Meginmarkmið námskeiðsins er að veita nemendum grunnþjálfun í meðferð ritaðs máls og fræðilegum skrifum. Nemendur hljóta þjálfun í ritun með vikulegum heimaverkefnum, fyrirlestrum, umræðum og ritstundum. Auk þess heimsækja nemendur Ritver Háskóla Íslands og fá þar ráðgjöf. Í námskeiðinu er fjallað um vinnulag við ritun fræðilegra texta, val og afmörkun viðfangsefnis, byggingu ritsmíðarinnar, heimildanotkun og frágang. Nemendur fá einnig þjálfun í málnotkun í fræðilegum textum og fjallað verður meðal annars um málsnið, stíl, stafsetningu, greinarmerkjasetningu og hjálpargögn málnotenda. Nemendur skrifa fræðilega ritgerð í leiðsagnarmati og fá reglulega endurgjöf kennara og aðstoðarkennara. Námsmat byggist á vikulegum heimaverkefnum, miðmisserisverkefni, lokaverkefni og virkri þátttöku nemenda í tímum, ritstundum og heimsóknum í Ritverið. 

ATHUGIÐ! NÁMSKEIÐIÐ ER KENNT Á ÍSLENSKU OG Í STAÐNÁMI. ÞEIR SEM TAKA NÁMSKEIÐIÐ Á ENSKU OG Í FJARNÁMI EIGA AÐ VERA SKRÁÐIR Í MOM102G.

MOM101G er ætlað nemendum í erlendum tungumálum ÖÐRUM en ensku. Nemendur í ensku og þeir sem ekki eiga íslensku að móðurmáli eiga að vera skráðir í MOM102G.

Námskeiðið er inngangsnámskeið í Mála- og menningardeild. Megin markmið og tilgangur námskeiðsins er kynning á grundvallar hugtökum og sértækum orðaforða á þessu sviði, skoðun á gagnrýnni hugsun til að auka lesskilning akademískra texta, innleyðing gagnlegra námsaðferða og fræðilegra vinnubragða er stuðla að árangursríku háskólanámi, umræður um ritstuld og fræðilegan heiðarleika, mat á fræðilegum kröfum o.s.frv. Nemendur fá hagnýta þjálfun í gagnrýnu mati á fræðilegum textum og gagnrýnni greiningu innihalds þeirra, að þekkja/auðkenna ákveðna orðræðu (munstur) og uppbyggingu ýmissa textategunda, að velja viðeigandi og trúverðugar heimildir og kynningu á greinandi lestri. Að auki fá nemendur að kynnast mikilvægi akademísks læsis til að auka skilning á fræðilegu efni, ritun þess og framsetningu.

Námskeiðið er kennt á ensku og er ætlað nemendum:

1. Í ensku til BA
2. Annarra erlendra tungumála en ensku

*Þeir nemendur sem vantar einingar vegna breyts fyrirkomulags Mála og menningar námskeiðana, þar sem MOM102 var áður 5 einingar, þurfa að bæta við sig einstaklingsverkefni (MOM001G, 1 eining) innan MOM102 námskeiðsins.

• Þetta einstaklingsverkefni er einungis ætlað þeim nemendum sem sátu MOM202G fyrir skólaárið 2024-2025, og eru núna í MOM102G, og því einungis með 9 einingar í Mála og menningar námskeiðunum.
• Nemendur sem ætla að bæta upp einingafjöldann með 6 eininga námskeiði innan greinar er frjálst að gera það og taka ekki þetta einstaklingsverkefni.

Til að skrá sig í einstaklingsverkefnið þarf að hafa samband við kennara MOM102G.

Í þessu námskeiði í dönskum samtímabókmenntum verður lögð áhersla á danskar bókmenntir eftir 2000. Með því að lesa texta sem tengjast ýmist raunsæi, töfraraunsæi, sjálfsögum, loftslagsbreytingum eða mínímalísma öðlast nemandinn þekkingu á greiningarverkfærum bókmenntafræðinnar: túlkun, stíl, grein, o.s.frv.

Markmiðið er að nemendur öðlist aukna alhliða samskiptahæfni á dönsku sem tekur til allra færniþátta; hlusta, lesa, tala, skrifa (fimmti færniþátturinn er „að samtala“). Í námskeiðinu verður unnið með danska menningu, hefðir og siði í víðu samhengi. Áhersla verður lögð á markvissa vinnu með þemabundinn orðaforða, auk þess sem nemendur þjálfast í notkun hvers konar hjálpargagna á sviði veforðabóka og leiðréttingaforrita. Efniviður námskeiðsins verður sóttur í alla hugsanlega miðla; dagblöð, tímarit, smásögur, söngtextar, útvarps- og sjónvarpsefni og kvikmyndir.

Í námskeiðinu læra nemendur grundvallarreglur danskrar málfræði og beita þeim í talmáli og ritmáli. Nemendur verða að kunna skil á fræðilegri orðræðu um efnið.

Einnig verður farið í byggingu dansks máls. Námskeiðið er bæði fræðilegt og hagnýtt með áherslu á hvað er líkt og ólíkt með dönskri og íslenskri beyginga- og setningafræði. Nemendur vinna með fræðilega texa um efnið og nota þekkingu sína til að greina orð og setningar með tilliti til merkingar, beyginga og setningafræði. Nemendur vinna með hagnýt verkefni í tengslum við fræðin.

Námskeiðslýsing: 

Samsæriskenningar, falsfréttir, falsanir byggðar á gervigreind og afneitun á vísindalegum og sögulegum staðreyndum verða stöðugt algengari í okkar samtíma. Því er mikilvægara en nokkru sinni fyrr að vera fær um að greina og skilja stjórnmál, menningu og samfélagið með gagnrýnu hugarfari. 

Í námskeiðinu er athygli beint að menningu. Tilgangur þess er að efla getu ykkar sem nemendur og borgarar til þess að túlka texta og sjónræna menninguÞið fáið þjálfun í að beita túlkunarhæfni ykkar með greiningu á stuttum frásögnum og á myndum. Þið munuð einnig setja verkin í sögulegt samhengi og styðjast við valdar  greinar um bókmenntafræði, menningarfræði og sjónræna menningu.

Megináhersla í kennslustundum verður lögð á að efla gagnrýna hugsun og umræður. Þið fáið tækifæri til að deila skoðunum ykkar með samnemendum og verða þátttakendur í túlkunarsamfélagi um viðfangsefni námskeiðsins. 

Samsæriskenningar, falsfréttir, falsanir byggðar á gervigreind og afneitun á vísindalegum og sögulegum staðreyndum verða stöðugt algengari í okkar samtíma. Því er mikilvægara en nokkru sinni fyrr að vera fær um að greina og skilja stjórnmál, menningu og samfélagið með gagnrýnu hugarfari. 

Í námskeiðinu er athygli beint að menningu. Tilgangur þess er að efla getu ykkar sem nemendur og borgarar til þess að túlka texta og sjónræna menningu. Þið fáið þjálfun í að beita túlkunarhæfni ykkar með greiningu á stuttum frásögnum og á myndum.  

Þið munuð einnig setja verkin í sögulegt samhengi og styðjast við  valdar greinar um bókmenntafræði, menningarfræði og sjónræna menningu.  

Megináhersla í kennslustundum verður lögð á að efla gagnrýna hugsun og umræður. Þið fáið tækifæri til að deila skoðunum ykkar með samnemendum og verða þátttakendur í túlkunarsamfélagi um viðfangsefni námskeiðsins.

Markmiðið með námskeiðinu er að nemendur öðlist yfirsýn yfir danska bókmenntasögu 20. aldar og kynnist höfundum tímabilsins með því að vinna með lykilverk. Við lok námskeiðsins skulu nemendur geta sýnt hæfni í að gera grein fyrir ákveðnum tímabilum, hugtökum og höfundaverkum í dönskum bókmenntum 20. aldar. Á grundvelli bókmenntalegra sérkenna eiga nemendur að geta staðsett texta í bókmenntasögulegu samhengi og gert grein fyrir fagurfræðilegum straumum tímabilsins.

Markmiðið er að nemendur öðlist enn aukna alhliða samskiptahæfni á dönsku sem tekur til allra færniþátta. Í námskeiðinu verður unnið með efni af ýmsu tagi og breytilegu þyngdarstigi og sem fjalla um samfélagsleg málefni, stjórnmál og sögulega atburði. Nemendur þjálfast í að tjá sig um samfélagsleg málefni, jafnt stjórnmál, sögu sem og önnur málefni sem efst eru á baugi hverju sinni. Nemendur semja texta bæði skriflega og munnlega fyrir mismunandi tilefni, ásamt því að nota málsnið sem hæfir aðstæðum og samhengi hverju sinni.  

Markmiðið með námskeiðinu er að nemendur öðlist staðgóða fræðilega þekkingu á danskri málfræði, þ.e. setningafræði (þmt. aukasetningum), beygingafræði og orðmyndun.

Enn fremur að nemendur hafi vald á réttri notkun íðorða, geti beitt fræðilegri þekkingu til greiningar á orðum, auka- og aðalsetningum og texta, sem og fræðilegri þekkingu á málfræði á eigin málnotkun

Í námskeiðinu er dýpkuð þekking á hluta þess efnis sem fjallað var um í Danskri málfræði I: beygingafræði, orðmyndun og setningafræði. Sérstök áhersla er lögð á aukasetningar og greiningu á þeim. Í því sambandi verður fjallað um kommureglur. Enn fremur er unnið með orðmyndun og ný orð í dönsku bæði nýmyndanir og tökuorð.

Nemendur kynna sér helstu tímabil danskrar bókmenntasögu frá miðöldum til 1900 og átti sig á samhengi þeirra við félagslega og hugmyndasögulega strauma á hverjum tíma. Í námskeiðinu verða lesnir kaflar úr Danasögu Saxa, sálmar eftir Brorson og Kingo, kafla úr Jammersminde eftir Leonora Christine, ævintýri eftir H.C. Andersen og nokkrar skáldsögur. Markmið námskeiðsins er að nemendur kynni sér og greini lykilverk danskra bókmennta (skáldsagna, smásagna, ljóða, leikrita og fl.), þannig að bókmenntasögulegt samhengi verði ljóst. Vinna í námskeiðinu krefst virkrar þátttöku.

Í námskeiðinu verða kynnt ýmis hugtök, kenningar og aðferðir innan málnotkunargreiningar og málnotkunar. Nemendur verða þjálfaðir í að skoða ólíkar textagerðir (munnlegar og skriflegar) og greina þær út frá tjáskiptagildi þeirra. Unnið verður með tal, ritun, myndir, jafnt einföld skilaboð (t.d. í samtölum og bréfum) sem flókin (t.d. útvarps- og sjónvarpsútsendingar). Nemendur verða þjálfaðir í málkennd/málvitund með það að markmiði að geta fengist við ólíkar tjáskiptaaðstæður og semja eigin skilaboð/ tilkynningar/texta.

