiska, mats á velferð, nýrrar tækni og sjálfbærs fiskeldis.
Skipulag námskeiðs:
- Inngangsfyrirlestrar: Kynning á heimildaleit, heimildaskráningu og gagnrýnum lestri vísindagreina.
- Gagnrýnið mat á fræðilegu efni: Nemendum er úthlutað kafla úr fræðiriti og/eða völdum vísindagreinum til lestrar og gagnrýnins mats. Nemendur kynna efnið og ræða það munnlega.
- Val einstaklingsbundinna viðfangsefna: Hver nemandi fær afmarkað viðfangsefni á sviði velferðar fiska og ræðir það við kennara.
- Heimildaleit og gagnrýnið mat: Nemendur leita að viðeigandi vísindalegum heimildum og leggja gagnrýnið mat á fyrirliggjandi rannsóknir og fræðilega þekkingu.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingÞátttaka í fagráðstefnu, í samráði við leiðbeinanda.
Forkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingAtferlisvistfræði snýst um að nemandinn öðlist þekkingu á því hvernig atferli dýra mótast og er viðhaldið í villtum dýrastofnum. Sérstök áhersla er á dýr í sjó og ferskvatni (hryggleysingja og hryggdýr). Áfanginn inniheldur fræðilega þekkingu, aðferðafræði tengda atferli dýra, gagnrýnan lestur vísindagreina, og leit og samantekt á vísindalegum upplýsingum. Þessari þekkingu er síðan beitt til að klára lítið rannsóknaverkefni á staðnum.
Áfanginn er kenndur eins fyrir nemendur í grunnnámi og framhaldsnámi (að undanskildu einu verkefni).
Fyrstu fyrirlestrarnir fjalla um hvernig þróun mótar atferli dýra í tíma og rúmi. Við notum almenna kennslubók „Behavioural Ecology“ eftir Danchin, Giraldeau og Cézilly 2009 til undirbúnings fyrir fyrirlestrana. Við skoðum hvernig atferli tengist vistfræði, vexti og þróunarfræðilegri hæfni. Við skoðum ýmsa þætti í atferli dýra, t.d. fæðuatferli, félagsatferli, far, kynatferli, og hvernig dýr forðast afrán. Við lesum og ræðum vísindagreinar í atferlisvistfræði. Við lærum um þær aðferðir sem beitt er á vettvangi, fáum þjálfun í söfnun og greiningu atferlisgagna.
Áfanginn er hannaður til að byggja upp góðan skilning á atferlisvistfræði, leggja grunn að vísindaskrifum, og hvetja til gagnrýninnar hugsunar.
Kennsluhættir:
Áfanginn stendur yfir í 8 til 16 vikur eftir því hvaða ár hann er kenndur og fjölda nemenda. Áfanginn inniheldur u.þ.b. 30 upptekna fyrirlestra (um 40 mín hver). Allir fyrirlestrarnir eru aðgengilegir fyrir fjarnám í gegnum CANVAS.
Í áfanganum er 3ja daga staðarlota þar sem við einbeitum okkur að aðferðum sem notaðar eru við söfnun og greiningu gagna. Allt námsefni (fyrirlestrar, æfingar, og verkefni) er á ensku og aðgengilegt á Canvas á hverjum tíma. Umræðuþræðir og fundir verða skipulagðir af aðalkennara námskeiðsins, bætt við þegar við á, og verða aðgengilegir í gegnum Canvas.