Í námskeiðinu er nemendum leiðbeint um hvernig þeir geta hratt, og af öryggi bætt dönskukunnáttu sína, bæði í tali og ritun. Hverjum nemanda verður mætt á því kunnáttustigi sem hann er og hann aðstoðaður við að vinna með áhugasvið sitt (t.d. ferðafræði, tölvufræði, viðskiptafræði, læknisfræði). Nemendur kynnast margvíslegum aðgengilegum hjálpargögnum, orðabókum og hvers konar vefefni. Unnið verður markvisst að eflingu orðaforða með þekktum aðferðum og leiðum sem gagnast nemendum vel til að efla dönskukunnáttu þeirra. Námsmat er fólgið í munnlegum og skriflegum verkefnum sem nemendur skila yfir misserið.

Í námskeiðinu verður fjallað um kvikmyndir og sjónvarpsefni frá Danmörku (einnig efni frá Grænlandi og Færeyjum) undanfarin 40 ár, þó einkum nýlegt efni. Fjallað verður um kenningar, ólíkar tegundir efnis og tengsl þess við danskri menningu. Meginþemu námskeiðsins verða: Ólíkar gerðir heimildamynda, barnaefni, unglingar og miðlar, kvikmyndir sem ýta við hinum hefðbundnum ramma (t.d. dogma og töfraraunsæi) og hvernig náttúra og kynhlutverk birtast í kvikmyndum/efninu. Kennslan verður sambland af umræðum, kynningum, fyrirlestrum, greiningum og hringborðsumræðum. 

Í námskeiðinu verður fjallað um kvikmyndir og sjónvarpsefni frá Norðurlöndum undanfarin 40 ár, þó einkum nýlegt efni. Fjallað verður um kenningar, ólíkar tegundir efnis og tengsl þess við menningu Norðurlanda.

Meginþemu námskeiðsins verða: Ólíkar gerðir heimildamynda, norrænt barnaefni, unglingar og miðlar, kvikmyndir sem ýta við hinum hefðbundnum ramma (t.d. dogma og töfraraunsæi) og hvernig norræn náttúra og kynhlutverk birtast í kvikmyndum.

Kennslan verður sambland af umræðum, kynningum, fyrirlestrum, greiningum og hringborðsumræðum.

Þýðingar fræðilega séð: frá málfræðilegum, merkingarfræðilegum og stílfræðilegum sjónarhóli. Jafnframt þjálfun í að þýða úr dönsku á íslensku og öfugt eftir mismunandi þýðingaraðferðum. Ath. Námskeiðin Tengsl Danmerkur og Íslands og  Þýðingar eru í boði annað hvert vormisseri og skulu nemendur sem lesa dönsku til 120 eininga taka a.m.k annað þeirra.

Á námskeiðinu verður fjallað um tengsl Íslands og Danmerkur í sögulegu ljósi og þau skoðuð út frá nýjum rannsóknum á samskiptum landanna. Sérstök áhersla verður lögð á áhrif danskrar menningar og tungu hér á landi og þau svið menningarinnar, þar sem samskipti Íslendinga og Dana voru mest.  

Fjallað verður um danska menningarkima á Íslandi á nítjándu og tuttugustu öld og hvað aðgreindi þá frá hefðbundinni íslenskri menningu, m.a. hvað varðar lífsstíl, klæðnað og afþreyingu. Varpað verður ljósi á hlutverk danskrar tungu hér á landi og hversu mikilvæg dönskukunnátta var Íslendingum í samskiptum þeirra við Dani og sem lykill að umheiminum. Sambúð dönsku og íslensku verður rædd og skoðað hvernig tökuorð í íslensku eru til vitnis um margvísleg tengsl Íslendinga og Dana. Þá verður skoðað, hvernig viðhorf Íslendinga til dönsku og íslensku breyttust smám saman með vaxandi þjóðernisvitund og barátttu þeirra fyrir sjálfstæði.      

Loks verður fjallað um tengsl Íslendinga við Kaupmannahöfn og þann mikilvæga þátt, sem borgin gegndi um aldir sem miðstöð mennta og menningar. Fjallað verður um áhuga Dana á íslenskri menningu og tungu og hvernig hann stuðlaði að samvinnu við Íslendinga á ýmsum sviðum.

Kennslan fer að mestu fram á dönsku.   

Farið verður yfir danska hljóðfræði og framburður æfður. Að hluta til verður kennt í málveri.

Orðið ‚töfraraunsæi‘ var upphaflega notað í sambandi við suðuramerískar bókmenntir á 20. öld en má líka án vandkvæða yfirfæra á hluta af evrópskra bókmennta. (Önnur svipuð heiti eru: ævintýri, fantasía). Ólíkt í íslenskum bókmenntum var töfraraunsæinn aldrei ráðandi stefna í dönskum bókmenntum á 20. og 21. öld. Höfundarverk Karenar Blixen eru dæmi um að danskir höfundar sem fara á snið við meginstrauma síns tíma eru til.

Í þessu námskeiði ætlum við meðal annars að lesa verk eftir Karen Blixen, Hanne Marie Svendsen, Peter Høeg, Ib Michael, Peter Adolphsen, Charlotte Weitze, Peter H. Fogtdal og Mathilde Walter Clark.

Valnámskeið í leiklist fyrir nemendur í Mála- og menningardeild, á 2. og 3. ári BA-náms, er samstarfsverkefni deildarinnar.

Nemendur vinna með þekkt leikverk á því tungumáli sem þeir eru að læra, en kennslan fer fram á íslensku og nemendur geta nýtt sér íslensku þýðinguna ef vill.

Nemendur velja senur úr verkinu með sviðsetningu í huga.

Þessi hluti skiptist í upphitunaræfingar, slökunaræfingar og ýmis konar framburðaræfingar. Vinna nemenda felst í samvinnu að leita leiða við uppsetningu þeirra sena sem valdar voru í fyrri hlutanum.

Kennarar í þeim tungumálum sem taka þátt aðstoða við framburð og tjáningu í viðkomandi tungumáli.

Kennslan fer fram í fyrirlestrasal Veraldar á miðvikudögum frá kl. 15:00 til 18:00 og er mæting forsenda þess að þetta verkefni nái markmiðum sínum.

Hámarksfjöldi nemenda er 15.

Nemendur kynna sér helstu tímabil danskrar bókmenntasögu frá miðöldum til 1900 og átti sig á samhengi þeirra við félagslega og hugmyndasögulega strauma á hverjum tíma. Í námskeiðinu verða lesnir kaflar úr Danasögu Saxa, sálmar eftir Brorson og Kingo, kafla úr Jammersminde eftir Leonora Christine, ævintýri eftir H.C. Andersen og nokkrar skáldsögur. Markmið námskeiðsins er að nemendur kynni sér og greini lykilverk danskra bókmennta (skáldsagna, smásagna, ljóða, leikrita og fl.), þannig að bókmenntasögulegt samhengi verði ljóst. Vinna í námskeiðinu krefst virkrar þátttöku.

Í námskeiðinu verður fjallað um kvikmyndir og sjónvarpsefni frá Danmörku (einnig efni frá Grænlandi og Færeyjum) undanfarin 40 ár, þó einkum nýlegt efni. Fjallað verður um kenningar, ólíkar tegundir efnis og tengsl þess við danskri menningu. Meginþemu námskeiðsins verða: Ólíkar gerðir heimildamynda, barnaefni, unglingar og miðlar, kvikmyndir sem ýta við hinum hefðbundnum ramma (t.d. dogma og töfraraunsæi) og hvernig náttúra og kynhlutverk birtast í kvikmyndum/efninu. Kennslan verður sambland af umræðum, kynningum, fyrirlestrum, greiningum og hringborðsumræðum. 

Í námskeiðinu verður fjallað um kvikmyndir og sjónvarpsefni frá Norðurlöndum undanfarin 40 ár, þó einkum nýlegt efni. Fjallað verður um kenningar, ólíkar tegundir efnis og tengsl þess við menningu Norðurlanda.

Meginþemu námskeiðsins verða: Ólíkar gerðir heimildamynda, norrænt barnaefni, unglingar og miðlar, kvikmyndir sem ýta við hinum hefðbundnum ramma (t.d. dogma og töfraraunsæi) og hvernig norræn náttúra og kynhlutverk birtast í kvikmyndum.

Kennslan verður sambland af umræðum, kynningum, fyrirlestrum, greiningum og hringborðsumræðum.

BA-ritgerð er einkum ætlað að þjálfa nemendur í að rannsaka valið viðfangsefni innan sinnar fræðigreinar og gera grein fyrir rannsókn sinni í vönduðum fræðilegum texta. Nemendur skrifa BA-ritgerð um rannsóknarefni að eigin vali í samráði við leiðbeinanda sinn. Umsjónarmaður aðstoðar nemendur við val á leiðbeinanda ef þörf krefur. Nemendur eru hvattir til að funda með leiðbeinanda og leggja fyrstu drög að rannsóknarverkefni áður en BA-ritgerðarmisserið hefst. Lokaritgerð er ætlað að sýna hæfni nemenda til að vinna sjálfstætt og fræðilega, setja fram efni rökrétt og skipulega, vinna úr heimildum, svo og til að nota fræðileg hjálpargögn (t.d. handbækur, orðabækur eða sambærilegar vefsíður).

Nemendur eru hvattir til að notfæra sér þjónustu Ritvers Háskóla Íslands [https://ritver.hi.is/is] sem býður aðstoð við fræðileg skrif. Í Ritveri geta nemendur pantað viðtalsfund og fengið góð ráð um hvers kyns úrlausnarefni sem tengjast fræðilegum ritgerðum, skýrslum og öðrum skriflegum verkefnum.

Nemendum er bent á að kynna sér viðmið HÍ um notkun gervigreindar https://gervigreind.hi.is/

Sjá nánar um reglur um BA-ritgerðir á Hugvísindasviði: https://ugla.hi.is/kerfi/view/page.php?sid=3544 

Markmið námskeiðsins er að nemendur kynnist og læri um Norðurlöndin sem heild og sameiginlega sögu þeirra.  Fyrsti fasi þess efnis má segja að hafi verið Kalmarsambandið. Megináherslan verður lögð á þá þróun sem varð á 20. öldinni, allt frá stofnun fyrsta Norræna félagsins og síðan vinabæjasambanda. Stofnun Norðurlandaráðs og  tilkoma Norrænu ráðherranefndarinnar hefur eflt samstarf og samstöðu landanna á ýmsum sviðum, meðal annars á sviði stjórnmála, menningar, menntunar og rannsókna. Þá er einnig forvitnilegt að skoða hvaða mynd umheimurinn hefur gert sér af Norðurlöndunum og fólkinu sem býr þar. Reiknað er með virkri þátttöku nemenda, víðsýni og frumkvæði í vali á viðfangsefnum.

Þýðingar fræðilega séð: frá málfræðilegum, merkingarfræðilegum og stílfræðilegum sjónarhóli. Jafnframt þjálfun í að þýða úr dönsku á íslensku og öfugt eftir mismunandi þýðingaraðferðum. Ath. Námskeiðin Tengsl Danmerkur og Íslands og  Þýðingar eru í boði annað hvert vormisseri og skulu nemendur sem lesa dönsku til 120 eininga taka a.m.k annað þeirra.

Á námskeiðinu verður fjallað um tengsl Íslands og Danmerkur í sögulegu ljósi og þau skoðuð út frá nýjum rannsóknum á samskiptum landanna. Sérstök áhersla verður lögð á áhrif danskrar menningar og tungu hér á landi og þau svið menningarinnar, þar sem samskipti Íslendinga og Dana voru mest.  

Fjallað verður um danska menningarkima á Íslandi á nítjándu og tuttugustu öld og hvað aðgreindi þá frá hefðbundinni íslenskri menningu, m.a. hvað varðar lífsstíl, klæðnað og afþreyingu. Varpað verður ljósi á hlutverk danskrar tungu hér á landi og hversu mikilvæg dönskukunnátta var Íslendingum í samskiptum þeirra við Dani og sem lykill að umheiminum. Sambúð dönsku og íslensku verður rædd og skoðað hvernig tökuorð í íslensku eru til vitnis um margvísleg tengsl Íslendinga og Dana. Þá verður skoðað, hvernig viðhorf Íslendinga til dönsku og íslensku breyttust smám saman með vaxandi þjóðernisvitund og barátttu þeirra fyrir sjálfstæði.      

Loks verður fjallað um tengsl Íslendinga við Kaupmannahöfn og þann mikilvæga þátt, sem borgin gegndi um aldir sem miðstöð mennta og menningar. Fjallað verður um áhuga Dana á íslenskri menningu og tungu og hvernig hann stuðlaði að samvinnu við Íslendinga á ýmsum sviðum.

Kennslan fer að mestu fram á dönsku.   

Farið verður yfir danska hljóðfræði og framburður æfður. Að hluta til verður kennt í málveri.

Valnámskeið í leiklist fyrir nemendur í Mála- og menningardeild, á 2. og 3. ári BA-náms, er samstarfsverkefni deildarinnar.

Nemendur vinna með þekkt leikverk á því tungumáli sem þeir eru að læra, en kennslan fer fram á íslensku og nemendur geta nýtt sér íslensku þýðinguna ef vill.

Nemendur velja senur úr verkinu með sviðsetningu í huga.

Þessi hluti skiptist í upphitunaræfingar, slökunaræfingar og ýmis konar framburðaræfingar. Vinna nemenda felst í samvinnu að leita leiða við uppsetningu þeirra sena sem valdar voru í fyrri hlutanum.

Kennarar í þeim tungumálum sem taka þátt aðstoða við framburð og tjáningu í viðkomandi tungumáli.

Kennslan fer fram í fyrirlestrasal Veraldar á miðvikudögum frá kl. 15:00 til 18:00 og er mæting forsenda þess að þetta verkefni nái markmiðum sínum.

Hámarksfjöldi nemenda er 15.

Í samráði við kennara kynna nemendur sér rannsóknir og fræðilega umfjöllun um danskt mál m.a. merkingarfræði, orðsifjafræði, orðaforða, föst orðasambönd og málvenjur. Áhersla verður lögð á að skrifa fræðilega teksta.

BA-ritgerð er einkum ætlað að þjálfa nemendur í að rannsaka valið viðfangsefni innan sinnar fræðigreinar og gera grein fyrir rannsókn sinni í vönduðum fræðilegum texta. Nemendur skrifa BA-ritgerð um rannsóknarefni að eigin vali í samráði við leiðbeinanda sinn. Umsjónarmaður aðstoðar nemendur við val á leiðbeinanda ef þörf krefur. Nemendur eru hvattir til að funda með leiðbeinanda og leggja fyrstu drög að rannsóknarverkefni áður en BA-ritgerðarmisserið hefst. Lokaritgerð er ætlað að sýna hæfni nemenda til að vinna sjálfstætt og fræðilega, setja fram efni rökrétt og skipulega, vinna úr heimildum, svo og til að nota fræðileg hjálpargögn (t.d. handbækur, orðabækur eða sambærilegar vefsíður).

Nemendur eru hvattir til að notfæra sér þjónustu Ritvers Háskóla Íslands [https://ritver.hi.is/is] sem býður aðstoð við fræðileg skrif. Í Ritveri geta nemendur pantað viðtalsfund og fengið góð ráð um hvers kyns úrlausnarefni sem tengjast fræðilegum ritgerðum, skýrslum og öðrum skriflegum verkefnum.

Nemendum er bent á að kynna sér viðmið HÍ um notkun gervigreindar https://gervigreind.hi.is/

Sjá nánar um reglur um BA-ritgerðir á Hugvísindasviði: https://ugla.hi.is/kerfi/view/page.php?sid=3544 

Ísland hefur, sérstaklega frá og með rómantíkinni, verið mikilvægt mótíf í dönskum bókmenntum vegna náttúru sinnar og bókmennta. Í þessu námskeiði er markmiðið að greina bæði bókmenntaleg verk og ferðasögur.

a) Frá rómantík til expressionisma. Hér lesum við texta eftir Oehlenschläger, Grundtvig og Brandes; hér mótaðist mýtan um Ísland sem „Land upprunans“. Frá upphafi 20. aldar lesum við Helten eftir Harald Kidde (1912).
b) Ferðasögur. Þetta er mikilvægt svið, og við munum lesa Rejse paa Island (1954) eftir Martin A. Hansen en lítum einnig til nútímalegri ferðasagna eftir Poul Vad og Keld Zeruneith.
c) Myndir af Íslandi í nútímabókmenntum. Nærri nútímanum munum við fást við ljóð eftir Klaus Rifbjerg, Søren Ulrik Thomsen, Pia Tafdrup, Thorkild Bjørnvig og Klaus Høeck auk skáldsagna eftir Lars Frost (Smukke biler efter krigen, 2004) og Hanne Højgaard Viemose (Mado, 2015).

Sum lengri verk eru aðeins lesin í útdráttum.

Í þessu námskeiði lesa og greina nemendur skandinavískar og norrænar samtímabókmenntir. Sérstök áhersla er lögð á bækur sem hafa hlotið verðlaun Norðurlandaráðs (eða verið tilnefndar til þeirra) eða hafa hlotið Nóbelsverðlaun. Auk þess verður fjallað um skandinavíska bókmenntaumræðu og þýðingarstefnu: Hvaða verk fá athygli þvert á landamæri? Auk þess að greina þá strauma sem verkin tilheyra munum við rýna í viðtökur í blöðum og tímaritum. Einnig munum við kanna viðmið dómnefnda. Hvernig öðlast verkin upptöku í „kanónuna“ (hefðarveldið)?

Meginmarkmið námskeiðsins er að veita nemendum grunnþjálfun í meðferð ritaðs máls og fræðilegum skrifum. Nemendur hljóta þjálfun í ritun með vikulegum heimaverkefnum, fyrirlestrum, umræðum og ritstundum. Auk þess heimsækja nemendur Ritver Háskóla Íslands og fá þar ráðgjöf. Í námskeiðinu er fjallað um vinnulag við ritun fræðilegra texta, val og afmörkun viðfangsefnis, byggingu ritsmíðarinnar, heimildanotkun og frágang. Nemendur fá einnig þjálfun í málnotkun í fræðilegum textum og fjallað verður meðal annars um málsnið, stíl, stafsetningu, greinarmerkjasetningu og hjálpargögn málnotenda. Nemendur skrifa fræðilega ritgerð í leiðsagnarmati og fá reglulega endurgjöf kennara og aðstoðarkennara. Námsmat byggist á vikulegum heimaverkefnum, miðmisserisverkefni, lokaverkefni og virkri þátttöku nemenda í tímum, ritstundum og heimsóknum í Ritverið. 

ATHUGIÐ! NÁMSKEIÐIÐ ER KENNT Á ÍSLENSKU OG Í STAÐNÁMI. ÞEIR SEM TAKA NÁMSKEIÐIÐ Á ENSKU OG Í FJARNÁMI EIGA AÐ VERA SKRÁÐIR Í MOM102G.

MOM101G er ætlað nemendum í erlendum tungumálum ÖÐRUM en ensku. Nemendur í ensku og þeir sem ekki eiga íslensku að móðurmáli eiga að vera skráðir í MOM102G.

Námskeiðið er inngangsnámskeið í Mála- og menningardeild. Megin markmið og tilgangur námskeiðsins er kynning á grundvallar hugtökum og sértækum orðaforða á þessu sviði, skoðun á gagnrýnni hugsun til að auka lesskilning akademískra texta, innleyðing gagnlegra námsaðferða og fræðilegra vinnubragða er stuðla að árangursríku háskólanámi, umræður um ritstuld og fræðilegan heiðarleika, mat á fræðilegum kröfum o.s.frv. Nemendur fá hagnýta þjálfun í gagnrýnu mati á fræðilegum textum og gagnrýnni greiningu innihalds þeirra, að þekkja/auðkenna ákveðna orðræðu (munstur) og uppbyggingu ýmissa textategunda, að velja viðeigandi og trúverðugar heimildir og kynningu á greinandi lestri. Að auki fá nemendur að kynnast mikilvægi akademísks læsis til að auka skilning á fræðilegu efni, ritun þess og framsetningu.

Námskeiðið er kennt á ensku og er ætlað nemendum:

1. Í ensku til BA
2. Annarra erlendra tungumála en ensku

*Þeir nemendur sem vantar einingar vegna breyts fyrirkomulags Mála og menningar námskeiðana, þar sem MOM102 var áður 5 einingar, þurfa að bæta við sig einstaklingsverkefni (MOM001G, 1 eining) innan MOM102 námskeiðsins.

• Þetta einstaklingsverkefni er einungis ætlað þeim nemendum sem sátu MOM202G fyrir skólaárið 2024-2025, og eru núna í MOM102G, og því einungis með 9 einingar í Mála og menningar námskeiðunum.
• Nemendur sem ætla að bæta upp einingafjöldann með 6 eininga námskeiði innan greinar er frjálst að gera það og taka ekki þetta einstaklingsverkefni.

Til að skrá sig í einstaklingsverkefnið þarf að hafa samband við kennara MOM102G.