Nemendur eiga að taka þátt í umræðum og fundum á Canvas og í staðarlotu. Einu sinni í mánuði ræðum við nýlegar vísindagreinar um atferlisvistfræði sem tengjast viðfangsefnum fyrirlestranna. Hver vísindagrein er kynnt af einum nemanda eða fleirum. Bæði kynningarnar og þátttaka í umræðum eru metin á meðan á námskeiðinu stendur.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingAlmennt markmið námskeiðsins er að nemendur öðlist grunnþekkingu og skilning á helstu umhverfismálum er tengjast fiskeldi á heimsvísu og á Íslandi, sem og á helstu lögum og reglum er tengjast þessum málum hérlendis. Fjallað er um helstu umhverfisvandamál í lagareldi og tengsl lagareldis við hina villtu náttúru. Fluttur er almennur inngangur um umhverfisfræði og því álagi á náttúrulegar auðlindir sem maðurinn veldur. Rætt er um mengunarefni í eldisvatni, aðferðir notaðar við hreinsun slíkra efna og áhrif mengunnar á náttúruleg vistkerfi og ólíka viðtaka. Fjallað er um röskun búsvæða í tengslum við fiskeldi, áhrif fiskeldis á nýtingu náttúrulegra stofna, samkeppni eldisfiska við villta fiska og erfðablöndun þeirra á milli. Þá er fjallað um tilraunir til fjöleldis og lífrænt fiskeldi. Kynntar eru helstu stofnanir sem koma að leyfisveitingum í tengslum við fiskeldi og gefin yfirsýn á stöðu umhverfismála í fiskeldi hérlendis. Námskeiðið stendur yfir í þrjár vikur. Fyrsti hluti námskeiðsins felst í fyrirlestrum og vinnu heimaverkefna. Í annarri viku er staðarlota, þar sem nemendur gera verklega æfingu, undirbúa og halda pallborðsumræðu byggðan á vísindagrein og taka þátt í umræðum. Í þriðju viku námskeiðsins eru verkefnaskil og lokapróf.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingMarkmið námskeiðsins er að kynna þróunarvistfræði fyrir nemandanum. Að námskeiðinu loknu á nemandinn að gera sér grein fyrir tengslum vistfræði, þróunarfræði og þroskunarfræði (eco-evo-devo) í tilurð líffræðilegrar fjölbreytni og tegundamyndunar, með áherslu á fiska. Rifjuð verða upp grundvallarhugtök þróunarfræðinnar og síðan verður sérstaklega fjallað um tengsl umhverfis og breytileika, þróunarfræðilegt mikilvægi breytileika, náttúrulegt val, aðlaganir og samhliða þróun. Einnig verður umfjöllun um mikilvægi sveigjanlegs svipfars (phenotypic plasticity). Jafnframt verður rætt um samspil í myndun afbrigða, stofna og nýrra tegunda. Lögð er áhersla á að kynna nemendum kvika (dynamic) ferilhugsun um þróun fjölbreytni, með hliðsjón af eco-evo-devo samvirkni. Í umfjölluninni verða íslensk sérkenni og tilvik rædd sérstaklega.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðRAB1530120Rannsóknarverkefni í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið30Valnámskeið á námsleiðinni30 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNemandinn, í samráði við leiðbeinanda, velur sér sérstakt viðfangsefni til rannsóknar. Nemandinn hannar og framkvæmir rannsóknarverkefni. Nemandinn greinir gögnin og kynnir niðurstöður sínar, skriflega og með fyrirlestri.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðLAB1410120Heimildaritgerð í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið10Valnámskeið á námsleiðinni10 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNemandinn velur sér viðfangsefni, í samráði við leiðbeinanda. Saman ræða þeir efni viðeigandi ritrýndra greina/bókarkafla um efnið. Að lokum skilar nemandinn ritgerð um viðfangsefnið, og flytur um það fyrrilestur.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeið- Haust
- TAB1310120Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið10Valnámskeið á námsleiðinni10 einingar, ETCSNámskeiðslýsing
Efni námskeiðsins eru ný og mikilvæg viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði, sem valin eru af kennara í deildinni. Kennarinn velur sérstakt afmarkað viðfangsefni af sínu fræðasviði. Viðfangsefnið verður rætt í þaula, meðal annars í samhengi við stærri mynd mismunandi sviða innan sjávar- og vatnalíffræði. Viðfangsefnin geta byggð á atferlisfræði, vistfræði, þróunarfræði, vatnalíffræði, fiskalífeðlisfræði eða fiskeldi.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðLAB1410120Heimildaritgerð í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið10Valnámskeið á námsleiðinni10 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNemandinn velur sér viðfangsefni, í samráði við leiðbeinanda. Saman ræða þeir efni viðeigandi ritrýndra greina/bókarkafla um efnið. Að lokum skilar nemandinn ritgerð um viðfangsefnið, og flytur um það fyrirlestur.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingMarkmið námskeiðsins er að nemandinn öðlist skilning á æxlunarfræði fiska, og hvernig þekking á henni nýtist í fiskeldi, m.t.t. kynþroska, hrygningar, umhirðu hrogna og eldis fiska, hvort sem um ferskvatns- eða sjávareldi er að ræða. Áhersla er á þroskalíffræði laxfiska.