Í þessu námskeiði í dönskum samtímabókmenntum verður lögð áhersla á danskar bókmenntir eftir 2000. Með því að lesa texta sem tengjast ýmist raunsæi, töfraraunsæi, sjálfsögum, loftslagsbreytingum eða mínímalísma öðlast nemandinn þekkingu á greiningarverkfærum bókmenntafræðinnar: túlkun, stíl, grein, o.s.frv.

Markmiðið er að nemendur öðlist aukna alhliða samskiptahæfni á dönsku sem tekur til allra færniþátta; hlusta, lesa, tala, skrifa (fimmti færniþátturinn er „að samtala“). Í námskeiðinu verður unnið með danska menningu, hefðir og siði í víðu samhengi. Áhersla verður lögð á markvissa vinnu með þemabundinn orðaforða, auk þess sem nemendur þjálfast í notkun hvers konar hjálpargagna á sviði veforðabóka og leiðréttingaforrita. Efniviður námskeiðsins verður sóttur í alla hugsanlega miðla; dagblöð, tímarit, smásögur, söngtextar, útvarps- og sjónvarpsefni og kvikmyndir.

Í námskeiðinu læra nemendur grundvallarreglur danskrar málfræði og beita þeim í talmáli og ritmáli. Nemendur verða að kunna skil á fræðilegri orðræðu um efnið.

Einnig verður farið í byggingu dansks máls. Námskeiðið er bæði fræðilegt og hagnýtt með áherslu á hvað er líkt og ólíkt með dönskri og íslenskri beyginga- og setningafræði. Nemendur vinna með fræðilega texa um efnið og nota þekkingu sína til að greina orð og setningar með tilliti til merkingar, beyginga og setningafræði. Nemendur vinna með hagnýt verkefni í tengslum við fræðin.

Námskeiðslýsing: 

Samsæriskenningar, falsfréttir, falsanir byggðar á gervigreind og afneitun á vísindalegum og sögulegum staðreyndum verða stöðugt algengari í okkar samtíma. Því er mikilvægara en nokkru sinni fyrr að vera fær um að greina og skilja stjórnmál, menningu og samfélagið með gagnrýnu hugarfari. 

Í námskeiðinu er athygli beint að menningu. Tilgangur þess er að efla getu ykkar sem nemendur og borgarar til þess að túlka texta og sjónræna menninguÞið fáið þjálfun í að beita túlkunarhæfni ykkar með greiningu á stuttum frásögnum og á myndum. Þið munuð einnig setja verkin í sögulegt samhengi og styðjast við valdar  greinar um bókmenntafræði, menningarfræði og sjónræna menningu.

Megináhersla í kennslustundum verður lögð á að efla gagnrýna hugsun og umræður. Þið fáið tækifæri til að deila skoðunum ykkar með samnemendum og verða þátttakendur í túlkunarsamfélagi um viðfangsefni námskeiðsins. 

Samsæriskenningar, falsfréttir, falsanir byggðar á gervigreind og afneitun á vísindalegum og sögulegum staðreyndum verða stöðugt algengari í okkar samtíma. Því er mikilvægara en nokkru sinni fyrr að vera fær um að greina og skilja stjórnmál, menningu og samfélagið með gagnrýnu hugarfari. 

Í námskeiðinu er athygli beint að menningu. Tilgangur þess er að efla getu ykkar sem nemendur og borgarar til þess að túlka texta og sjónræna menningu. Þið fáið þjálfun í að beita túlkunarhæfni ykkar með greiningu á stuttum frásögnum og á myndum.  

Þið munuð einnig setja verkin í sögulegt samhengi og styðjast við  valdar greinar um bókmenntafræði, menningarfræði og sjónræna menningu.  

Megináhersla í kennslustundum verður lögð á að efla gagnrýna hugsun og umræður. Þið fáið tækifæri til að deila skoðunum ykkar með samnemendum og verða þátttakendur í túlkunarsamfélagi um viðfangsefni námskeiðsins.

Markmiðið með námskeiðinu er að nemendur öðlist yfirsýn yfir danska bókmenntasögu 20. aldar og kynnist höfundum tímabilsins með því að vinna með lykilverk. Við lok námskeiðsins skulu nemendur geta sýnt hæfni í að gera grein fyrir ákveðnum tímabilum, hugtökum og höfundaverkum í dönskum bókmenntum 20. aldar. Á grundvelli bókmenntalegra sérkenna eiga nemendur að geta staðsett texta í bókmenntasögulegu samhengi og gert grein fyrir fagurfræðilegum straumum tímabilsins.

Markmiðið er að nemendur öðlist enn aukna alhliða samskiptahæfni á dönsku sem tekur til allra færniþátta. Í námskeiðinu verður unnið með efni af ýmsu tagi og breytilegu þyngdarstigi og sem fjalla um samfélagsleg málefni, stjórnmál og sögulega atburði. Nemendur þjálfast í að tjá sig um samfélagsleg málefni, jafnt stjórnmál, sögu sem og önnur málefni sem efst eru á baugi hverju sinni. Nemendur semja texta bæði skriflega og munnlega fyrir mismunandi tilefni, ásamt því að nota málsnið sem hæfir aðstæðum og samhengi hverju sinni.  

Markmiðið með námskeiðinu er að nemendur öðlist staðgóða fræðilega þekkingu á danskri málfræði, þ.e. setningafræði (þmt. aukasetningum), beygingafræði og orðmyndun.

Enn fremur að nemendur hafi vald á réttri notkun íðorða, geti beitt fræðilegri þekkingu til greiningar á orðum, auka- og aðalsetningum og texta, sem og fræðilegri þekkingu á málfræði á eigin málnotkun

Í námskeiðinu er dýpkuð þekking á hluta þess efnis sem fjallað var um í Danskri málfræði I: beygingafræði, orðmyndun og setningafræði. Sérstök áhersla er lögð á aukasetningar og greiningu á þeim. Í því sambandi verður fjallað um kommureglur. Enn fremur er unnið með orðmyndun og ný orð í dönsku bæði nýmyndanir og tökuorð.

Nemendur kynna sér helstu tímabil danskrar bókmenntasögu frá miðöldum til 1900 og átti sig á samhengi þeirra við félagslega og hugmyndasögulega strauma á hverjum tíma. Í námskeiðinu verða lesnir kaflar úr Danasögu Saxa, sálmar eftir Brorson og Kingo, kafla úr Jammersminde eftir Leonora Christine, ævintýri eftir H.C. Andersen og nokkrar skáldsögur. Markmið námskeiðsins er að nemendur kynni sér og greini lykilverk danskra bókmennta (skáldsagna, smásagna, ljóða, leikrita og fl.), þannig að bókmenntasögulegt samhengi verði ljóst. Vinna í námskeiðinu krefst virkrar þátttöku.

Í námskeiðinu verða kynnt ýmis hugtök, kenningar og aðferðir innan málnotkunargreiningar og málnotkunar. Nemendur verða þjálfaðir í að skoða ólíkar textagerðir (munnlegar og skriflegar) og greina þær út frá tjáskiptagildi þeirra. Unnið verður með tal, ritun, myndir, jafnt einföld skilaboð (t.d. í samtölum og bréfum) sem flókin (t.d. útvarps- og sjónvarpsútsendingar). Nemendur verða þjálfaðir í málkennd/málvitund með það að markmiði að geta fengist við ólíkar tjáskiptaaðstæður og semja eigin skilaboð/ tilkynningar/texta.

Í námskeiðinu er nemendum leiðbeint um hvernig þeir geta hratt, og af öryggi bætt dönskukunnáttu sína, bæði í tali og ritun. Hverjum nemanda verður mætt á því kunnáttustigi sem hann er og hann aðstoðaður við að vinna með áhugasvið sitt (t.d. ferðafræði, tölvufræði, viðskiptafræði, læknisfræði). Nemendur kynnast margvíslegum aðgengilegum hjálpargögnum, orðabókum og hvers konar vefefni. Unnið verður markvisst að eflingu orðaforða með þekktum aðferðum og leiðum sem gagnast nemendum vel til að efla dönskukunnáttu þeirra. Námsmat er fólgið í munnlegum og skriflegum verkefnum sem nemendur skila yfir misserið.

Í námskeiðinu verður fjallað um kvikmyndir og sjónvarpsefni frá Danmörku (einnig efni frá Grænlandi og Færeyjum) undanfarin 40 ár, þó einkum nýlegt efni. Fjallað verður um kenningar, ólíkar tegundir efnis og tengsl þess við danskri menningu. Meginþemu námskeiðsins verða: Ólíkar gerðir heimildamynda, barnaefni, unglingar og miðlar, kvikmyndir sem ýta við hinum hefðbundnum ramma (t.d. dogma og töfraraunsæi) og hvernig náttúra og kynhlutverk birtast í kvikmyndum/efninu. Kennslan verður sambland af umræðum, kynningum, fyrirlestrum, greiningum og hringborðsumræðum. 

Í námskeiðinu verður fjallað um kvikmyndir og sjónvarpsefni frá Norðurlöndum undanfarin 40 ár, þó einkum nýlegt efni. Fjallað verður um kenningar, ólíkar tegundir efnis og tengsl þess við menningu Norðurlanda.

Meginþemu námskeiðsins verða: Ólíkar gerðir heimildamynda, norrænt barnaefni, unglingar og miðlar, kvikmyndir sem ýta við hinum hefðbundnum ramma (t.d. dogma og töfraraunsæi) og hvernig norræn náttúra og kynhlutverk birtast í kvikmyndum.

Kennslan verður sambland af umræðum, kynningum, fyrirlestrum, greiningum og hringborðsumræðum.

Þýðingar fræðilega séð: frá málfræðilegum, merkingarfræðilegum og stílfræðilegum sjónarhóli. Jafnframt þjálfun í að þýða úr dönsku á íslensku og öfugt eftir mismunandi þýðingaraðferðum. Ath. Námskeiðin Tengsl Danmerkur og Íslands og  Þýðingar eru í boði annað hvert vormisseri og skulu nemendur sem lesa dönsku til 120 eininga taka a.m.k annað þeirra.

Á námskeiðinu verður fjallað um tengsl Íslands og Danmerkur í sögulegu ljósi og þau skoðuð út frá nýjum rannsóknum á samskiptum landanna. Sérstök áhersla verður lögð á áhrif danskrar menningar og tungu hér á landi og þau svið menningarinnar, þar sem samskipti Íslendinga og Dana voru mest.  

Fjallað verður um danska menningarkima á Íslandi á nítjándu og tuttugustu öld og hvað aðgreindi þá frá hefðbundinni íslenskri menningu, m.a. hvað varðar lífsstíl, klæðnað og afþreyingu. Varpað verður ljósi á hlutverk danskrar tungu hér á landi og hversu mikilvæg dönskukunnátta var Íslendingum í samskiptum þeirra við Dani og sem lykill að umheiminum. Sambúð dönsku og íslensku verður rædd og skoðað hvernig tökuorð í íslensku eru til vitnis um margvísleg tengsl Íslendinga og Dana. Þá verður skoðað, hvernig viðhorf Íslendinga til dönsku og íslensku breyttust smám saman með vaxandi þjóðernisvitund og barátttu þeirra fyrir sjálfstæði.      

Loks verður fjallað um tengsl Íslendinga við Kaupmannahöfn og þann mikilvæga þátt, sem borgin gegndi um aldir sem miðstöð mennta og menningar. Fjallað verður um áhuga Dana á íslenskri menningu og tungu og hvernig hann stuðlaði að samvinnu við Íslendinga á ýmsum sviðum.

Kennslan fer að mestu fram á dönsku.   

Farið verður yfir danska hljóðfræði og framburður æfður. Að hluta til verður kennt í málveri.

Orðið ‚töfraraunsæi‘ var upphaflega notað í sambandi við suðuramerískar bókmenntir á 20. öld en má líka án vandkvæða yfirfæra á hluta af evrópskra bókmennta. (Önnur svipuð heiti eru: ævintýri, fantasía). Ólíkt í íslenskum bókmenntum var töfraraunsæinn aldrei ráðandi stefna í dönskum bókmenntum á 20. og 21. öld. Höfundarverk Karenar Blixen eru dæmi um að danskir höfundar sem fara á snið við meginstrauma síns tíma eru til.

Í þessu námskeiði ætlum við meðal annars að lesa verk eftir Karen Blixen, Hanne Marie Svendsen, Peter Høeg, Ib Michael, Peter Adolphsen, Charlotte Weitze, Peter H. Fogtdal og Mathilde Walter Clark.

Valnámskeið í leiklist fyrir nemendur í Mála- og menningardeild, á 2. og 3. ári BA-náms, er samstarfsverkefni deildarinnar.

Nemendur vinna með þekkt leikverk á því tungumáli sem þeir eru að læra, en kennslan fer fram á íslensku og nemendur geta nýtt sér íslensku þýðinguna ef vill.

Nemendur velja senur úr verkinu með sviðsetningu í huga.

Þessi hluti skiptist í upphitunaræfingar, slökunaræfingar og ýmis konar framburðaræfingar. Vinna nemenda felst í samvinnu að leita leiða við uppsetningu þeirra sena sem valdar voru í fyrri hlutanum.

Kennarar í þeim tungumálum sem taka þátt aðstoða við framburð og tjáningu í viðkomandi tungumáli.

Kennslan fer fram í fyrirlestrasal Veraldar á miðvikudögum frá kl. 15:00 til 18:00 og er mæting forsenda þess að þetta verkefni nái markmiðum sínum.

Hámarksfjöldi nemenda er 15.

Nemendur kynna sér helstu tímabil danskrar bókmenntasögu frá miðöldum til 1900 og átti sig á samhengi þeirra við félagslega og hugmyndasögulega strauma á hverjum tíma. Í námskeiðinu verða lesnir kaflar úr Danasögu Saxa, sálmar eftir Brorson og Kingo, kafla úr Jammersminde eftir Leonora Christine, ævintýri eftir H.C. Andersen og nokkrar skáldsögur. Markmið námskeiðsins er að nemendur kynni sér og greini lykilverk danskra bókmennta (skáldsagna, smásagna, ljóða, leikrita og fl.), þannig að bókmenntasögulegt samhengi verði ljóst. Vinna í námskeiðinu krefst virkrar þátttöku.

Í námskeiðinu verður fjallað um kvikmyndir og sjónvarpsefni frá Danmörku (einnig efni frá Grænlandi og Færeyjum) undanfarin 40 ár, þó einkum nýlegt efni. Fjallað verður um kenningar, ólíkar tegundir efnis og tengsl þess við danskri menningu. Meginþemu námskeiðsins verða: Ólíkar gerðir heimildamynda, barnaefni, unglingar og miðlar, kvikmyndir sem ýta við hinum hefðbundnum ramma (t.d. dogma og töfraraunsæi) og hvernig náttúra og kynhlutverk birtast í kvikmyndum/efninu. Kennslan verður sambland af umræðum, kynningum, fyrirlestrum, greiningum og hringborðsumræðum. 

Í námskeiðinu verður fjallað um kvikmyndir og sjónvarpsefni frá Norðurlöndum undanfarin 40 ár, þó einkum nýlegt efni. Fjallað verður um kenningar, ólíkar tegundir efnis og tengsl þess við menningu Norðurlanda.

Meginþemu námskeiðsins verða: Ólíkar gerðir heimildamynda, norrænt barnaefni, unglingar og miðlar, kvikmyndir sem ýta við hinum hefðbundnum ramma (t.d. dogma og töfraraunsæi) og hvernig norræn náttúra og kynhlutverk birtast í kvikmyndum.

Kennslan verður sambland af umræðum, kynningum, fyrirlestrum, greiningum og hringborðsumræðum.

BA-ritgerð er einkum ætlað að þjálfa nemendur í að rannsaka valið viðfangsefni innan sinnar fræðigreinar og gera grein fyrir rannsókn sinni í vönduðum fræðilegum texta. Nemendur skrifa BA-ritgerð um rannsóknarefni að eigin vali í samráði við leiðbeinanda sinn. Umsjónarmaður aðstoðar nemendur við val á leiðbeinanda ef þörf krefur. Nemendur eru hvattir til að funda með leiðbeinanda og leggja fyrstu drög að rannsóknarverkefni áður en BA-ritgerðarmisserið hefst. Lokaritgerð er ætlað að sýna hæfni nemenda til að vinna sjálfstætt og fræðilega, setja fram efni rökrétt og skipulega, vinna úr heimildum, svo og til að nota fræðileg hjálpargögn (t.d. handbækur, orðabækur eða sambærilegar vefsíður).

Nemendur eru hvattir til að notfæra sér þjónustu Ritvers Háskóla Íslands [https://ritver.hi.is/is] sem býður aðstoð við fræðileg skrif. Í Ritveri geta nemendur pantað viðtalsfund og fengið góð ráð um hvers kyns úrlausnarefni sem tengjast fræðilegum ritgerðum, skýrslum og öðrum skriflegum verkefnum.

Nemendum er bent á að kynna sér viðmið HÍ um notkun gervigreindar https://gervigreind.hi.is/

Sjá nánar um reglur um BA-ritgerðir á Hugvísindasviði: https://ugla.hi.is/kerfi/view/page.php?sid=3544 

Markmið námskeiðsins er að nemendur kynnist og læri um Norðurlöndin sem heild og sameiginlega sögu þeirra.  Fyrsti fasi þess efnis má segja að hafi verið Kalmarsambandið. Megináherslan verður lögð á þá þróun sem varð á 20. öldinni, allt frá stofnun fyrsta Norræna félagsins og síðan vinabæjasambanda. Stofnun Norðurlandaráðs og  tilkoma Norrænu ráðherranefndarinnar hefur eflt samstarf og samstöðu landanna á ýmsum sviðum, meðal annars á sviði stjórnmála, menningar, menntunar og rannsókna. Þá er einnig forvitnilegt að skoða hvaða mynd umheimurinn hefur gert sér af Norðurlöndunum og fólkinu sem býr þar. Reiknað er með virkri þátttöku nemenda, víðsýni og frumkvæði í vali á viðfangsefnum.

Þýðingar fræðilega séð: frá málfræðilegum, merkingarfræðilegum og stílfræðilegum sjónarhóli. Jafnframt þjálfun í að þýða úr dönsku á íslensku og öfugt eftir mismunandi þýðingaraðferðum. Ath. Námskeiðin Tengsl Danmerkur og Íslands og  Þýðingar eru í boði annað hvert vormisseri og skulu nemendur sem lesa dönsku til 120 eininga taka a.m.k annað þeirra.

Á námskeiðinu verður fjallað um tengsl Íslands og Danmerkur í sögulegu ljósi og þau skoðuð út frá nýjum rannsóknum á samskiptum landanna. Sérstök áhersla verður lögð á áhrif danskrar menningar og tungu hér á landi og þau svið menningarinnar, þar sem samskipti Íslendinga og Dana voru mest.  

Fjallað verður um danska menningarkima á Íslandi á nítjándu og tuttugustu öld og hvað aðgreindi þá frá hefðbundinni íslenskri menningu, m.a. hvað varðar lífsstíl, klæðnað og afþreyingu. Varpað verður ljósi á hlutverk danskrar tungu hér á landi og hversu mikilvæg dönskukunnátta var Íslendingum í samskiptum þeirra við Dani og sem lykill að umheiminum. Sambúð dönsku og íslensku verður rædd og skoðað hvernig tökuorð í íslensku eru til vitnis um margvísleg tengsl Íslendinga og Dana. Þá verður skoðað, hvernig viðhorf Íslendinga til dönsku og íslensku breyttust smám saman með vaxandi þjóðernisvitund og barátttu þeirra fyrir sjálfstæði.      

Loks verður fjallað um tengsl Íslendinga við Kaupmannahöfn og þann mikilvæga þátt, sem borgin gegndi um aldir sem miðstöð mennta og menningar. Fjallað verður um áhuga Dana á íslenskri menningu og tungu og hvernig hann stuðlaði að samvinnu við Íslendinga á ýmsum sviðum.

Kennslan fer að mestu fram á dönsku.   

Farið verður yfir danska hljóðfræði og framburður æfður. Að hluta til verður kennt í málveri.

Valnámskeið í leiklist fyrir nemendur í Mála- og menningardeild, á 2. og 3. ári BA-náms, er samstarfsverkefni deildarinnar.

Nemendur vinna með þekkt leikverk á því tungumáli sem þeir eru að læra, en kennslan fer fram á íslensku og nemendur geta nýtt sér íslensku þýðinguna ef vill.

Nemendur velja senur úr verkinu með sviðsetningu í huga.

Þessi hluti skiptist í upphitunaræfingar, slökunaræfingar og ýmis konar framburðaræfingar. Vinna nemenda felst í samvinnu að leita leiða við uppsetningu þeirra sena sem valdar voru í fyrri hlutanum.

Kennarar í þeim tungumálum sem taka þátt aðstoða við framburð og tjáningu í viðkomandi tungumáli.

Kennslan fer fram í fyrirlestrasal Veraldar á miðvikudögum frá kl. 15:00 til 18:00 og er mæting forsenda þess að þetta verkefni nái markmiðum sínum.

Hámarksfjöldi nemenda er 15.

Í samráði við kennara kynna nemendur sér rannsóknir og fræðilega umfjöllun um danskt mál m.a. merkingarfræði, orðsifjafræði, orðaforða, föst orðasambönd og málvenjur. Áhersla verður lögð á að skrifa fræðilega teksta.