Námskeiðið stendur yfir í þrjár vikur. Í fyrstu tveimur vikunum eru fyrirlestrar, kannanir og umræður tengdar þeim. Staðbundna lotan er yfirleitt í annari viku. Í henni takast nemendur við fjölbreytt verkefni, t.d. söfnun kynfrumna fiska og skoðun á aðferðum við kynbætur fiska. Einnig skoða nemendur fyrstu stig í þroska fiska og reikna út nytsamleg dæmi.
Í þriðju og loka viku námskeiðsns er lögð sérstök áhersla á æxlunarlíffræði mikilvægra eldistegunda bæði á Íslandi og í öðrum löndum. Einnig munum við ræða um þrílitna fiska og kynbætur í fiskeldi.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingÍ námskeiðinu verður fjallað um eldisumhverfi og áhrif eldisumhverfisinins á fiska. Leitast verður við að tengja vatnsfræði og líffræði fisksins. Farið verður yfir byggingareiningar lífs, frumeindir og sameindir, frumur, flutningu um frumuhimnur, uppbyggingu fisks, útlit og líffæraskipan. Fjallað um hreyfingu fiska, flotstjórn og hegðun, öndun fiska og súrefnisupptöku. Flutningur á súrefni og koldíoxíði og útskilnað á koldíoxíði og ammóníaki. Einnig verður fjallað um vatnsbúskap fiska og seltuþol. Farið verður yfir frumeindir og sameindir, helstu eðliseiginleika vatns og áhrif þeirra á vöxt og þrif fiska. Farið verður yfir uppleyst efni í vatni, seltu, lofttegundir, sýrustig og eðlisþyngd vatns, og einfalda útreikninga þar að lútandi vatnsgæði og helstu þætti sem ráða vatnsgæðum í fiskeldi. Sérstök áhersla verður lögð á súrefni, koldíoxíð og ammóníak. Kynntar verða helstu aðferðir við að stýra vatnsgæðum í fiskeldi. Samhliða umfjöllun um vatnsgæði verður fjallað um áhrif vatnsgæða á fiska. Farið verður yfir öndun, súrefnisupptöku og útskilnað á koldíoxíði og nitursamböndum. Einnig verður fjallað um áhrif umhverfis á vatns og seltubúskap fiska. Í tengslum við vatnsþörf í fiskeldi verður fjallað um vatnstöku, hönnun einfaldra vatnslagna, val á dælum og stjórnun hita og seltu í eldisvatni. Námskeiðið verður kennt á þremur vikum. Fyrsta vikan verður kennd í fjarnámi. Þá verða lagðir fram á vefsvæði námskeiðsins flestir fyrirlestrar auk þess sem nemendur leysa heimaverkefni. Önnur vikan verður staðbundin lota á Hólum með verklegum æfingum, umræðutímum og verkefnavinnu. Síðasta vikan verður kennd í fjarnámi þar sem seinust fyrirlestrarnir verða lagðir fyrir og nemendur skila heimaverkefnum.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðRAB1530120Rannsóknarverkefni í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið30Valnámskeið á námsleiðinni30 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNemandinn, í samráði við leiðbeinanda, velur sér sérstakt viðfangsefni til rannsóknar. Nemandinn hannar og framkvæmir rannsóknarverkefni. Nemandinn greinir gögnin og kynnir niðurstöður sínar, skriflega og með fyrirlestri.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingÞátttaka í fagráðstefnu, í samráði við leiðbeinanda.
Forkröfur eru settar fyrir þetta námskeið- Vor
TAB1310120Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið10Valnámskeið á námsleiðinni10 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNámskeiðið Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði miðar að því að þjálfa nemendur í gagnrýnu mati á vísindalegum viðfangsefnum. Það felur í sér að afmarka og kanna tiltekið álitaefni, hugtak eða rannsóknarspurningu og greina heimildir og röksemdir sem liggja til grundvallar vísindalegum niðurstöðum.