BA-ritgerð er einkum ætlað að þjálfa nemendur í að rannsaka valið viðfangsefni innan sinnar fræðigreinar og gera grein fyrir rannsókn sinni í vönduðum fræðilegum texta. Nemendur skrifa BA-ritgerð um rannsóknarefni að eigin vali í samráði við leiðbeinanda sinn. Umsjónarmaður aðstoðar nemendur við val á leiðbeinanda ef þörf krefur. Nemendur eru hvattir til að funda með leiðbeinanda og leggja fyrstu drög að rannsóknarverkefni áður en BA-ritgerðarmisserið hefst. Lokaritgerð er ætlað að sýna hæfni nemenda til að vinna sjálfstætt og fræðilega, setja fram efni rökrétt og skipulega, vinna úr heimildum, svo og til að nota fræðileg hjálpargögn (t.d. handbækur, orðabækur eða sambærilegar vefsíður).

Nemendur eru hvattir til að notfæra sér þjónustu Ritvers Háskóla Íslands [https://ritver.hi.is/is] sem býður aðstoð við fræðileg skrif. Í Ritveri geta nemendur pantað viðtalsfund og fengið góð ráð um hvers kyns úrlausnarefni sem tengjast fræðilegum ritgerðum, skýrslum og öðrum skriflegum verkefnum.

Nemendum er bent á að kynna sér viðmið HÍ um notkun gervigreindar https://gervigreind.hi.is/

Sjá nánar um reglur um BA-ritgerðir á Hugvísindasviði: https://ugla.hi.is/kerfi/view/page.php?sid=3544 

Ísland hefur, sérstaklega frá og með rómantíkinni, verið mikilvægt mótíf í dönskum bókmenntum vegna náttúru sinnar og bókmennta. Í þessu námskeiði er markmiðið að greina bæði bókmenntaleg verk og ferðasögur.

a) Frá rómantík til expressionisma. Hér lesum við texta eftir Oehlenschläger, Grundtvig og Brandes; hér mótaðist mýtan um Ísland sem „Land upprunans“. Frá upphafi 20. aldar lesum við Helten eftir Harald Kidde (1912).
b) Ferðasögur. Þetta er mikilvægt svið, og við munum lesa Rejse paa Island (1954) eftir Martin A. Hansen en lítum einnig til nútímalegri ferðasagna eftir Poul Vad og Keld Zeruneith.
c) Myndir af Íslandi í nútímabókmenntum. Nærri nútímanum munum við fást við ljóð eftir Klaus Rifbjerg, Søren Ulrik Thomsen, Pia Tafdrup, Thorkild Bjørnvig og Klaus Høeck auk skáldsagna eftir Lars Frost (Smukke biler efter krigen, 2004) og Hanne Højgaard Viemose (Mado, 2015).

Sum lengri verk eru aðeins lesin í útdráttum.

Í þessu námskeiði lesa og greina nemendur skandinavískar og norrænar samtímabókmenntir. Sérstök áhersla er lögð á bækur sem hafa hlotið verðlaun Norðurlandaráðs (eða verið tilnefndar til þeirra) eða hafa hlotið Nóbelsverðlaun. Auk þess verður fjallað um skandinavíska bókmenntaumræðu og þýðingarstefnu: Hvaða verk fá athygli þvert á landamæri? Auk þess að greina þá strauma sem verkin tilheyra munum við rýna í viðtökur í blöðum og tímaritum. Einnig munum við kanna viðmið dómnefnda. Hvernig öðlast verkin upptöku í „kanónuna“ (hefðarveldið)?

Meginmarkmið námskeiðsins er að veita nemendum grunnþjálfun í meðferð ritaðs máls og fræðilegum skrifum. Nemendur hljóta þjálfun í ritun með vikulegum heimaverkefnum, fyrirlestrum, umræðum og ritstundum. Auk þess heimsækja nemendur Ritver Háskóla Íslands og fá þar ráðgjöf. Í námskeiðinu er fjallað um vinnulag við ritun fræðilegra texta, val og afmörkun viðfangsefnis, byggingu ritsmíðarinnar, heimildanotkun og frágang. Nemendur fá einnig þjálfun í málnotkun í fræðilegum textum og fjallað verður meðal annars um málsnið, stíl, stafsetningu, greinarmerkjasetningu og hjálpargögn málnotenda. Nemendur skrifa fræðilega ritgerð í leiðsagnarmati og fá reglulega endurgjöf kennara og aðstoðarkennara. Námsmat byggist á vikulegum heimaverkefnum, miðmisserisverkefni, lokaverkefni og virkri þátttöku nemenda í tímum, ritstundum og heimsóknum í Ritverið. 

ATHUGIÐ! NÁMSKEIÐIÐ ER KENNT Á ÍSLENSKU OG Í STAÐNÁMI. ÞEIR SEM TAKA NÁMSKEIÐIÐ Á ENSKU OG Í FJARNÁMI EIGA AÐ VERA SKRÁÐIR Í MOM102G.

MOM101G er ætlað nemendum í erlendum tungumálum ÖÐRUM en ensku. Nemendur í ensku og þeir sem ekki eiga íslensku að móðurmáli eiga að vera skráðir í MOM102G.

Námskeiðið er inngangsnámskeið í Mála- og menningardeild. Megin markmið og tilgangur námskeiðsins er kynning á grundvallar hugtökum og sértækum orðaforða á þessu sviði, skoðun á gagnrýnni hugsun til að auka lesskilning akademískra texta, innleyðing gagnlegra námsaðferða og fræðilegra vinnubragða er stuðla að árangursríku háskólanámi, umræður um ritstuld og fræðilegan heiðarleika, mat á fræðilegum kröfum o.s.frv. Nemendur fá hagnýta þjálfun í gagnrýnu mati á fræðilegum textum og gagnrýnni greiningu innihalds þeirra, að þekkja/auðkenna ákveðna orðræðu (munstur) og uppbyggingu ýmissa textategunda, að velja viðeigandi og trúverðugar heimildir og kynningu á greinandi lestri. Að auki fá nemendur að kynnast mikilvægi akademísks læsis til að auka skilning á fræðilegu efni, ritun þess og framsetningu.

Námskeiðið er kennt á ensku og er ætlað nemendum:

1. Í ensku til BA
2. Annarra erlendra tungumála en ensku

*Þeir nemendur sem vantar einingar vegna breyts fyrirkomulags Mála og menningar námskeiðana, þar sem MOM102 var áður 5 einingar, þurfa að bæta við sig einstaklingsverkefni (MOM001G, 1 eining) innan MOM102 námskeiðsins.

• Þetta einstaklingsverkefni er einungis ætlað þeim nemendum sem sátu MOM202G fyrir skólaárið 2024-2025, og eru núna í MOM102G, og því einungis með 9 einingar í Mála og menningar námskeiðunum.
• Nemendur sem ætla að bæta upp einingafjöldann með 6 eininga námskeiði innan greinar er frjálst að gera það og taka ekki þetta einstaklingsverkefni.

Til að skrá sig í einstaklingsverkefnið þarf að hafa samband við kennara MOM102G.

Í þessu námskeiði í dönskum samtímabókmenntum verður lögð áhersla á danskar bókmenntir eftir 2000. Með því að lesa texta sem tengjast ýmist raunsæi, töfraraunsæi, sjálfsögum, loftslagsbreytingum eða mínímalísma öðlast nemandinn þekkingu á greiningarverkfærum bókmenntafræðinnar: túlkun, stíl, grein, o.s.frv.

Markmiðið er að nemendur öðlist aukna alhliða samskiptahæfni á dönsku sem tekur til allra færniþátta; hlusta, lesa, tala, skrifa (fimmti færniþátturinn er „að samtala“). Í námskeiðinu verður unnið með danska menningu, hefðir og siði í víðu samhengi. Áhersla verður lögð á markvissa vinnu með þemabundinn orðaforða, auk þess sem nemendur þjálfast í notkun hvers konar hjálpargagna á sviði veforðabóka og leiðréttingaforrita. Efniviður námskeiðsins verður sóttur í alla hugsanlega miðla; dagblöð, tímarit, smásögur, söngtextar, útvarps- og sjónvarpsefni og kvikmyndir.

Í námskeiðinu læra nemendur grundvallarreglur danskrar málfræði og beita þeim í talmáli og ritmáli. Nemendur verða að kunna skil á fræðilegri orðræðu um efnið.

Einnig verður farið í byggingu dansks máls. Námskeiðið er bæði fræðilegt og hagnýtt með áherslu á hvað er líkt og ólíkt með dönskri og íslenskri beyginga- og setningafræði. Nemendur vinna með fræðilega texa um efnið og nota þekkingu sína til að greina orð og setningar með tilliti til merkingar, beyginga og setningafræði. Nemendur vinna með hagnýt verkefni í tengslum við fræðin.

Námskeiðslýsing: 

Samsæriskenningar, falsfréttir, falsanir byggðar á gervigreind og afneitun á vísindalegum og sögulegum staðreyndum verða stöðugt algengari í okkar samtíma. Því er mikilvægara en nokkru sinni fyrr að vera fær um að greina og skilja stjórnmál, menningu og samfélagið með gagnrýnu hugarfari. 

Í námskeiðinu er athygli beint að menningu. Tilgangur þess er að efla getu ykkar sem nemendur og borgarar til þess að túlka texta og sjónræna menninguÞið fáið þjálfun í að beita túlkunarhæfni ykkar með greiningu á stuttum frásögnum og á myndum. Þið munuð einnig setja verkin í sögulegt samhengi og styðjast við valdar  greinar um bókmenntafræði, menningarfræði og sjónræna menningu.

Megináhersla í kennslustundum verður lögð á að efla gagnrýna hugsun og umræður. Þið fáið tækifæri til að deila skoðunum ykkar með samnemendum og verða þátttakendur í túlkunarsamfélagi um viðfangsefni námskeiðsins. 

Samsæriskenningar, falsfréttir, falsanir byggðar á gervigreind og afneitun á vísindalegum og sögulegum staðreyndum verða stöðugt algengari í okkar samtíma. Því er mikilvægara en nokkru sinni fyrr að vera fær um að greina og skilja stjórnmál, menningu og samfélagið með gagnrýnu hugarfari. 

Í námskeiðinu er athygli beint að menningu. Tilgangur þess er að efla getu ykkar sem nemendur og borgarar til þess að túlka texta og sjónræna menningu. Þið fáið þjálfun í að beita túlkunarhæfni ykkar með greiningu á stuttum frásögnum og á myndum.  

Þið munuð einnig setja verkin í sögulegt samhengi og styðjast við  valdar greinar um bókmenntafræði, menningarfræði og sjónræna menningu.  