Í námskeiðinu Sérstök viðfangsefni í sjávar- og vatnalíffræði árið 2027 munu allir nemendur vinna út frá sameiginlegu meginþema: „Velferð fiska í nútímafiskeldi: nýlegar framfarir og tækninýjungar“ (Fish welfare in modern aquaculture: recent advances and technological innovations). Í upphafi námskeiðsins fá nemendur úthlutuðum mikilvægum kafla úr fræðiriti og/eða úrval vísindagreina sem kynna helstu hugtök og núverandi áskoranir á sviði velferðar fiska. Nemendur munu fyrst leggja gagnrýnið mat á fyrirliggjandi þekkingu, með það að markmiði að greina stöðu þekkingar, takmarkanir hennar og þekkingargöt á þessu fræðasviði.
Á grundvelli þessa mats velur hver nemandi, í samráði við kennara, afmarkað viðfangsefni sem tengist velferð fiska og semur gagnrýna fræðilega samantekt (literature review) á grundvelli nýlegra ritrýndra vísindagreina. Námskeiðið sameinar fyrirlestra og sjálfstæða vinnu til að efla færni nemenda í heimildaleit, heimildaskráningu og utanumhaldi heimilda, gagnrýnum lestri, vísindalegri ritun og fræðilegri umræðu. Jafnframt gefst nemendum tækifæri til að kynna sér samtímaviðfangsefni á sviði velferðar fiska, mats á velferð, nýrrar tækni og sjálfbærs fiskeldis.
Skipulag námskeiðs:
- Inngangsfyrirlestrar: Kynning á heimildaleit, heimildaskráningu og gagnrýnum lestri vísindagreina.
- Gagnrýnið mat á fræðilegu efni: Nemendum er úthlutað kafla úr fræðiriti og/eða völdum vísindagreinum til lestrar og gagnrýnins mats. Nemendur kynna efnið og ræða það munnlega.
- Val einstaklingsbundinna viðfangsefna: Hver nemandi fær afmarkað viðfangsefni á sviði velferðar fiska og ræðir það við kennara.
- Heimildaleit og gagnrýnið mat: Nemendur leita að viðeigandi vísindalegum heimildum og leggja gagnrýnið mat á fyrirliggjandi rannsóknir og fræðilega þekkingu.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingAtferlisvistfræði snýst um að nemandinn öðlist þekkingu á því hvernig atferli dýra mótast og er viðhaldið í villtum dýrastofnum. Sérstök áhersla er á dýr í sjó og ferskvatni (hryggleysingja og hryggdýr). Áfanginn inniheldur fræðilega þekkingu, aðferðafræði tengda atferli dýra, gagnrýnan lestur vísindagreina, og leit og samantekt á vísindalegum upplýsingum. Þessari þekkingu er síðan beitt til að klára lítið rannsóknaverkefni á staðnum.
Áfanginn er kenndur eins fyrir nemendur í grunnnámi og framhaldsnámi (að undanskildu einu verkefni).
Fyrstu fyrirlestrarnir fjalla um hvernig þróun mótar atferli dýra í tíma og rúmi. Við notum almenna kennslubók „Behavioural Ecology“ eftir Danchin, Giraldeau og Cézilly 2009 til undirbúnings fyrir fyrirlestrana. Við skoðum hvernig atferli tengist vistfræði, vexti og þróunarfræðilegri hæfni. Við skoðum ýmsa þætti í atferli dýra, t.d. fæðuatferli, félagsatferli, far, kynatferli, og hvernig dýr forðast afrán. Við lesum og ræðum vísindagreinar í atferlisvistfræði. Við lærum um þær aðferðir sem beitt er á vettvangi, fáum þjálfun í söfnun og greiningu atferlisgagna.
Áfanginn er hannaður til að byggja upp góðan skilning á atferlisvistfræði, leggja grunn að vísindaskrifum, og hvetja til gagnrýninnar hugsunar.
Kennsluhættir:
Áfanginn stendur yfir í 8 til 16 vikur eftir því hvaða ár hann er kenndur og fjölda nemenda. Áfanginn inniheldur u.þ.b. 30 upptekna fyrirlestra (um 40 mín hver). Allir fyrirlestrarnir eru aðgengilegir fyrir fjarnám í gegnum CANVAS.
Í áfanganum er 3ja daga staðarlota þar sem við einbeitum okkur að aðferðum sem notaðar eru við söfnun og greiningu gagna. Allt námsefni (fyrirlestrar, æfingar, og verkefni) er á ensku og aðgengilegt á Canvas á hverjum tíma. Umræðuþræðir og fundir verða skipulagðir af aðalkennara námskeiðsins, bætt við þegar við á, og verða aðgengilegir í gegnum Canvas.
Nemendur eiga að taka þátt í umræðum og fundum á Canvas og í staðarlotu. Einu sinni í mánuði ræðum við nýlegar vísindagreinar um atferlisvistfræði sem tengjast viðfangsefnum fyrirlestranna. Hver vísindagrein er kynnt af einum nemanda eða fleirum. Bæði kynningarnar og þátttaka í umræðum eru metin á meðan á námskeiðinu stendur.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingAlmennt markmið námskeiðsins er að nemendur öðlist grunnþekkingu og skilning á helstu umhverfismálum er tengjast fiskeldi á heimsvísu og á Íslandi, sem og á helstu lögum og reglum er tengjast þessum málum hérlendis. Fjallað er um helstu umhverfisvandamál í lagareldi og tengsl lagareldis við hina villtu náttúru. Fluttur er almennur inngangur um umhverfisfræði og því álagi á náttúrulegar auðlindir sem maðurinn veldur. Rætt er um mengunarefni í eldisvatni, aðferðir notaðar við hreinsun slíkra efna og áhrif mengunnar á náttúruleg vistkerfi og ólíka viðtaka. Fjallað er um röskun búsvæða í tengslum við fiskeldi, áhrif fiskeldis á nýtingu náttúrulegra stofna, samkeppni eldisfiska við villta fiska og erfðablöndun þeirra á milli. Þá er fjallað um tilraunir til fjöleldis og lífrænt fiskeldi. Kynntar eru helstu stofnanir sem koma að leyfisveitingum í tengslum við fiskeldi og gefin yfirsýn á stöðu umhverfismála í fiskeldi hérlendis. Námskeiðið stendur yfir í þrjár vikur. Fyrsti hluti námskeiðsins felst í fyrirlestrum og vinnu heimaverkefna. Í annarri viku er staðarlota, þar sem nemendur gera verklega æfingu, undirbúa og halda pallborðsumræðu byggðan á vísindagrein og taka þátt í umræðum. Í þriðju viku námskeiðsins eru verkefnaskil og lokapróf.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingMarkmið námskeiðsins er að kynna þróunarvistfræði fyrir nemandanum. Að námskeiðinu loknu á nemandinn að gera sér grein fyrir tengslum vistfræði, þróunarfræði og þroskunarfræði (eco-evo-devo) í tilurð líffræðilegrar fjölbreytni og tegundamyndunar, með áherslu á fiska. Rifjuð verða upp grundvallarhugtök þróunarfræðinnar og síðan verður sérstaklega fjallað um tengsl umhverfis og breytileika, þróunarfræðilegt mikilvægi breytileika, náttúrulegt val, aðlaganir og samhliða þróun. Einnig verður umfjöllun um mikilvægi sveigjanlegs svipfars (phenotypic plasticity). Jafnframt verður rætt um samspil í myndun afbrigða, stofna og nýrra tegunda. Lögð er áhersla á að kynna nemendum kvika (dynamic) ferilhugsun um þróun fjölbreytni, með hliðsjón af eco-evo-devo samvirkni. Í umfjölluninni verða íslensk sérkenni og tilvik rædd sérstaklega.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðRAB1530120Rannsóknarverkefni í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið30Valnámskeið á námsleiðinni30 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNemandinn, í samráði við leiðbeinanda, velur sér sérstakt viðfangsefni til rannsóknar. Nemandinn hannar og framkvæmir rannsóknarverkefni. Nemandinn greinir gögnin og kynnir niðurstöður sínar, skriflega og með fyrirlestri.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðLAB1410120Heimildaritgerð í sjávar- og vatnalíffræðiValnámskeið10Valnámskeið á námsleiðinni10 einingar, ETCSNámskeiðslýsingNemandinn velur sér viðfangsefni, í samráði við leiðbeinanda. Saman ræða þeir efni viðeigandi ritrýndra greina/bókarkafla um efnið. Að lokum skilar nemandinn ritgerð um viðfangsefnið, og flytur um það fyrrilestur.