Megináhersla í kennslustundum verður lögð á að efla gagnrýna hugsun og umræður. Þið fáið tækifæri til að deila skoðunum ykkar með samnemendum og verða þátttakendur í túlkunarsamfélagi um viðfangsefni námskeiðsins.

Markmiðið með námskeiðinu er að nemendur öðlist yfirsýn yfir danska bókmenntasögu 20. aldar og kynnist höfundum tímabilsins með því að vinna með lykilverk. Við lok námskeiðsins skulu nemendur geta sýnt hæfni í að gera grein fyrir ákveðnum tímabilum, hugtökum og höfundaverkum í dönskum bókmenntum 20. aldar. Á grundvelli bókmenntalegra sérkenna eiga nemendur að geta staðsett texta í bókmenntasögulegu samhengi og gert grein fyrir fagurfræðilegum straumum tímabilsins.

Markmiðið er að nemendur öðlist enn aukna alhliða samskiptahæfni á dönsku sem tekur til allra færniþátta. Í námskeiðinu verður unnið með efni af ýmsu tagi og breytilegu þyngdarstigi og sem fjalla um samfélagsleg málefni, stjórnmál og sögulega atburði. Nemendur þjálfast í að tjá sig um samfélagsleg málefni, jafnt stjórnmál, sögu sem og önnur málefni sem efst eru á baugi hverju sinni. Nemendur semja texta bæði skriflega og munnlega fyrir mismunandi tilefni, ásamt því að nota málsnið sem hæfir aðstæðum og samhengi hverju sinni.  

Markmiðið með námskeiðinu er að nemendur öðlist staðgóða fræðilega þekkingu á danskri málfræði, þ.e. setningafræði (þmt. aukasetningum), beygingafræði og orðmyndun.

Enn fremur að nemendur hafi vald á réttri notkun íðorða, geti beitt fræðilegri þekkingu til greiningar á orðum, auka- og aðalsetningum og texta, sem og fræðilegri þekkingu á málfræði á eigin málnotkun

Í námskeiðinu er dýpkuð þekking á hluta þess efnis sem fjallað var um í Danskri málfræði I: beygingafræði, orðmyndun og setningafræði. Sérstök áhersla er lögð á aukasetningar og greiningu á þeim. Í því sambandi verður fjallað um kommureglur. Enn fremur er unnið með orðmyndun og ný orð í dönsku bæði nýmyndanir og tökuorð.

Nemendur kynna sér helstu tímabil danskrar bókmenntasögu frá miðöldum til 1900 og átti sig á samhengi þeirra við félagslega og hugmyndasögulega strauma á hverjum tíma. Í námskeiðinu verða lesnir kaflar úr Danasögu Saxa, sálmar eftir Brorson og Kingo, kafla úr Jammersminde eftir Leonora Christine, ævintýri eftir H.C. Andersen og nokkrar skáldsögur. Markmið námskeiðsins er að nemendur kynni sér og greini lykilverk danskra bókmennta (skáldsagna, smásagna, ljóða, leikrita og fl.), þannig að bókmenntasögulegt samhengi verði ljóst. Vinna í námskeiðinu krefst virkrar þátttöku.

Í námskeiðinu verða kynnt ýmis hugtök, kenningar og aðferðir innan málnotkunargreiningar og málnotkunar. Nemendur verða þjálfaðir í að skoða ólíkar textagerðir (munnlegar og skriflegar) og greina þær út frá tjáskiptagildi þeirra. Unnið verður með tal, ritun, myndir, jafnt einföld skilaboð (t.d. í samtölum og bréfum) sem flókin (t.d. útvarps- og sjónvarpsútsendingar). Nemendur verða þjálfaðir í málkennd/málvitund með það að markmiði að geta fengist við ólíkar tjáskiptaaðstæður og semja eigin skilaboð/ tilkynningar/texta.

Í námskeiðinu er nemendum leiðbeint um hvernig þeir geta hratt, og af öryggi bætt dönskukunnáttu sína, bæði í tali og ritun. Hverjum nemanda verður mætt á því kunnáttustigi sem hann er og hann aðstoðaður við að vinna með áhugasvið sitt (t.d. ferðafræði, tölvufræði, viðskiptafræði, læknisfræði). Nemendur kynnast margvíslegum aðgengilegum hjálpargögnum, orðabókum og hvers konar vefefni. Unnið verður markvisst að eflingu orðaforða með þekktum aðferðum og leiðum sem gagnast nemendum vel til að efla dönskukunnáttu þeirra. Námsmat er fólgið í munnlegum og skriflegum verkefnum sem nemendur skila yfir misserið.

Í námskeiðinu verður fjallað um kvikmyndir og sjónvarpsefni frá Danmörku (einnig efni frá Grænlandi og Færeyjum) undanfarin 40 ár, þó einkum nýlegt efni. Fjallað verður um kenningar, ólíkar tegundir efnis og tengsl þess við danskri menningu. Meginþemu námskeiðsins verða: Ólíkar gerðir heimildamynda, barnaefni, unglingar og miðlar, kvikmyndir sem ýta við hinum hefðbundnum ramma (t.d. dogma og töfraraunsæi) og hvernig náttúra og kynhlutverk birtast í kvikmyndum/efninu. Kennslan verður sambland af umræðum, kynningum, fyrirlestrum, greiningum og hringborðsumræðum. 

Í námskeiðinu verður fjallað um kvikmyndir og sjónvarpsefni frá Norðurlöndum undanfarin 40 ár, þó einkum nýlegt efni. Fjallað verður um kenningar, ólíkar tegundir efnis og tengsl þess við menningu Norðurlanda.

Meginþemu námskeiðsins verða: Ólíkar gerðir heimildamynda, norrænt barnaefni, unglingar og miðlar, kvikmyndir sem ýta við hinum hefðbundnum ramma (t.d. dogma og töfraraunsæi) og hvernig norræn náttúra og kynhlutverk birtast í kvikmyndum.

Kennslan verður sambland af umræðum, kynningum, fyrirlestrum, greiningum og hringborðsumræðum.

Þýðingar fræðilega séð: frá málfræðilegum, merkingarfræðilegum og stílfræðilegum sjónarhóli. Jafnframt þjálfun í að þýða úr dönsku á íslensku og öfugt eftir mismunandi þýðingaraðferðum. Ath. Námskeiðin Tengsl Danmerkur og Íslands og  Þýðingar eru í boði annað hvert vormisseri og skulu nemendur sem lesa dönsku til 120 eininga taka a.m.k annað þeirra.

Á námskeiðinu verður fjallað um tengsl Íslands og Danmerkur í sögulegu ljósi og þau skoðuð út frá nýjum rannsóknum á samskiptum landanna. Sérstök áhersla verður lögð á áhrif danskrar menningar og tungu hér á landi og þau svið menningarinnar, þar sem samskipti Íslendinga og Dana voru mest.  

Fjallað verður um danska menningarkima á Íslandi á nítjándu og tuttugustu öld og hvað aðgreindi þá frá hefðbundinni íslenskri menningu, m.a. hvað varðar lífsstíl, klæðnað og afþreyingu. Varpað verður ljósi á hlutverk danskrar tungu hér á landi og hversu mikilvæg dönskukunnátta var Íslendingum í samskiptum þeirra við Dani og sem lykill að umheiminum. Sambúð dönsku og íslensku verður rædd og skoðað hvernig tökuorð í íslensku eru til vitnis um margvísleg tengsl Íslendinga og Dana. Þá verður skoðað, hvernig viðhorf Íslendinga til dönsku og íslensku breyttust smám saman með vaxandi þjóðernisvitund og barátttu þeirra fyrir sjálfstæði.      

Loks verður fjallað um tengsl Íslendinga við Kaupmannahöfn og þann mikilvæga þátt, sem borgin gegndi um aldir sem miðstöð mennta og menningar. Fjallað verður um áhuga Dana á íslenskri menningu og tungu og hvernig hann stuðlaði að samvinnu við Íslendinga á ýmsum sviðum.

Kennslan fer að mestu fram á dönsku.   

Farið verður yfir danska hljóðfræði og framburður æfður. Að hluta til verður kennt í málveri.

Orðið ‚töfraraunsæi‘ var upphaflega notað í sambandi við suðuramerískar bókmenntir á 20. öld en má líka án vandkvæða yfirfæra á hluta af evrópskra bókmennta. (Önnur svipuð heiti eru: ævintýri, fantasía). Ólíkt í íslenskum bókmenntum var töfraraunsæinn aldrei ráðandi stefna í dönskum bókmenntum á 20. og 21. öld. Höfundarverk Karenar Blixen eru dæmi um að danskir höfundar sem fara á snið við meginstrauma síns tíma eru til.

Í þessu námskeiði ætlum við meðal annars að lesa verk eftir Karen Blixen, Hanne Marie Svendsen, Peter Høeg, Ib Michael, Peter Adolphsen, Charlotte Weitze, Peter H. Fogtdal og Mathilde Walter Clark.

Valnámskeið í leiklist fyrir nemendur í Mála- og menningardeild, á 2. og 3. ári BA-náms, er samstarfsverkefni deildarinnar.

Nemendur vinna með þekkt leikverk á því tungumáli sem þeir eru að læra, en kennslan fer fram á íslensku og nemendur geta nýtt sér íslensku þýðinguna ef vill.

Nemendur velja senur úr verkinu með sviðsetningu í huga.

Þessi hluti skiptist í upphitunaræfingar, slökunaræfingar og ýmis konar framburðaræfingar. Vinna nemenda felst í samvinnu að leita leiða við uppsetningu þeirra sena sem valdar voru í fyrri hlutanum.

Kennarar í þeim tungumálum sem taka þátt aðstoða við framburð og tjáningu í viðkomandi tungumáli.

Kennslan fer fram í fyrirlestrasal Veraldar á miðvikudögum frá kl. 15:00 til 18:00 og er mæting forsenda þess að þetta verkefni nái markmiðum sínum.

Hámarksfjöldi nemenda er 15.

Nemendur kynna sér helstu tímabil danskrar bókmenntasögu frá miðöldum til 1900 og átti sig á samhengi þeirra við félagslega og hugmyndasögulega strauma á hverjum tíma. Í námskeiðinu verða lesnir kaflar úr Danasögu Saxa, sálmar eftir Brorson og Kingo, kafla úr Jammersminde eftir Leonora Christine, ævintýri eftir H.C. Andersen og nokkrar skáldsögur. Markmið námskeiðsins er að nemendur kynni sér og greini lykilverk danskra bókmennta (skáldsagna, smásagna, ljóða, leikrita og fl.), þannig að bókmenntasögulegt samhengi verði ljóst. Vinna í námskeiðinu krefst virkrar þátttöku.

Í námskeiðinu verður fjallað um kvikmyndir og sjónvarpsefni frá Danmörku (einnig efni frá Grænlandi og Færeyjum) undanfarin 40 ár, þó einkum nýlegt efni. Fjallað verður um kenningar, ólíkar tegundir efnis og tengsl þess við danskri menningu. Meginþemu námskeiðsins verða: Ólíkar gerðir heimildamynda, barnaefni, unglingar og miðlar, kvikmyndir sem ýta við hinum hefðbundnum ramma (t.d. dogma og töfraraunsæi) og hvernig náttúra og kynhlutverk birtast í kvikmyndum/efninu. Kennslan verður sambland af umræðum, kynningum, fyrirlestrum, greiningum og hringborðsumræðum. 

Í námskeiðinu verður fjallað um kvikmyndir og sjónvarpsefni frá Norðurlöndum undanfarin 40 ár, þó einkum nýlegt efni. Fjallað verður um kenningar, ólíkar tegundir efnis og tengsl þess við menningu Norðurlanda.

Meginþemu námskeiðsins verða: Ólíkar gerðir heimildamynda, norrænt barnaefni, unglingar og miðlar, kvikmyndir sem ýta við hinum hefðbundnum ramma (t.d. dogma og töfraraunsæi) og hvernig norræn náttúra og kynhlutverk birtast í kvikmyndum.

Kennslan verður sambland af umræðum, kynningum, fyrirlestrum, greiningum og hringborðsumræðum.

BA-ritgerð er einkum ætlað að þjálfa nemendur í að rannsaka valið viðfangsefni innan sinnar fræðigreinar og gera grein fyrir rannsókn sinni í vönduðum fræðilegum texta. Nemendur skrifa BA-ritgerð um rannsóknarefni að eigin vali í samráði við leiðbeinanda sinn. Umsjónarmaður aðstoðar nemendur við val á leiðbeinanda ef þörf krefur. Nemendur eru hvattir til að funda með leiðbeinanda og leggja fyrstu drög að rannsóknarverkefni áður en BA-ritgerðarmisserið hefst. Lokaritgerð er ætlað að sýna hæfni nemenda til að vinna sjálfstætt og fræðilega, setja fram efni rökrétt og skipulega, vinna úr heimildum, svo og til að nota fræðileg hjálpargögn (t.d. handbækur, orðabækur eða sambærilegar vefsíður).

Nemendur eru hvattir til að notfæra sér þjónustu Ritvers Háskóla Íslands [https://ritver.hi.is/is] sem býður aðstoð við fræðileg skrif. Í Ritveri geta nemendur pantað viðtalsfund og fengið góð ráð um hvers kyns úrlausnarefni sem tengjast fræðilegum ritgerðum, skýrslum og öðrum skriflegum verkefnum.

Nemendum er bent á að kynna sér viðmið HÍ um notkun gervigreindar https://gervigreind.hi.is/

Sjá nánar um reglur um BA-ritgerðir á Hugvísindasviði: https://ugla.hi.is/kerfi/view/page.php?sid=3544 

Markmið námskeiðsins er að nemendur kynnist og læri um Norðurlöndin sem heild og sameiginlega sögu þeirra.  Fyrsti fasi þess efnis má segja að hafi verið Kalmarsambandið. Megináherslan verður lögð á þá þróun sem varð á 20. öldinni, allt frá stofnun fyrsta Norræna félagsins og síðan vinabæjasambanda. Stofnun Norðurlandaráðs og  tilkoma Norrænu ráðherranefndarinnar hefur eflt samstarf og samstöðu landanna á ýmsum sviðum, meðal annars á sviði stjórnmála, menningar, menntunar og rannsókna. Þá er einnig forvitnilegt að skoða hvaða mynd umheimurinn hefur gert sér af Norðurlöndunum og fólkinu sem býr þar. Reiknað er með virkri þátttöku nemenda, víðsýni og frumkvæði í vali á viðfangsefnum.

Þýðingar fræðilega séð: frá málfræðilegum, merkingarfræðilegum og stílfræðilegum sjónarhóli. Jafnframt þjálfun í að þýða úr dönsku á íslensku og öfugt eftir mismunandi þýðingaraðferðum. Ath. Námskeiðin Tengsl Danmerkur og Íslands og  Þýðingar eru í boði annað hvert vormisseri og skulu nemendur sem lesa dönsku til 120 eininga taka a.m.k annað þeirra.

Á námskeiðinu verður fjallað um tengsl Íslands og Danmerkur í sögulegu ljósi og þau skoðuð út frá nýjum rannsóknum á samskiptum landanna. Sérstök áhersla verður lögð á áhrif danskrar menningar og tungu hér á landi og þau svið menningarinnar, þar sem samskipti Íslendinga og Dana voru mest.  

Fjallað verður um danska menningarkima á Íslandi á nítjándu og tuttugustu öld og hvað aðgreindi þá frá hefðbundinni íslenskri menningu, m.a. hvað varðar lífsstíl, klæðnað og afþreyingu. Varpað verður ljósi á hlutverk danskrar tungu hér á landi og hversu mikilvæg dönskukunnátta var Íslendingum í samskiptum þeirra við Dani og sem lykill að umheiminum. Sambúð dönsku og íslensku verður rædd og skoðað hvernig tökuorð í íslensku eru til vitnis um margvísleg tengsl Íslendinga og Dana. Þá verður skoðað, hvernig viðhorf Íslendinga til dönsku og íslensku breyttust smám saman með vaxandi þjóðernisvitund og barátttu þeirra fyrir sjálfstæði.      

Loks verður fjallað um tengsl Íslendinga við Kaupmannahöfn og þann mikilvæga þátt, sem borgin gegndi um aldir sem miðstöð mennta og menningar. Fjallað verður um áhuga Dana á íslenskri menningu og tungu og hvernig hann stuðlaði að samvinnu við Íslendinga á ýmsum sviðum.

Kennslan fer að mestu fram á dönsku.   

Farið verður yfir danska hljóðfræði og framburður æfður. Að hluta til verður kennt í málveri.

Valnámskeið í leiklist fyrir nemendur í Mála- og menningardeild, á 2. og 3. ári BA-náms, er samstarfsverkefni deildarinnar.

Nemendur vinna með þekkt leikverk á því tungumáli sem þeir eru að læra, en kennslan fer fram á íslensku og nemendur geta nýtt sér íslensku þýðinguna ef vill.

Nemendur velja senur úr verkinu með sviðsetningu í huga.

Þessi hluti skiptist í upphitunaræfingar, slökunaræfingar og ýmis konar framburðaræfingar. Vinna nemenda felst í samvinnu að leita leiða við uppsetningu þeirra sena sem valdar voru í fyrri hlutanum.

Kennarar í þeim tungumálum sem taka þátt aðstoða við framburð og tjáningu í viðkomandi tungumáli.

Kennslan fer fram í fyrirlestrasal Veraldar á miðvikudögum frá kl. 15:00 til 18:00 og er mæting forsenda þess að þetta verkefni nái markmiðum sínum.

Hámarksfjöldi nemenda er 15.

Í samráði við kennara kynna nemendur sér rannsóknir og fræðilega umfjöllun um danskt mál m.a. merkingarfræði, orðsifjafræði, orðaforða, föst orðasambönd og málvenjur. Áhersla verður lögð á að skrifa fræðilega teksta.

BA-ritgerð er einkum ætlað að þjálfa nemendur í að rannsaka valið viðfangsefni innan sinnar fræðigreinar og gera grein fyrir rannsókn sinni í vönduðum fræðilegum texta. Nemendur skrifa BA-ritgerð um rannsóknarefni að eigin vali í samráði við leiðbeinanda sinn. Umsjónarmaður aðstoðar nemendur við val á leiðbeinanda ef þörf krefur. Nemendur eru hvattir til að funda með leiðbeinanda og leggja fyrstu drög að rannsóknarverkefni áður en BA-ritgerðarmisserið hefst. Lokaritgerð er ætlað að sýna hæfni nemenda til að vinna sjálfstætt og fræðilega, setja fram efni rökrétt og skipulega, vinna úr heimildum, svo og til að nota fræðileg hjálpargögn (t.d. handbækur, orðabækur eða sambærilegar vefsíður).

Nemendur eru hvattir til að notfæra sér þjónustu Ritvers Háskóla Íslands [https://ritver.hi.is/is] sem býður aðstoð við fræðileg skrif. Í Ritveri geta nemendur pantað viðtalsfund og fengið góð ráð um hvers kyns úrlausnarefni sem tengjast fræðilegum ritgerðum, skýrslum og öðrum skriflegum verkefnum.

Nemendum er bent á að kynna sér viðmið HÍ um notkun gervigreindar https://gervigreind.hi.is/

Sjá nánar um reglur um BA-ritgerðir á Hugvísindasviði: https://ugla.hi.is/kerfi/view/page.php?sid=3544 

Ísland hefur, sérstaklega frá og með rómantíkinni, verið mikilvægt mótíf í dönskum bókmenntum vegna náttúru sinnar og bókmennta. Í þessu námskeiði er markmiðið að greina bæði bókmenntaleg verk og ferðasögur.

a) Frá rómantík til expressionisma. Hér lesum við texta eftir Oehlenschläger, Grundtvig og Brandes; hér mótaðist mýtan um Ísland sem „Land upprunans“. Frá upphafi 20. aldar lesum við Helten eftir Harald Kidde (1912).
b) Ferðasögur. Þetta er mikilvægt svið, og við munum lesa Rejse paa Island (1954) eftir Martin A. Hansen en lítum einnig til nútímalegri ferðasagna eftir Poul Vad og Keld Zeruneith.
c) Myndir af Íslandi í nútímabókmenntum. Nærri nútímanum munum við fást við ljóð eftir Klaus Rifbjerg, Søren Ulrik Thomsen, Pia Tafdrup, Thorkild Bjørnvig og Klaus Høeck auk skáldsagna eftir Lars Frost (Smukke biler efter krigen, 2004) og Hanne Højgaard Viemose (Mado, 2015).

Sum lengri verk eru aðeins lesin í útdráttum.

Í þessu námskeiði lesa og greina nemendur skandinavískar og norrænar samtímabókmenntir. Sérstök áhersla er lögð á bækur sem hafa hlotið verðlaun Norðurlandaráðs (eða verið tilnefndar til þeirra) eða hafa hlotið Nóbelsverðlaun. Auk þess verður fjallað um skandinavíska bókmenntaumræðu og þýðingarstefnu: Hvaða verk fá athygli þvert á landamæri? Auk þess að greina þá strauma sem verkin tilheyra munum við rýna í viðtökur í blöðum og tímaritum. Einnig munum við kanna viðmið dómnefnda. Hvernig öðlast verkin upptöku í „kanónuna“ (hefðarveldið)?