Fjarnám: Nemendur geta verið staðsettir hvar sem erForkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðNámskeiðslýsingÞátttaka í fagráðstefnu, í samráði við leiðbeinanda.
Forkröfur eru settar fyrir þetta námskeið- Óháð misseri
- Námskeiðslýsing
Nemandinn velur viðfangsefni lokaverkefnis, í samráði við leiðbeinanda. Nemandinn skipuleggur rannsóknina, safnar og greinir gögn og skrifar lokaritgerð.
Forkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðHluti af heildarstærð verkefnis/ritgerðarNámskeiðslýsingNemandinn velur viðfangsefni lokaverkefnis, í samráði við leiðbeinanda. Nemandinn skipuleggur rannsóknina, safnar og greinir gögn og skrifar lokaritgerð.
Forkröfur eru settar fyrir þetta námskeiðHluti af heildarstærð verkefnis/ritgerðar
Frekari upplýsingar Háskóli Íslands á í samstarfi við yfir 400 háskóla um allan heim. Það veitir nemendum HÍ einstakt tækifæri til að stunda hluta af náminu erlendis, öðlast alþjóðlega reynslu og styrkja stöðu sína á vinnumarkaði.
Möguleikar
Nám erlendis er alltaf háð samþykki deildar.
Skilyrði
Til að geta sótt um námsdvöl erlendis þarf námsleið við HÍ að vera að lágmarki:
- 90 ECTS einingar í grunnnámi
- 60 ECTS einingar í framhaldsnámi
Námskeið metin til eininga
Nemendur geta fengið námskeið sem tekin eru erlendis metin sem hluta af námi við HÍ, þannig að námsdvölin þarf ekki að lengja námstímann. Nemendur semja um mat á einingum við deildina áður en skiptinámið hefst með því að fylla út námssamning.
Útskrifaðir nemendur geta starfað sem:
- Sérfræðingar hjá fiskeldisfyrirtækjum
- Verkefnastjórar í fiskeldi
- Rannsakendur hjá rannsóknastofnunum
- Umhverfis- og sjálfbærniráðgjafar
- Sérfræðingar hjá stjórnvöldum og eftirlitsstofnunum
- Starfsmenn í þróun, nýsköpun og gæðamálum
Listinn er ekki tæmandi.
Lögð er áhersla á að nemendur við HÍ á Hólum efli tengslanet sitt með því að hittast í staðlotum og finni eigin leiðir til að efla félagslíf deildarinnar. Hluti af félagslífi er að kynnast í staðlotum og skipuleggja viðburði tengt náminu.
Nemendur Háskóla Íslands á Hólum munu fá stúdentakort og afslætti í samræmi við aðra stúdenta í háskólasamstæðunni.
Nemendur Háskóla Íslands eru dugleg að hittast á stúdentakjallaranum og eru nemendur HÍH hvött til að hittast þar ef tækifæri er til.
Umsagnir nemenda
Nám við Háskóla Íslands býr þig undir þátttöku í fjölbreyttu og síbreytilegu atvinnulífi á nær öllum sviðum samfélagsins.Gagnlegt efni Námsvalshjólið
Á hverju hefur þú áhuga?
Veldu framhaldsnám
Skref fyrir skref
Hafðu samband Háskóli Íslands á HólumHólar í HjaltadalMán. - fim. 10-12 og 12:30 - 14 og fös. 10-12Nemenda og kennsluþjónustaÞjónustuborð er staðsett í aðalbyggingu skólans á Hólum en nemendur geta einnig nýtt sér þjónustuborð HÍ á Háskólatorgi.
Deila